Yazı Detayı
10 Ekim 2017 - Salı 16:05 Bu yazı 2364 kez okundu
 
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 

Kırk yıl önce, tam da bugünlerde, yani ekim ayında...Ulucami belgeseli için Sivas’ın yolunu tutuyoruz. Esasen uçakla gideceğiz, biletler alındı, fakat Muhsin Mete’nin bir yanlış tefsiri uçağı kaçırmamıza sebep oluyor. Bize otobüsle gitmekten başka çâre kalmıyor.

Kırk yıl sonra yine Sivas yolundayız ve yine otobüs yolcusuyuz! Bu sefer uçağı kaçırdığımız için değil, Ankara’dan Sivas’a aktarmasız uçak olmadığı için; aktarmalılar ise en az otobüs yolculuğu kadar zaman alıyor. “Kırk yıl sonra ne terakki!” desek yeri var! Tercihimiz hava alanlarında sürünmek yerine otobüsle gitmek oluyor...

Kırk yıl önce Ulucamii için gittiğimiz Sivas’a sonra da çeşitli vesilelerle yol uğratmışlığımız var. Konuşma yapmak maksadıyla veya Birlik Televizyonu kurma çalışmaları için gittiğimiz gibi, Nureddin Topçu’nun vefatının 25. yıldönümünde, Ankara’dan Erzurum’a kadar güzergâhta anma toplantıları vesilesiyle de Sivas’da oluyoruz. Dokuz sene önce TYB’nin 30. yılında düzenlenen Edirne’den Ardahan’a Kültür Kervanı’nın yolu Sivas’tan geçiyor. 

Yıl 2008, Kültür Kervanı’nın Kayseri’den sonraki durağı Sivas. Sivas’ta, Belediye ile müştereken “Yavuz Bülent Bakilerle 72 yıl” programını icra etmiştik. TYB’nin kurucularından olan Sivaslı Yavuz Bülent Bakiler’in de katıladığı toplantının Atatürk Kültür Merkezi salonunda saat 14.00’te başlayan ilk bölümünde Hicabi Kırlangıç (TYB Genel Başkanı), D. Mehmet Doğan, Sami Aydın (Sivas Belediye Başkanı), Veysel Dalmaz’ın (Sivas Valisi) açılış konuşmalarından sonra Kadir Küplü başkanlığında 1. Oturuma geçilmişti. Bu bölümde, Bilal Tırnakçı, Berat Demirci ve Olcay Yazıcı konuşmuştu. İkinci oturuma geçmeden Murat Kıral Yavuz Bülent Bakiler’in şiirlerini seslendirmiş, Âlim Yıldız’ın başkanlıık ettiği 2. Oturum’da Eyüp Tanyıldız, Kutlu Özen ve A. Turan Alkan konuşmuş, Yavuz Bülent Bakiler’in konuşması ile vefa toplantısı sona ermişti.

Dokuz yıllık aradan sonra Sivas’a geliş sebebimiz Nureddin Topçu’nun “Maarif dâvası”nı anlatmak. Millî Eğitim Bakanı’nın Sivaslı olmasının konuyla ilgisi yok; dâvet sahibi Eğitimde Diriliş Derneği. Gençleri kitap okumaya yönlendirmek için çeşitli faaliyetler yapan öğretmenlerden müteşekkil bir dernek. Bu arada, “önce kendileri okuyor, sonra öğrencileri teşvik ediyorlar” dersem, yaptıkları iş daha iyi anlaşılır.

Nureddin Topçu, maarifçilerimizin geç kalmış bir keşfi. Geçen sene öğretmenlere tavsiye edilen kitaplar arasında onun Maarif Davası kitabı da var. Program akşamdı, pırıl pırıl günlük güneşlik bir Sivas’la karşılaşınca herbiri yürüme mesafesinde olan tarihî eserleri ziyaretimiz kolay oldu. Bu arada, “zaman zaman ceketimi çıkarmak mecburiyetinde kaldım” diyerek havanın güzelliğini bir daha hatırlatmış ve Sivasla birlikte anılan “soğuk” kelimesinin çok yerinde kullanılmadığını belirtmiş olalım!

Sabah altıya doğru Sivasa yaklaşırken bulutsuz gökte uçakların çiziktirdiği şekiller dikkatimizi çekti. Güneş arkadan vuruyor ve bu çizikleri daha görünür hâle getiriyordu. Dernek başkanı Fahreddin Yıldız ve Kâmil Koç beylerle buluştuktan ve erken vakitte koyu bir kahvaltı sohbetine daldıktan sonra unutmamak için “Güdük Minareyi görmek istiyorum” dedim. Sebebini açıklamam gerekti tabiî. Sivas’a defalarca geldim, bir kere bile bu 14. yüzyıldan kalma ilginç yapıyı göremedim. Birbirine yakın mesafede Çifte Minare, Şifaiye, Buruciye ve Gök Medrese gibi büyük eserleri her defasında ziyaret ederken, Güdük Minare ihmale uğruyordu.

