Yazı Detayı
22 Mayıs 2019 - Çarşamba 17:55 Bu yazı 987 kez okundu
 
Anadolu’dan önce Kudüs…
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
Son yıllarda Türkiye’de hamaset muhtevalı bir Kudüs edebiyatı köpürtüldü. Kudüs bizim için yeni bir keşif olamaz.

Tarihimizin Kudüsü’nü bilmeden, İslâm tarihinde Türklerin rolünü dikkate almadan işi hamasete boğmanın, edebiyata bulamanın anlamı yok. Hayalî değil, gerçek Kudüs üzerinden konuşmamız gerekiyor. Bu tarih yok sayılarak, görmezden gelinerek yapılamaz.

Eğer Roman Diyojen yolunu kesmese idi, belki de Alp Arslan’ın asıl hedefi Kudüs’tü…

Malazgirt zaferinden bir yıl önce Uvak oğlu Atsız Kudüs’ü Fatımilerden aldı... Yani Selçuklular Anadolu’dan önce Kudüs’ü aldılar. İslâm dünyasının o zamana göre âcil bir meselesi yüzünden. Mısır Şii Fatimileri sünnî Abbasi hilafeti için tehlike teşkil ediyordu. Selçuklular da bunu bertaraf etmek istiyordu.

10 yıl önce Tuğrul Bey Abbasi hilafetini yok etmek üzere olan Büveyhileri mağlub ederek Bağdat’a girmişti. Halife Kaim Biemrillah Tuğrul beyi “dünya sultanı” olarak ilân etti. Bu İslâm tarihinde bir dönüm noktası...

İslâm dünyası 20. yüzyıla kadar Türk hanedanlı devletlerle gerçek anlamda bir barış dönemi yaşadı. Hindistan, Türkistan, İran, Türkiye, Mısır, Mağrib...İslâmın bereketli hilâli…Bu ülkelerdeki Türk hanedanlı devletler yönettikleri ülkelerin halklarını barış içinde bir arada yaşattılar.

Malazgirt zaferinden sonra Selçuklu süvarileri beş yıl içinde İstanbul’un burnunun dibine kadar gelmişti: Anadolu Selçuklu Devleti’nin başkenti İznik oldu. Bu gelişme Avrupa’nın haçlı seferlerine bahane teşkil etti. Hedef Kudüs gibi görünmekle beraber, esas yapılmak istenen bir hıristiyan yurdu olarak kabul edilen ve o zamana kadar müslümanlar tarafından fethedilemeyen Anadolu’yu kurtarmaktı.

Haçlılar Anadolu’yu kurtaramadılar, Selçuklu ordusundan kurtulan kılıç artıkları Kudüs’e ulaştı. Kudüs’te 90 yıllık bir haçlı işgali var. Bu işgali ortadan kaldırmak yerleşik halkın, hadi diyelim Arapların meselesi olmadı. Mahmud Zengi, bölgedeki Selçuklu atabeyi, bunu büyük bir ülkü olarak benimsedi. Bunun hem maddî hem de manevî altyapısını oluşturmaya azmetti. Onun fetih halinde Mescid-i Aksa’ya konulacak minberi hazırlattırması yüzyıllar süren bir sembolizm oluşturdu.

Kudüs’ü Haçlılardan kurtaran Selahaddin’i o yetiştirdi. 

Selahaddin Kudüs’ü kurtardı, fakat halefleri olan Eyyübî hükümdarlarından bu mukaddes beldeyi Haçlılara kiralayanlar çıktı! Eyyübileri yıkarak Mısır’a hâkim olan Türk memlûkler Kudüs ayağa kaldırdı.

Kudüs’ün güvenliğini tehdit eden bölgedeki haçlı kontluklarını haritadan silen de büyük Memluk sultanı Baybars’tır. Selahaddin’le birlikte Baybars’ın adı mutlaka anılmalıdır. Mescid-i Aksa’da Memlûk eli hâlâ en görünür olandır. Hem büyük yapıları ayakta tuttular hem de Harîmi yeni eserlerle bezediler.

Yavuz Sultan Selim, doğuda yeni bir güç olarak beliren Şah İsmail’i Çaldıran’da mağlub ettikten sonra güneye yöneldi ve Mercidabık zaferini kazandı. Zamanının en muktediri olan Memlûk devletinin sonu böylece göründü. Müslümanları bir bayrak altında toplamak isteyen Yavuz Haleb’i, Şam’ı aldı. Mısır’a doğru yürürken, 29 Aralık 1516’da az sayıda maiyeti ile, ki içlerinde Bitlisli İdris de vardı, Kudüs’e uğradı. Mescid-i Aksa’da namaz kıldı ve geçilmesi imkânsız görünen çölde yoluna devam etti.

