Yazı Detayı
10 Ekim 2017 - Salı 16:05 Bu yazı 1285 kez okundu
 
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 

Kırk yıl önce, tam da bugünlerde, yani ekim ayında...Ulucami belgeseli için Sivas’ın yolunu tutuyoruz. Esasen uçakla gideceğiz, biletler alındı, fakat Muhsin Mete’nin bir yanlış tefsiri uçağı kaçırmamıza sebep oluyor. Bize otobüsle gitmekten başka çâre kalmıyor.

Kırk yıl sonra yine Sivas yolundayız ve yine otobüs yolcusuyuz! Bu sefer uçağı kaçırdığımız için değil, Ankara’dan Sivas’a aktarmasız uçak olmadığı için; aktarmalılar ise en az otobüs yolculuğu kadar zaman alıyor. “Kırk yıl sonra ne terakki!” desek yeri var! Tercihimiz hava alanlarında sürünmek yerine otobüsle gitmek oluyor...

Kırk yıl önce Ulucamii için gittiğimiz Sivas’a sonra da çeşitli vesilelerle yol uğratmışlığımız var. Konuşma yapmak maksadıyla veya Birlik Televizyonu kurma çalışmaları için gittiğimiz gibi, Nureddin Topçu’nun vefatının 25. yıldönümünde, Ankara’dan Erzurum’a kadar güzergâhta anma toplantıları vesilesiyle de Sivas’da oluyoruz. Dokuz sene önce TYB’nin 30. yılında düzenlenen Edirne’den Ardahan’a Kültür Kervanı’nın yolu Sivas’tan geçiyor. 

Yıl 2008, Kültür Kervanı’nın Kayseri’den sonraki durağı Sivas. Sivas’ta, Belediye ile müştereken “Yavuz Bülent Bakilerle 72 yıl” programını icra etmiştik. TYB’nin kurucularından olan Sivaslı Yavuz Bülent Bakiler’in de katıladığı toplantının Atatürk Kültür Merkezi salonunda saat 14.00’te başlayan ilk bölümünde Hicabi Kırlangıç (TYB Genel Başkanı), D. Mehmet Doğan, Sami Aydın (Sivas Belediye Başkanı), Veysel Dalmaz’ın (Sivas Valisi) açılış konuşmalarından sonra Kadir Küplü başkanlığında 1. Oturuma geçilmişti. Bu bölümde, Bilal Tırnakçı, Berat Demirci ve Olcay Yazıcı konuşmuştu. İkinci oturuma geçmeden Murat Kıral Yavuz Bülent Bakiler’in şiirlerini seslendirmiş, Âlim Yıldız’ın başkanlıık ettiği 2. Oturum’da Eyüp Tanyıldız, Kutlu Özen ve A. Turan Alkan konuşmuş, Yavuz Bülent Bakiler’in konuşması ile vefa toplantısı sona ermişti.

Dokuz yıllık aradan sonra Sivas’a geliş sebebimiz Nureddin Topçu’nun “Maarif dâvası”nı anlatmak. Millî Eğitim Bakanı’nın Sivaslı olmasının konuyla ilgisi yok; dâvet sahibi Eğitimde Diriliş Derneği. Gençleri kitap okumaya yönlendirmek için çeşitli faaliyetler yapan öğretmenlerden müteşekkil bir dernek. Bu arada, “önce kendileri okuyor, sonra öğrencileri teşvik ediyorlar” dersem, yaptıkları iş daha iyi anlaşılır.

Nureddin Topçu, maarifçilerimizin geç kalmış bir keşfi. Geçen sene öğretmenlere tavsiye edilen kitaplar arasında onun Maarif Davası kitabı da var. Program akşamdı, pırıl pırıl günlük güneşlik bir Sivas’la karşılaşınca herbiri yürüme mesafesinde olan tarihî eserleri ziyaretimiz kolay oldu. Bu arada, “zaman zaman ceketimi çıkarmak mecburiyetinde kaldım” diyerek havanın güzelliğini bir daha hatırlatmış ve Sivasla birlikte anılan “soğuk” kelimesinin çok yerinde kullanılmadığını belirtmiş olalım!

Sabah altıya doğru Sivasa yaklaşırken bulutsuz gökte uçakların çiziktirdiği şekiller dikkatimizi çekti. Güneş arkadan vuruyor ve bu çizikleri daha görünür hâle getiriyordu. Dernek başkanı Fahreddin Yıldız ve Kâmil Koç beylerle buluştuktan ve erken vakitte koyu bir kahvaltı sohbetine daldıktan sonra unutmamak için “Güdük Minareyi görmek istiyorum” dedim. Sebebini açıklamam gerekti tabiî. Sivas’a defalarca geldim, bir kere bile bu 14. yüzyıldan kalma ilginç yapıyı göremedim. Birbirine yakın mesafede Çifte Minare, Şifaiye, Buruciye ve Gök Medrese gibi büyük eserleri her defasında ziyaret ederken, Güdük Minare ihmale uğruyordu.

