26 Mart 2026 - Perşembe
ERZURUMDA FRANSIZ MİSYONER OKULLARI
Özellikle Tanzimat sonrası Amerikalı misyonerlerden geri kalmamak için okullaşmaya başladılar.
Yazar - Abdurrahman Zeynel
Okuma Süresi: 3 dk.
36 okunma
Abdurrahman Zeynel
-
Amerikalılar, İngilizler, Ruslar, Almanlar, İtalyanlar, Avusturyalılar ve İranlılar Osmanlı imparatorluğu içinde ellerini kollarını sallayarak hiçbir yerden izin almadan misyoner okullarını açarken ne yazık ki Osmanlı devleti ancak 1900’lere doğru tedbir alma amaçlı yönetmelikler çıkardı.
Erzurum vilayetinin 1914 yılında toplam nüfusu 815 000 olup bunun 673. 297’si Müslüman, 4859’u Rum, 5 Rum Katolik, 125.657 Ermeni, 8720 Ermeni Katolik, 2241 Katolik, 653 diğerleri oluşturmuştu.
1914 yılında Erzurum merkezde 83.070 Müslüman olmak üzere 118.777 idi. Bu tarihte Fransız Misyonerlere ait 5 okul, 1 yetimhane, 2 manastır, 1 Kilise ve 1 eczaneleri vardı. Bunlardan bir bölümü Capucins rahiplere ait okul, eczane ve yetimhaneydi.
Fransız misyonerler Osmanlı coğrafyasında açtıkları okulların benzerlerini Katolik Ermeniler için açtılar. İlk misyonerler 1668 yılında Erzurum’a geldiler. Bu tarihten sonra Gregoryen Ermeniler arasında kopmalar oldu. Özellikle Tanzimat sonrası Amerikalı misyonerlerden geri kalmamak için okullaşmaya başladılar.
1855 yılında Fransız konsolos Erzurum’dan ayrılıp Trabzon’a geldiğinde Misyonerlerin kurduğu müesseseleri görmüş rahip Philipppe de Bologne’den Erzurum’a dört Rahip göndermesini istedi. Erzurum’a gelen Misyonerler kısa sürede kiralanan evde 2 sınıflı okul açmış, zengin Ermeni çocuklarından oluşanlara bir sınıf oluşturup 20-25 talebeye ders verilmeye başlamışlar. Okulun bu sınıfında okuma, yazma, ahlak, dilbilgisi, tarih, coğrafya aritmetik dersleri verilirken diğer sınıfta fakir 180 Ermeni çocuğu okumaya başlamışlardı. Bu sınıfta okuma, yazma, ahlak ve hesap dersleri öğretiliyordu. Capucins rahipler 1889 yılına kadar bu çalışmaları devam ettirdiler.
1884 yılında Ecoles Chretienns Rahipleri tamamı erkek Katolik okulunda 150 civarındaki öğrencileriyle eğitimlerini sürdürdüler.
1913 yılında Katolik rahipler ve misyonerler manastır ve kilise kurdular.
Misyonerler Şark Enstitüsü vasıtasıyla 1911 yılında erkeklere mahsus bir ilkokul açtılar. 107 öğrenciyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdüler.
1912 yılında Fransız-Ermeni rahipler tarafından 114 öğrencili bir kız okulu açıldı.
Sonuç olarak Fransız misyonerler bu zaman içinde Erzurumda erkekler için ilkokul, ortaokul ve lise açtılar. Kızlar içinde ilk ve ortaokul açtılar. Başlangıçta Müslüman çocukların bu okullara gitmesi yasakken 1900’lerden sonra Müslümanlarda çocuklarını bu misyoner okullarına göndermeye başladılar.
Birinci Dünya Savaşıyla birlikte tüm okullar kapatıldılar.
Yorumlar (0)
Tüm Yazıları
Köşe Yazıları
Abdurrahman Zeynel
ERZURUMDA FRANSIZ MİSYONER OKULLARI
Mustafa ALTINSOY
Bayramlar ve Eğitim
Esat BİNDESEN
AYNI KIBLE, AYRI SAFLAR
Hatice Başkapan Şahan
GURBET İÇİMİZDE
Şevket DEMİR
ERZURUM VE KUZEYDOĞU ANADOLUDA TARIM VE HAYVANCILIĞI GELİŞTİRMEK
Abdullah Nehir
Yarınki Türkiye'ye Doğru
M. Hanefi İspirli
Şairi Kendi Çağında Anlamak ve Nasihat Şairi Sümmâni