Yazı Detayı
10 Ekim 2017 - Salı 16:05 Bu yazı 1746 kez okundu
 
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 

Kırk yıl önce, tam da bugünlerde, yani ekim ayında...Ulucami belgeseli için Sivas’ın yolunu tutuyoruz. Esasen uçakla gideceğiz, biletler alındı, fakat Muhsin Mete’nin bir yanlış tefsiri uçağı kaçırmamıza sebep oluyor. Bize otobüsle gitmekten başka çâre kalmıyor.

Kırk yıl sonra yine Sivas yolundayız ve yine otobüs yolcusuyuz! Bu sefer uçağı kaçırdığımız için değil, Ankara’dan Sivas’a aktarmasız uçak olmadığı için; aktarmalılar ise en az otobüs yolculuğu kadar zaman alıyor. “Kırk yıl sonra ne terakki!” desek yeri var! Tercihimiz hava alanlarında sürünmek yerine otobüsle gitmek oluyor...

Kırk yıl önce Ulucamii için gittiğimiz Sivas’a sonra da çeşitli vesilelerle yol uğratmışlığımız var. Konuşma yapmak maksadıyla veya Birlik Televizyonu kurma çalışmaları için gittiğimiz gibi, Nureddin Topçu’nun vefatının 25. yıldönümünde, Ankara’dan Erzurum’a kadar güzergâhta anma toplantıları vesilesiyle de Sivas’da oluyoruz. Dokuz sene önce TYB’nin 30. yılında düzenlenen Edirne’den Ardahan’a Kültür Kervanı’nın yolu Sivas’tan geçiyor. 

Yıl 2008, Kültür Kervanı’nın Kayseri’den sonraki durağı Sivas. Sivas’ta, Belediye ile müştereken “Yavuz Bülent Bakilerle 72 yıl” programını icra etmiştik. TYB’nin kurucularından olan Sivaslı Yavuz Bülent Bakiler’in de katıladığı toplantının Atatürk Kültür Merkezi salonunda saat 14.00’te başlayan ilk bölümünde Hicabi Kırlangıç (TYB Genel Başkanı), D. Mehmet Doğan, Sami Aydın (Sivas Belediye Başkanı), Veysel Dalmaz’ın (Sivas Valisi) açılış konuşmalarından sonra Kadir Küplü başkanlığında 1. Oturuma geçilmişti. Bu bölümde, Bilal Tırnakçı, Berat Demirci ve Olcay Yazıcı konuşmuştu. İkinci oturuma geçmeden Murat Kıral Yavuz Bülent Bakiler’in şiirlerini seslendirmiş, Âlim Yıldız’ın başkanlıık ettiği 2. Oturum’da Eyüp Tanyıldız, Kutlu Özen ve A. Turan Alkan konuşmuş, Yavuz Bülent Bakiler’in konuşması ile vefa toplantısı sona ermişti.

Dokuz yıllık aradan sonra Sivas’a geliş sebebimiz Nureddin Topçu’nun “Maarif dâvası”nı anlatmak. Millî Eğitim Bakanı’nın Sivaslı olmasının konuyla ilgisi yok; dâvet sahibi Eğitimde Diriliş Derneği. Gençleri kitap okumaya yönlendirmek için çeşitli faaliyetler yapan öğretmenlerden müteşekkil bir dernek. Bu arada, “önce kendileri okuyor, sonra öğrencileri teşvik ediyorlar” dersem, yaptıkları iş daha iyi anlaşılır.

Nureddin Topçu, maarifçilerimizin geç kalmış bir keşfi. Geçen sene öğretmenlere tavsiye edilen kitaplar arasında onun Maarif Davası kitabı da var. Program akşamdı, pırıl pırıl günlük güneşlik bir Sivas’la karşılaşınca herbiri yürüme mesafesinde olan tarihî eserleri ziyaretimiz kolay oldu. Bu arada, “zaman zaman ceketimi çıkarmak mecburiyetinde kaldım” diyerek havanın güzelliğini bir daha hatırlatmış ve Sivasla birlikte anılan “soğuk” kelimesinin çok yerinde kullanılmadığını belirtmiş olalım!

Sabah altıya doğru Sivasa yaklaşırken bulutsuz gökte uçakların çiziktirdiği şekiller dikkatimizi çekti. Güneş arkadan vuruyor ve bu çizikleri daha görünür hâle getiriyordu. Dernek başkanı Fahreddin Yıldız ve Kâmil Koç beylerle buluştuktan ve erken vakitte koyu bir kahvaltı sohbetine daldıktan sonra unutmamak için “Güdük Minareyi görmek istiyorum” dedim. Sebebini açıklamam gerekti tabiî. Sivas’a defalarca geldim, bir kere bile bu 14. yüzyıldan kalma ilginç yapıyı göremedim. Birbirine yakın mesafede Çifte Minare, Şifaiye, Buruciye ve Gök Medrese gibi büyük eserleri her defasında ziyaret ederken, Güdük Minare ihmale uğruyordu.

