Yazı Detayı
12 Mart 2019 - Salı 19:19 Bu yazı 1186 kez okundu
 
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 

İstiklâl Marşı’nın millî marşımız olarak kabulünün 98. Yılındayız. 1. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde “ekseriyet-i azime” yani büyük oy çokluğu ile kabul edilen İstiklâl Marşı, o zaman da muhteva itibarıyla bazı milletvekillerinin içine sinen bir şiir

Nitekim, bazı meb’uslar, bilhassa Tunalı Hilmi, muhalif tavrını Meclis görüşmelerinde açıkça ortaya koymuştu. Tunalı Hilmi, Mehmed Âkif’in şiirinin kabul edilmesinin önüne geçemeyeceğini anladığı için bir Encümeni Edebî (edebi komisyon) tarafından incelenerek bazı mısralarının değiştirilmesini istemişti. Genel kurul, bunu reddetti.

Tunalı Hilmi Meclis’in aşırı batıcı milletvekillerindendi. Tıbbiye’de son sınıf öğrencisi iken Avrupa’ya kaçmış, Jöntürk hareketine katılmıştı. İttihat ve Terakki’nin önde gelen isimlerindendi.

Onun İstiklâl Marşı’nın hangi mısralarının değiştirilmesini istediğini tam olarak bilmiyoruz; fakat tahmin edebiliyoruz. 1921’in zor şartlarında, zafer ihtimalinin zayıf görüldüğü o günlerde, Mehmed Âkif’in ümid ve iman aşılayan, dinî muhtevası baskın İstiklâl Marşı büyük çoğunlukca heyecanla karşılanmış ve muhtevasına katılmayanlar bile batı emperyalizminin ülkemiz ve milletimize karşı yürüttüğü kirli siyaset karşısında sesini çıkaramamıştı.

Bu fazla uzun sürmedi: 1925 yılında Maarif Vekaleti millî marş yarışması açtı! İşte o zaman İstiklâl Marşı’nın bazılarınca beğenilmeyen yönleri ortaya döküldü. Batı medeniyetinin “canavar” olarak nitelendirilmesi, ilk itiraz noktasıdır. Batlılaşmacı devrimler 1925’te hız kazanmıştı. Bu havada İstiklâl Marşı’nın Türkiye’yi yönetenlere ağır geldiği tahmin edilebilir. Diğer bir itiraz, şiirde “Türk” isminin geçmemesidir. Üçüncü esas nokta da lidere şükran ifadesine yer verilmemesi…

Mehmed Âkif, batıyla iki asırdır savaşarak var olma mücadelesi veren bir milletin marşını yazıyordu. Bunun millî marşta ifade edilmesi şarttı. Batı emperyalizminin müslümanları Avrupa topraklarından atmak, Osmanlı Devleti’ni parçalamak yönündeki vahşi saldırıları olmasa idi, her şey çok farklı olabilirdi. Size düşmanlığı sistemli hale getirene elbette bir sözünüz olmalıdır.

Diğer iki hususa gelince; Âkif’den bir isme şükran ifadesi beklemek abestir. Onun işi isimlerle, şahıslarla değildir. İstiklâl Marşı’nda Türk adı zikredilmeden millet tasavvuru oluşturulmakla kalınmamış, bütün İslâm dünyasını gözeten bir muhteva ortaya konulmuştur. Nasıl bayrağımız Türk bayrağı ve aynı zamanda İslâm bayrağı ise, İstiklâl Marşımız da Türk marşı olduğu kadar bütün Müslümanların marşı olabilecek muhtevadadır. 

1925 Mehmed Âkif için de bir dönüm noktasıdır. Önceki yıllarda kışları Mısır’da yazları İstanbul’da geçiren Âkif 1925 Kasımında Mısıra gitmiş ve vefatına yakın günlere kadar dönmemiştir. Sebebi belki de millî marş yarışmasıdır.

Milli marş yarışması açılmıştır açılmasına da sonuçlandırılamamıştır. Bunun esas sebebi Âkif’in marşı ile yarışabilmek bir yana suyunun suyu olabilecek kıratta bir şiirin ortaya konulamaması olmalıdır. Âkif 1921’de şiirini meydan okurcasına yazmıştır. Yedi yüz küsur şiir içinde onunla aşık atacak bir manzume yoktur, muhalifleri zora sokan da budur. 1925’te de durum farklı olmamıştır. Bu 1937’de bir daha denenecek, sonuç pek fazla değişmeyecektir.

