Yazı Detayı
12 Mayıs 2018 - Cumartesi 23:38 Bu yazı 1708 kez okundu
 
Nehir türküler!
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
“Nehir roman” kavramı malûm, birbirini takip eden ciltlerden, kitaplardan oluşan romanlar dizisi...

“Nehir türküler” TYB’nin 40. yılı dolayısıyla düzenlenen “Edirne’den Mostar’a Kültür Kervanı” yolculuğunda dikkatimi çekti. Zaten “bizim romanlarımız türkülerimizdir” dememiş miydi Yahya Kemal?

Balkanlar denilince ilk hatırlanan nehir Tuna’dır. Kervanımız Tuna’nın hayli güneyinden geçti ve biz onu hiç görmedik...Fakat onun üzerine yakılan türküler hep kulaklarımızdaydı. Ona “akma” diyen türkü de vardı, “Akma Tuna akma ben bir dertliyim”; onun “akmam” dediğini iddia eden diğer bir türkü de: “Tuna nehri akmam diyor!”

Her iki Türkü de hazin bir geri çekiliş hatırası yaşatıyor.

Estergon kalesi (bre dilber aman) su başı hisar

Baykuşlar çağrışır bülbüller susar

Kâfir bayrağını burcuna asar

Akma Tuna akma ben bir dertliyim

Bu ateşle yanar kara bahtlıyım 

Tuna nehri akıp giden zamandır. Zamanı durdurmak, fetih günlerinin neşvesini yaşatmak ve düşmana her şeye rağmen teslim olmamak...

Bir nehirde iki kere yıkanılmaz, bir zaman iki kere yaşanılmaz...Zamanı, yani Tuna’nın akışını Estergon’da, Budin’de, Belgrad’da maalesef durduramadık... Aradan yaklaşık iki asır geçti...

Tuna nehri akmam diyor
Etrafımı yıkmam diyor
Şanı büyük Osman Paşa
Pilevne'den çıkmam diyor

Geçen zaman içinde Tuna ile dostluğumuzu hayli ilerlettik. Güzel hatıraları olan bir geçmiş vardır aramızda ve muhabbet karşılıksız olmamalıdır. O sebeple Tuna nehri, bizim kötü gidişimizi durdurmak istercesine akmaktan vazgeçmektedir. Tuna’nın akmaması, büyük kahraman Osman Paşa’nın canla başla savunduğu Pilevne’den çıkmaması ile eşdeğerdir.

Tuna akmazsa Osman Paşa Pilevne’den çıkmayacaktır. Tuna bu gayri tabii gidişe dur demelidir. Yahut da düşmanın galebesi, bizim o toprakları bırakmamız, Tuna’nın akmaması gibi gerçeğe aykırı bir şeydir. Düşman durdurulmalı, bu coğrafya ile bütünleşmiş insanlar olağan hayatlarını sürdürmelidir.

Tuna “akma” dediğimizde akmaya devam etti. Akmak istemediği, bizden ayrılmak istemediği zaman da aktı...

Görmedin mi ah civan Alişimi Tuna boyunda...

Kara kaşlı, civan Alişimiz Tuna boyunda görünmez oldu...Bir türkü bin roman!

Balkanların ma’kus talihi Pilevne’de tecessüm eder. Olağanüstü bir direnişle çok güçlü düşman ordusunu aylarca durduran Osman Paşa son bir huruç harekatı yapar... Bu sırada ağır yaralanır ve çaresiz şekilde teslim olmak zorunda kalır... Kahramanın teslim oluş levhası, düşmanın bu yüksek vakarlı adama gösterdiği ihtirama rağmen iliklere kadar işleyen bir hüzün resmidir.

Bend bir kere yıkılmıştır...

Balkanlarda müslümanlar azgın bir selin önünde giden kütükler gibi İstanbul’a doğru sürüklenmeye başlar. Çoğu sele kapılır, menziline varamaz; varanlar da perişandır...Zağra müftüsü Hüseyin Raci’nin hatıralarını okumayan ne demek istediğimi anlayamaz.