Merak etmekte haksız değilim: Hakikaten minare mi? Gerçekten “güdük” mü? Güdük, bodur bir yapı ya bitmemiştir ya da cesametine göre yüksekliği azdır. Güdük Minare, ikinci türden. Kesinlikle minare değil. Bir kümbet, bir türbe; fakat alışılmış cinsten bir türbe veya kümbet değil. Kare ana mekânı taş, üzeri tuğladan yapılmış binanın arada parıldayan turkuvaz (biz “Türk mavisi”ne firuze deriz) çinileriyle vakti zamanında göz kamaştırdığı tahmin edilebilir. Bu ilk ziyaretimizde etrafını dolaşarak yapıyı bütünüyle kavramaya çalışıyoruz. Her ne kadar güdükse de, nice minareyle yarışacak yükseklikte. Biz türbe etrafında dönerken, rehberlerimizden biri “eskiden vatandaş bu yapının etrafında kabakulaktan kurtulmak için dönerdi!” demesin mi! Güdük Minare’de yatan zat Alaeddin Eretna oğlu Hasan bey. Öyle evliyadan filan değil, o yüzden halk onu yatırdan sayıp ziyaret etmiyor olmalı ki, böylesine asırlara direnen bir yapıya da bir sorumluk yüklemiş, bu da tıbbî bir sorumluluk olmuş!

Bir aralık Ankara’ya da hâkim olan Eretnaoğulları beyliğinden çok fazla eser kalmamış, kalan üç beş yapı arasında kümbetler dikkati çekiyor. Hasan bey, hükümdar olamadan vefat etmiş, babası Eretna ona bu görkemli kümbedi yaptırmış. Hükümdar babası bu kabri yaptırdıktan beş sene sonra Kayseri’de vefat etmiş, onun adını yaşatan görkemli bir kabri yok; erken yaşta ölen oğlunun adı ise bu benzersiz kümbette yaşatılıyor.

Günün bereketi, bir ilk daha gerçekleşiyor, geç vakit de olsa, Şemseddin Sivasî camiini ve türbesini ziyaret ediyoruz. Bu ismi şehirle birleşmiş mutasavvıf esasen Tokatlı, Sivas’a vali Hasan Paşa’nın daveti ile gelmiş. 3. Mehmed’in Eğri seferine katılmış. Ak Şemseddin’e nisbetle Kara Şemseddin, büyük cihadı yapmıştır, Peygamber efendimizin emri olan küçük cihadı da eksik bırakmak istemez, seksen yaşında iken Abdülvehhab Gazi’nin sancağını alarak yola çıkar. Esasen, padişah da onu dâvet etmiştir...Zaferden sonra Sultan’ın İstanbul’da kalması ricalarını reddederek Sivas’a döner...

Sivas’a dönmek...Ben evliya menkıbelerini ciddiye alırım; dünü anlatır, fakat geleceğe işaret eder! Sivaslı Şemseddin söylüyor:

Derd-i aşka düşmeyen dermâna olmaz âşinâ

 
Etiketler: Sivasla, tanışıklığımızın, 40., yılında,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
201 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
103 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
144 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
122 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
57 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
139 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
212 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
168 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
94 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
292 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
222 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
148 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
181 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
191 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
203 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
158 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
238 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
201 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
310 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
252 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
651 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
264 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
304 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
315 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
338 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
227 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
356 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
314 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
280 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
333 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
625 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
498 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
384 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
470 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
538 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
438 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
502 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
498 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
532 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
533 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
538 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
581 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
483 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
548 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
638 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
502 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
732 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
563 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
553 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
563 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
674 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1564 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
702 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
754 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
661 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
935 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
870 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
765 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1568 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1015 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1056 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1468 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1055 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
878 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
855 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
879 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1196 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
915 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
837 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
898 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
819 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
934 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1108 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1024 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1086 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1415 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1008 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1141 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1423 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
1690 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
1750 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1082 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1107 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
863 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1115 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
933 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1045 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
911 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1131 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1048 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1003 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1060 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
922 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1107 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
953 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1160 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
987 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
1778 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1172 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1226 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1111 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1209 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1194 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1166 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1210 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1096 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1220 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1363 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1186 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1286 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1150 Okunma.
Haber Yazılımı