Yazı Detayı
02 Ağustos 2019 - Cuma 01:24 Bu yazı 1122 kez okundu
 
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 

Mevsim yaz, fakat mevsime yaraşır; yani hafif, havadan sudan bahseden yazılar yazılmıyor. Gündem ağır.

Herkes sayfiyede değil elbette, yine de şiddetli yaz sıcakları bunaltıyor ve insanlar sahillere, serin yerlere yöneliyor.

Başlıktaki sorunun cevabını merak eden okuyuculara kendim için söyleyeceğim şu: Çimerlikten yolum geçti! Sabahın erken saatlerinde şöyle bir suya daldım. Bu arada kıyada mevzilenmiş bir saz grubu, keman, klarnet ve darbuka ile oyun havaları çalmaya başlamasın mı? Takım kalabalık, çalanlar olduğu gibi, oynayanlar da var! Bize seyretmek düştü.

“Plajda oyun havası” Tuhaf karşılanır elbette! Yabancı müzik olsa, dans müziği çalsa, kulak patlatanı bile olağan bulunur. Bu arada dans edenler de çıkabilir, yine tuhaf görülmez. “Ama burada da oyun havası olur mu ya!”

Denize girme alışkanlığımız biraz modernleşme tarihimizle iç içe sanki. Deniz hamamlarından bahseden Refik Halit yazılarını her seferinde keyifle okurum. O hem deniz hamamlarını görmüştür, hem “plajları”.

Neden “kumsal” denilmemiştir de “plaj” denilmiştir? Deniz hamamından plaja geçiş bir kültürel değişim hamlesidir. Deniz hamamında üç taraf çevrilmiştir, kadınlar ayrı, erkekler ayrı suya girecek şekilde düzenlenmiştir. Plaj artık deniz hamamı değildir; birlikte denize girilir. Biz hamamlarda ayrılığı sürdürürken, turistler bizim tarihi hamamlara karışık girmeyi tercih ediyor!

Evet, hem de dil devriminin hızlı zamanında kumsal demek yerine plaj tercih edildi. Modernlik bunu gerektirdi. Anlı şanlı Süreyya Paşa, kendi adına plaj tesisi kurdurdu, Maltepe yakınlarına…Bizim Maltepe günlerimizde, Süreyya Plajı istasyonu da vardı, şimdi bilmem var mı?

Gerçi artık “plaj”ın da modası geçti! Artık beach (biiç) devrindeyiz!

“Biiç”le “plaj”ın farkı ne?

Biiç ekseriya paralı denize girilen yerlerdir. Sahiller herkesindir, ama birileri buraları kapatır, birtakım malzemeler korsa iş değişir. Onun çadırını, hasırını, şezlongunu kullanmak zorunda kalırsınız ve de hayli yüklü bir “hamam parası” ödersiniz…

Okuyucuyu merakta bırakmak niyetinde değiliz, ama görünüşte bir türlü çimerliğe gelemedik. Halbuki İlk satırdan itibaren ondan bahsediyoruz!

Azerbaycan’da plaja “çimerlik” deniyormuş!

“Çimmek” bizde mahallî bir kelime olarak yaşıyor. Halis Türkçe, hatta Moğolca ile müşterek. Çommak şeklinde de söylenebilir. Böyle söyleyince çömçe ve çömlekle de bağlantı kurulabilir.

Çimmek, “yıkanmak, suya girmek” demek. Peki bu işin yapıldığı yere çimerlik mi diyoruz? Biz “çimek” veya “çimecek” diyoruz. Plaj için bunlardan birini kullanabilirdik.

Azerbaycan’da plaja çimerlik deniliyor diye Azerileri çok öztürkçeci sanabiliriz. Yok aslında farkımız! Bazen bizden daha öteye geçebiliyorlar. Mesela onların cumhurbaşkanları değil, prezidentleri var! Anayasa yerine konstitüsya diyorlar. Ya “sivilizasya”ya ne demeli, medeniyet varken! Daha birçok Latince, fakat Rusça üzerinden girmiş kelimeleri kullanıyorlar.