Bu uğursuz an Rumeli Türkleri tarafından hiçbir zaman unutulmamıştır. Hem nasıl unutulabilir ki? Onlar, mağlubiyetinden zafer çıkaran Osman Paşa’nın kaderine ağlamaya devam etmişlerdir. Bu onların tersine dönmüş talihidir. İşte o zamandan beri bir buçuk asırlık kıyım, kırım ve tehcirler tarihi en mutlu göründükleri anda bile onların sevincini gama tebdil eder. Doğudan bir ses, Bayburtlu Zihni bu hissiyatı ifadede yektadır:

Sümbülü şebboyu gülü har almış
Süleyman tahtını şimdi mar almış
Zevk-i şevk ehlini ah u zar almış
Gama tebdil olmuş ülfetin çağı

Seyahatimiz sırasında Osman Paşa türküsünün veya marşının sürekli fon müziğimiz olduğunu htik. Her suskunluk anında kulaklarımızda onun nağmeleri uğulduyor...Yol arkadaşımız Bosnalı Rahman Ademî, bu derinden gelen ve zihnimizi istila eden müziğin kaynağını şöyle açıkladı:

“Balkanlarda en şenlikle günlerde, düğünlerde bayramlarda eğlencenin en coşkun anında birden Osman Paşa türküsü çalınır...”

Hüzün büyük-küçük, kadın-erkek istisnasız herkesi teslim alır, göz yaşları adeta nehir olur...

Tuna hiç eksilmeyen hüznümüzün ebedî şahididir...

 
Etiketler: Nehir, türküler!,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
14 Kasım 2020
Bir kitapla karşılaşmak
900 Okunma.
03 Kasım 2020
Türkçe şiirle kurtulacak!
431 Okunma.
26 Ekim 2020
Büyük putun cilâsı dökülüyor!
341 Okunma.
20 Ekim 2020
Azerbaycan neden yalnız?
419 Okunma.
01 Ekim 2020
“Türkler müslüman değildir” diyen kâfirlerin buyruğuna girmiştir!
299 Okunma.
29 Eylül 2020
Yunanistan, Ermenistan ve İsrail üçgeni
345 Okunma.
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
365 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
396 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
507 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
426 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
466 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
543 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
420 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
410 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
493 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
561 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
731 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
557 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
682 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
909 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
623 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
524 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
562 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
933 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
547 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
526 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
638 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
507 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
614 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
590 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
657 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
631 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
625 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
626 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
552 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
754 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
620 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
510 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
589 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
883 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
648 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
601 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
877 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
811 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
674 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
665 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
712 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
583 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
721 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
837 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
703 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
633 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
950 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
761 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
636 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
726 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
785 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
733 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
595 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
794 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
666 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
904 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
783 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1189 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
814 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
868 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
905 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
952 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
719 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
953 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
914 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
864 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
889 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
1162 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
1075 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
935 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
1003 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
1086 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
1081 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
1144 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
1115 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
1097 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
1064 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
1123 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
1169 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
1078 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
1165 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
1119 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
1105 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1231 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
1106 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
1083 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
1058 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1272 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
2152 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1201 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1265 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1198 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1494 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1378 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1249 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
2045 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1523 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1524 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
2022 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1614 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1476 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
1502 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1393 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1707 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1467 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
1465 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1409 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1450 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1456 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
2079 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1577 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
2035 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1777 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1920 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1916 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2249 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2310 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1655 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1676 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1401 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1706 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1604 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1664 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1525 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1611 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1653 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1563 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1589 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1448 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1727 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1525 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1769 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1602 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2347 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1753 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1848 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1685 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1794 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1743 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1719 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1893 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1683 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1776 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
2030 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1841 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1777 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1835 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1846 Okunma.
Haber Yazılımı