Merak etmekte haksız değilim: Hakikaten minare mi? Gerçekten “güdük” mü? Güdük, bodur bir yapı ya bitmemiştir ya da cesametine göre yüksekliği azdır. Güdük Minare, ikinci türden. Kesinlikle minare değil. Bir kümbet, bir türbe; fakat alışılmış cinsten bir türbe veya kümbet değil. Kare ana mekânı taş, üzeri tuğladan yapılmış binanın arada parıldayan turkuvaz (biz “Türk mavisi”ne firuze deriz) çinileriyle vakti zamanında göz kamaştırdığı tahmin edilebilir. Bu ilk ziyaretimizde etrafını dolaşarak yapıyı bütünüyle kavramaya çalışıyoruz. Her ne kadar güdükse de, nice minareyle yarışacak yükseklikte. Biz türbe etrafında dönerken, rehberlerimizden biri “eskiden vatandaş bu yapının etrafında kabakulaktan kurtulmak için dönerdi!” demesin mi! Güdük Minare’de yatan zat Alaeddin Eretna oğlu Hasan bey. Öyle evliyadan filan değil, o yüzden halk onu yatırdan sayıp ziyaret etmiyor olmalı ki, böylesine asırlara direnen bir yapıya da bir sorumluk yüklemiş, bu da tıbbî bir sorumluluk olmuş!

Bir aralık Ankara’ya da hâkim olan Eretnaoğulları beyliğinden çok fazla eser kalmamış, kalan üç beş yapı arasında kümbetler dikkati çekiyor. Hasan bey, hükümdar olamadan vefat etmiş, babası Eretna ona bu görkemli kümbedi yaptırmış. Hükümdar babası bu kabri yaptırdıktan beş sene sonra Kayseri’de vefat etmiş, onun adını yaşatan görkemli bir kabri yok; erken yaşta ölen oğlunun adı ise bu benzersiz kümbette yaşatılıyor.

Günün bereketi, bir ilk daha gerçekleşiyor, geç vakit de olsa, Şemseddin Sivasî camiini ve türbesini ziyaret ediyoruz. Bu ismi şehirle birleşmiş mutasavvıf esasen Tokatlı, Sivas’a vali Hasan Paşa’nın daveti ile gelmiş. 3. Mehmed’in Eğri seferine katılmış. Ak Şemseddin’e nisbetle Kara Şemseddin, büyük cihadı yapmıştır, Peygamber efendimizin emri olan küçük cihadı da eksik bırakmak istemez, seksen yaşında iken Abdülvehhab Gazi’nin sancağını alarak yola çıkar. Esasen, padişah da onu dâvet etmiştir...Zaferden sonra Sultan’ın İstanbul’da kalması ricalarını reddederek Sivas’a döner...

Sivas’a dönmek...Ben evliya menkıbelerini ciddiye alırım; dünü anlatır, fakat geleceğe işaret eder! Sivaslı Şemseddin söylüyor:

Derd-i aşka düşmeyen dermâna olmaz âşinâ

 
Etiketler: Sivasla, tanışıklığımızın, 40., yılında,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
10 Kasım 2021
“Hayat”ımıza kim kastediyor?
573 Okunma.
05 Kasım 2021
“Hazar Baba, yıldırımlar çakanda!”
443 Okunma.
04 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-3 Şehirde öncü bir vakıf!
370 Okunma.
04 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-2 Güne düştüm, güne düştüm!
331 Okunma.
02 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-1 Harput'un Yokuşuna-Fırat’ın Akışına…
373 Okunma.
06 Eylül 2021
Fuat Köprülü’nün, yahut da ilmin 1930’lardeki trajedisi neden yazılmaz?
562 Okunma.
04 Ağustos 2021
Yazı, Yazarlık, Modern Zamanlarda Yazar
511 Okunma.
03 Ağustos 2021
Tesettür, örtünme, başörtüsü…
556 Okunma.
14 Kasım 2020
Bir kitapla karşılaşmak
1840 Okunma.
03 Kasım 2020
Türkçe şiirle kurtulacak!
868 Okunma.
26 Ekim 2020
Büyük putun cilâsı dökülüyor!
768 Okunma.
20 Ekim 2020
Azerbaycan neden yalnız?
849 Okunma.
01 Ekim 2020
“Türkler müslüman değildir” diyen kâfirlerin buyruğuna girmiştir!
704 Okunma.
29 Eylül 2020
Yunanistan, Ermenistan ve İsrail üçgeni
721 Okunma.
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
929 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
928 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
962 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
936 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
942 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
1014 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
810 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
813 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
978 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
1082 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
1222 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
1002 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
1129 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
1359 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
1046 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
946 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
1011 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
1526 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
1009 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
1060 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
1083 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
992 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
1033 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
1044 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
1021 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
1060 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
1048 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
1077 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
1058 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
1170 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
1071 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
963 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
1089 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
1355 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
1022 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
1083 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
1310 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
1239 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
1157 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
1085 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
1119 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
1045 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
1228 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
1248 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
1102 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
1024 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
1591 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
1193 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
1078 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
1156 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
1293 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
1252 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
1005 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
1170 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
1147 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
1460 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
1161 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1639 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
1390 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
1349 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
1468 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
1397 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
1095 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
1497 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
1450 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
1340 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
1291 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
1622 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
1589 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
1370 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
1473 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
1491 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
1521 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
1581 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
1515 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
1620 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
1524 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
1556 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
1602 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
1518 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
1796 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
1516 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
1746 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1647 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
1534 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
1468 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
1434 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1648 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
2570 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1558 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1652 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1605 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1955 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1764 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1706 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
2411 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1912 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1905 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
2442 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
2106 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1929 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
2064 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1793 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
2185 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
2011 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
2014 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1830 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1894 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1827 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
2546 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
2049 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
2167 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
2438 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
2191 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
2425 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
2246 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2702 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2772 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
2190 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
2367 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1843 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
2183 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
2184 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
2070 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
2007 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
2038 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
2150 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1951 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
2257 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
2081 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
2160 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1946 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
2213 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
2032 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2825 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
2189 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
2306 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
2097 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
2201 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
2198 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
2201 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
2328 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
2171 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
2175 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
2578 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
2353 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
2412 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
2301 Okunma.
Haber Yazılımı