Oğlu Kanun’î Süleyman, Kudüs’ü âdeta ihya etti. Ve Kudüs Osmanlılar için her zaman önemli bir belde olarak kaldı. Bu dönemde yapılan vakıflar hâlâ hizmet vermeye devam ediyor.

Bir asır önce, Osmanlılar Kudüs’ü İngilizlere karşı savunmak için neden yeterince direnç göstermediler? Kudüs’ün savunması orada yerleşik halkın desteği olmadan mümkün olamazdı. Yahudi devleti ortaya çıktıktan sonra yeniden canlandırılan ve büyük şöhret kazanan El-Fetih teşkilatı Osmanlıları Filistin’den çıkarmak için kurulmuştu. 

Halkın zihni Hüseyin’in kara propagandası ile karıştırılmıştır. Kötü örnek örnek değildir, fakat bilinmesinde fayda vardır: Türk ordusunda görevli üç yaralı Arap subayı Kızılhaç hastanesine getirilir, bunlardan biri “şimdi yaşasın İngiltere diye bağırabilir miyim” der. Hastanede çok sayıda yaralı Türk’ün olduğu bu yüzden dikkatli olması gerektiği hatırlatılınca, bunu önemsemediğini belirterek “Yaşasın İngiltere!” diye bağırır.

Kudüs’te Yahudi yerleşimi Osmanlıya isyan eden Hüseyin’in tasvibi ile mümkün oldu. Yahudî devletinin oluşumunda da Hüseyin’in oğlu Abdullah’ın (Ürdün emiri) tasvibi dikkatten uzak tutulmamalı.

Osmanlı ordusu “Medine Müdafaası”nı kime karşı yaptı?

Kudüs’ü savunsaydık, son tahlilde kime karşı savunacaktık?

 
Etiketler: Anadolu’dan, önce, Kudüs…,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
10 Kasım 2021
“Hayat”ımıza kim kastediyor?
172 Okunma.
05 Kasım 2021
“Hazar Baba, yıldırımlar çakanda!”
188 Okunma.
04 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-3 Şehirde öncü bir vakıf!
197 Okunma.
04 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-2 Güne düştüm, güne düştüm!
169 Okunma.
02 Kasım 2021
Elaziz’de üç güneşli gün-1 Harput'un Yokuşuna-Fırat’ın Akışına…
187 Okunma.
06 Eylül 2021
Fuat Köprülü’nün, yahut da ilmin 1930’lardeki trajedisi neden yazılmaz?
384 Okunma.
04 Ağustos 2021
Yazı, Yazarlık, Modern Zamanlarda Yazar
341 Okunma.
03 Ağustos 2021
Tesettür, örtünme, başörtüsü…
256 Okunma.
14 Kasım 2020
Bir kitapla karşılaşmak
1581 Okunma.
03 Kasım 2020
Türkçe şiirle kurtulacak!
677 Okunma.
26 Ekim 2020
Büyük putun cilâsı dökülüyor!
558 Okunma.
20 Ekim 2020
Azerbaycan neden yalnız?
660 Okunma.
01 Ekim 2020
“Türkler müslüman değildir” diyen kâfirlerin buyruğuna girmiştir!
517 Okunma.
29 Eylül 2020
Yunanistan, Ermenistan ve İsrail üçgeni
542 Okunma.
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
637 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
719 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
771 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
681 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
701 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
818 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
632 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
635 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
764 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
880 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
1023 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
793 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
914 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
1138 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
854 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
764 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
815 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
1352 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
811 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
857 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
895 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
790 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
846 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
831 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
847 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
875 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
848 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
889 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
831 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
1003 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
879 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
773 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
806 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
1154 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
847 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
870 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
1127 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
1054 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
958 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
884 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
933 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
855 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
1009 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
1073 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
924 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
853 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
1323 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
880 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
949 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
1020 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
1046 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
823 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
987 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
921 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
1225 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
968 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1466 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
1136 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
1155 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
1254 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
1199 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
932 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
1264 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
1192 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
1118 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
1113 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
1436 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
1409 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
1180 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
1286 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
1311 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
1332 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
1397 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
1333 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
1414 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
1287 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
1352 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
1414 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
1336 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
1508 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
1330 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
1445 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1458 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
1332 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
1305 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
1266 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1474 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
2383 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1406 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1466 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1422 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1754 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1582 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1525 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
2255 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1737 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1731 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
2266 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1868 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1743 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
1856 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1599 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1955 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1799 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
1756 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1654 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1691 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1654 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
2357 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1820 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1957 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
2250 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
2009 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
2194 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
2085 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2464 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2533 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1958 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1996 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1648 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1952 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1931 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1882 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1803 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1838 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1977 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1792 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
2012 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1812 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1978 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1743 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
2007 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1851 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2571 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
2009 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
2102 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1912 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
2012 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1995 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1983 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
2142 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1990 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
2013 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
2361 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
2161 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
2106 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
2132 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
2095 Okunma.
Haber Yazılımı