Tabiî biraz önce geçen kelimeler resmî dilin kelimeleri. Halk dilinde Türkçe kelimeler daha yaygın. Resmî olarak hatalı bir söz sarf ettim. Azerbaycan’da resmi dil “Azerbaycan dili”! Ülkeye ait bir dil adlandırması! Belli ki Türkçe dememek için böyle yapmışlar. Nitekim merhum Elçibey zamanında “Azerbaycan Türkçesi” idi. Benzeri var mı diye baktım, mesela Avusturya’nın resmî dili Almanca, Avusturalya’nın İngilizce!

Bu Azerbaycan bizim sıkı Türkçecileri bazen soğuk çimdiriyor!

01.08.2019 Karar

 
Etiketler: Yolunuz, çimerlikten, geçti, mi?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
10 Kasım 2021
“Hayat”ımıza kim kastediyor?
340 Okunma.
05 Kasım 2021
“Hazar Baba, yıldırımlar çakanda!”
261 Okunma.
04 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-3 Şehirde öncü bir vakıf!
234 Okunma.
04 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-2 Güne düştüm, güne düştüm!
212 Okunma.
02 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-1 Harput'un Yokuşuna-Fırat’ın Akışına…
228 Okunma.
06 Eylül 2021
Fuat Köprülü’nün, yahut da ilmin 1930’lardeki trajedisi neden yazılmaz?
428 Okunma.
04 Ağustos 2021
Yazı, Yazarlık, Modern Zamanlarda Yazar
384 Okunma.
03 Ağustos 2021
Tesettür, örtünme, başörtüsü…
309 Okunma.
14 Kasım 2020
Bir kitapla karşılaşmak
1673 Okunma.
03 Kasım 2020
Türkçe şiirle kurtulacak!
732 Okunma.
26 Ekim 2020
Büyük putun cilâsı dökülüyor!
620 Okunma.
20 Ekim 2020
Azerbaycan neden yalnız?
716 Okunma.
01 Ekim 2020
“Türkler müslüman değildir” diyen kâfirlerin buyruğuna girmiştir!
564 Okunma.
29 Eylül 2020
Yunanistan, Ermenistan ve İsrail üçgeni
587 Okunma.
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
722 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
780 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
820 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
747 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
751 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
872 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
683 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
679 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
826 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
939 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
1075 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
853 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
994 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
1197 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
914 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
817 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
871 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
1394 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
869 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
918 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
946 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
851 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
898 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
886 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
888 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
925 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
902 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
942 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
890 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
1055 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
930 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
837 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
852 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
1214 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
897 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
934 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
1180 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
1101 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
1022 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
939 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
983 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
909 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
1076 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
977 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
901 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
1399 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
1039 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
935 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
1003 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
1089 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
1100 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
867 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
1033 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
1020 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
1304 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
1017 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1513 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
1205 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
1210 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
1334 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
1253 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
974 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
1338 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
1249 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
1168 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
1165 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
1486 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
1454 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
1229 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
1337 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
1356 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
1403 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
1445 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
1384 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
1466 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
1335 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
1402 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
1462 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
1381 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
1599 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
1374 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
1536 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1507 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
1392 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
1360 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
1314 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1517 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
2423 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1451 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1513 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1469 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1807 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1639 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1568 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
2303 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1800 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1776 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
2313 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1915 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1795 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
1912 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1640 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
2004 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1869 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
1829 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1704 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1741 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1696 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
2411 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1872 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
2007 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
2296 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
2059 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
2237 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
2127 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2511 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2588 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
2028 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
2066 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1703 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
2002 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1988 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1939 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1883 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1891 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
2025 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1841 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
2068 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1886 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
2033 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1787 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
2056 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1900 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2624 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
2052 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
2151 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1957 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
2062 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
2052 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
2042 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
2191 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
2044 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
2058 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
2438 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
2220 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
2169 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
2189 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
2139 Okunma.
Haber Yazılımı