Kitap hattı:

İstiklâl Marşı’nı değiştirme çabaları ve Millî Şairde Dirilmek.

Maarif Vekaleti (Millî Eğitim Bakanlığı)’nin 1925’te açtığı millî marş yarışması uzun süre bilinen fakat sahih malumata ulaşılamayan bir efsane idi. Çünkü Maarif Vekaleti binası yanmış ve arşiv de böylece kül olmuştu. 2009’da bir okuyucunun internet üzerinden aldığı belgeler bu hadiseyi karanlıktan kurtardı. Konya Bölge Yazma Eserler Müdürlüğü belgelere sahip çıktı, onarımını yaptı. Bu marş değiştirme hikâyesini Yazma Eserler Müdürü Bekir Şahin ve Prof. Dr. Caner Arabacı, daha önce TYB’nin Mehmet Âkif Bilgi şölenlerinde bildiri olarak sunmuşlardı. Şimdi kitap olarak yayınlandı. İstiklâl Marşı Günü’nde tavsiye edilecek güzel bir kitap. (Çizgi kitabevi, 02125148293)

12.3.2019 Karar

 
Etiketler: İstiklâl, Marşı’nı, değiştirmek!,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
10 Kasım 2021
“Hayat”ımıza kim kastediyor?
130 Okunma.
05 Kasım 2021
“Hazar Baba, yıldırımlar çakanda!”
181 Okunma.
04 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-3 Şehirde öncü bir vakıf!
190 Okunma.
04 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-2 Güne düştüm, güne düştüm!
164 Okunma.
02 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-1 Harput'un Yokuşuna-Fırat’ın Akışına…
171 Okunma.
06 Eylül 2021
Fuat Köprülü’nün, yahut da ilmin 1930’lardeki trajedisi neden yazılmaz?
380 Okunma.
04 Ağustos 2021
Yazı, Yazarlık, Modern Zamanlarda Yazar
337 Okunma.
03 Ağustos 2021
Tesettür, örtünme, başörtüsü…
249 Okunma.
14 Kasım 2020
Bir kitapla karşılaşmak
1567 Okunma.
03 Kasım 2020
Türkçe şiirle kurtulacak!
672 Okunma.
26 Ekim 2020
Büyük putun cilâsı dökülüyor!
555 Okunma.
20 Ekim 2020
Azerbaycan neden yalnız?
655 Okunma.
01 Ekim 2020
“Türkler müslüman değildir” diyen kâfirlerin buyruğuna girmiştir!
511 Okunma.
29 Eylül 2020
Yunanistan, Ermenistan ve İsrail üçgeni
536 Okunma.
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
622 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
708 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
768 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
677 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
692 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
811 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
628 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
628 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
760 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
869 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
1019 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
785 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
907 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
1132 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
847 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
759 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
808 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
1347 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
804 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
852 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
890 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
785 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
840 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
823 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
843 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
871 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
844 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
882 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
826 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
996 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
871 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
766 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
797 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
1149 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
844 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
862 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
1121 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
1045 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
952 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
880 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
926 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
846 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
1001 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
1067 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
918 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
848 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
1307 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
980 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
874 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
946 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
1017 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
1042 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
815 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
984 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
916 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
1221 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
962 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1459 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
1130 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
1151 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
1250 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
1193 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
926 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
1260 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
1110 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
1108 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
1433 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
1395 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
1174 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
1281 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
1306 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
1326 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
1391 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
1326 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
1405 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
1283 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
1345 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
1408 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
1328 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
1502 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
1327 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
1429 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1452 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
1326 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
1299 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
1259 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1469 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
2375 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1401 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1460 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1415 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1749 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1579 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1515 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
2250 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1728 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1723 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
2262 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1863 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1738 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
1849 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1595 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1946 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1793 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
1751 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1646 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1684 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1647 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
2351 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1816 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1949 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
2243 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
2004 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
2188 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
2078 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2457 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2525 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1953 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1989 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1642 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1944 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1925 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1878 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1796 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1833 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1968 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1788 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
2006 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1808 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1974 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1736 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
2001 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1846 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2565 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
2003 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
2094 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1905 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
2005 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1989 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1973 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
2133 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1984 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
2008 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
2353 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
2154 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
2095 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
2126 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
2090 Okunma.
Haber Yazılımı