DERVİŞTEN HİSSE

Kardeşimin mutfağında oturuyoruz geçen gün. Üstten bir şey -sofra bezi sanırım- silkelenince çekirdek kabukları, ekmek kırıntıları, zeytin çekirdekleri açık olan pencereden içeri doldu. Biraz hayret, biraz öfkeyle söylendim hâliyle. İnsanların tepesinden aşağı çöp yağdırmak temizlik mi, pislik mi, düşüncesizlik mi, umursamazlık mı, insan olamamak mı, Allah’tan korkmayıp kuldan utanmamak mı bilemedim. Amma velakin bunu yapanın laftan anlamayacaklardan olduğunu pekâlâ tahmin ettim.

Eskilerin kul hakkı diye diye dillerinde biten tüyleri ne ara unuttuk, dedim kendi kendime. Tepemize çöpünü salıverenleri, salıverebilenleri bu millet mi yetiştirdi gerçekten, diye düşündüm. Aklıma yine bu milletten çıkan bir derviş geldi:

Sırtındaki yamalı hırkasını çıkarıp taşın üzerine koyan bir dervişin arktaki suya dalgın dalgın baktığını görmüşler bir gün. Derviş arada sırada elini suya uzatır gibi oluyor, ardından vazgeçiyormuş. Suyun yanından kalkıp biraz sağa sola bakıyor, sonra tekrar aynı yerine çömeliyormuş. Bu durum biraz devam edince bizim meraklı insanımız dayanamayıp dervişin yanına varmış.

“Yahu!” demişler, “Epeydir sana bakıyoruz. Suya yaklaşıyor, sonra geri çekiliyorsun. Kalkıp etrafa bakıyor, aradığını bulamamış gibi tekrar suyun yanına geliyorsun. Belli ki bir sıkıntın var, söyle hele, belki elimizden bir şey gelir.”

Derviş içini çekmiş.

“Ezan okundu, abdest almam lazım lakin arkın suyu aşağıda birilerinin bostanına akıyor, sularını ziyan ederim diye abdest alamadım.” demiş.

Adamlardan bazıları, bunun kafası yerinde değil, diye gülüşmeye başlamışlar.

Onlara ters ters bakan yaşlıca biri, dervişe dönüp “Sulasın onlar Derviş Efendi.” demiş ve devam etmiş: “Senin kullanacağın sudan ne çıkar? Zaten suyu keyfe ziyan etmeyeceksin ki abdest alacaksın.”

Derviş çatmış kaşlarını.

“Olur mu öyle şey Efendi!” demiş, “Adamlar suyu belli bir saat kullanıp sıradaki bostan sahibine teslim edecekler. Yani saatli sulama yapıyorlar. Şimdi ben bu suyla abdest alsam sular elimden, kolumdan, yüzümden, ayağımdan dışarı damlayacak. Adamların suyu az da olsa eksilecek. Ben ne hakla onların suyunu eksiltirim? Hakkım olmayan suyla abdest alırsam hangi yüzle Hakk’ın divanına dururum? Bir ara kalkıp etrafa bakındım belki başka su bulurum diye ama göze möze de göremedim. İşte böyle suyun başında kalakaldım.” demiş.

Biraz önce dervişe akılsız deyip gülenler mahcup mahcup başlarını yere eğmiş. Yaşlıca adam da dervişe gıpta ile bakmış ve “Ben bir âlimden duymuştum. Böyle durumlarda arkın üzerine doğru eğilip suyun dışarıya değil de yine arka damlamasına dikkat eden birinden umulur ki Allah kullandığı suyun hesabını sormaz, demişti.” diyerek dervişi rahatlatmak istemiş.

Bunu duyan derviş, “Umulur ki, umulur ki…” diye yüzünü göğe çevirmiş. Gözlerinde biraz korku, biraz umutla hem Allah’a suyun hesabını sormaması için dua etmiş hem de arka eğilip binbir dikkatle abdest almış.

Şimdi bir bu dervişin hassasiyetine bakıyorum bir de etrafımızdakilere zarar vermekten zerrece imtina etmeyen bizlere. Onu da bu coğrafya büyüttü, bizi de. Nerede kesildi vicdan ve ahlak damarımız ki bu hâle geldik?

Kabrin darlığına dikkat çekmek için, “Dünya geniş!” der eskiler. Yani buradaki davranışlarımızı serbestliğimize, imkânlarımıza göre değil, kabre göre belirlememizi ima ederler.

Ne diyelim? Allah hepimizi idrak edip gereğini yapabilenlerden eyleye. Âmin.