Merak etmekte haksız değilim: Hakikaten minare mi? Gerçekten “güdük” mü? Güdük, bodur bir yapı ya bitmemiştir ya da cesametine göre yüksekliği azdır. Güdük Minare, ikinci türden. Kesinlikle minare değil. Bir kümbet, bir türbe; fakat alışılmış cinsten bir türbe veya kümbet değil. Kare ana mekânı taş, üzeri tuğladan yapılmış binanın arada parıldayan turkuvaz (biz “Türk mavisi”ne firuze deriz) çinileriyle vakti zamanında göz kamaştırdığı tahmin edilebilir. Bu ilk ziyaretimizde etrafını dolaşarak yapıyı bütünüyle kavramaya çalışıyoruz. Her ne kadar güdükse de, nice minareyle yarışacak yükseklikte. Biz türbe etrafında dönerken, rehberlerimizden biri “eskiden vatandaş bu yapının etrafında kabakulaktan kurtulmak için dönerdi!” demesin mi! Güdük Minare’de yatan zat Alaeddin Eretna oğlu Hasan bey. Öyle evliyadan filan değil, o yüzden halk onu yatırdan sayıp ziyaret etmiyor olmalı ki, böylesine asırlara direnen bir yapıya da bir sorumluk yüklemiş, bu da tıbbî bir sorumluluk olmuş!

Bir aralık Ankara’ya da hâkim olan Eretnaoğulları beyliğinden çok fazla eser kalmamış, kalan üç beş yapı arasında kümbetler dikkati çekiyor. Hasan bey, hükümdar olamadan vefat etmiş, babası Eretna ona bu görkemli kümbedi yaptırmış. Hükümdar babası bu kabri yaptırdıktan beş sene sonra Kayseri’de vefat etmiş, onun adını yaşatan görkemli bir kabri yok; erken yaşta ölen oğlunun adı ise bu benzersiz kümbette yaşatılıyor.

Günün bereketi, bir ilk daha gerçekleşiyor, geç vakit de olsa, Şemseddin Sivasî camiini ve türbesini ziyaret ediyoruz. Bu ismi şehirle birleşmiş mutasavvıf esasen Tokatlı, Sivas’a vali Hasan Paşa’nın daveti ile gelmiş. 3. Mehmed’in Eğri seferine katılmış. Ak Şemseddin’e nisbetle Kara Şemseddin, büyük cihadı yapmıştır, Peygamber efendimizin emri olan küçük cihadı da eksik bırakmak istemez, seksen yaşında iken Abdülvehhab Gazi’nin sancağını alarak yola çıkar. Esasen, padişah da onu dâvet etmiştir...Zaferden sonra Sultan’ın İstanbul’da kalması ricalarını reddederek Sivas’a döner...

Sivas’a dönmek...Ben evliya menkıbelerini ciddiye alırım; dünü anlatır, fakat geleceğe işaret eder! Sivaslı Şemseddin söylüyor:

Derd-i aşka düşmeyen dermâna olmaz âşinâ

 
Etiketler: Sivasla, tanışıklığımızın, 40., yılında,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
14 Kasım 2020
Bir kitapla karşılaşmak
355 Okunma.
03 Kasım 2020
Türkçe şiirle kurtulacak!
348 Okunma.
26 Ekim 2020
Büyük putun cilâsı dökülüyor!
251 Okunma.
20 Ekim 2020
Azerbaycan neden yalnız?
298 Okunma.
01 Ekim 2020
“Türkler müslüman değildir” diyen kâfirlerin buyruğuna girmiştir!
225 Okunma.
29 Eylül 2020
Yunanistan, Ermenistan ve İsrail üçgeni
272 Okunma.
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
271 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
297 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
381 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
319 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
386 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
450 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
336 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
325 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
346 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
487 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
644 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
478 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
599 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
833 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
532 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
454 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
482 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
844 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
480 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
421 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
550 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
419 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
535 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
492 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
586 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
546 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
543 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
549 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
465 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
668 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
535 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
420 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
507 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
725 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
578 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
509 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
713 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
741 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
560 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
592 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
635 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
494 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
612 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
747 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
630 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
552 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
827 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
685 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
552 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
647 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
679 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
653 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
515 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
717 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
587 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
826 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
709 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1110 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
737 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
788 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
824 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
840 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
630 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
873 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
781 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
778 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
804 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
1071 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
954 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
821 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
917 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
992 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
986 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
1058 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
1045 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
1000 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
979 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
1031 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
1079 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
992 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
1068 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
1033 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
937 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1155 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
1022 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
995 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
973 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1169 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
2076 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1121 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1196 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1111 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1405 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1296 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1164 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1958 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1445 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1441 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1931 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1525 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1336 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
1362 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1323 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1625 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1389 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
1337 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1333 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1358 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1385 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1739 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1469 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1590 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1925 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1592 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1793 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1843 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2167 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2202 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1574 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1606 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1324 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1625 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1445 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1574 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1448 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1532 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1563 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1471 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1479 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1361 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1641 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1449 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1677 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1494 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2276 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1655 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1762 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1610 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1717 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1664 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1645 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1759 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1588 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1653 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1857 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1641 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1752 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1741 Okunma.
Haber Yazılımı