Yazı Detayı
15 Ocak 2019 - Salı 11:03 Bu yazı 401 kez okundu
 
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
Birinci Dünya Savaşı’nın resmî olarak sona eriş tarihi olarak Osmanlı Devleti’nin 30 Ekim 1918’de imzaladığı Mondros mütarekesi kabul edilebilir. Geçen sene 100. Yılı idi. Pek hatırlanmak istenmedi. Bizim için kara günlerin başlangıcı idi.

Mütareke’yi Osmanlı Devleti adına imzalayan Rauf Bey’e göre, çok fena halde idik, her halde bu mütarekeyi imzalamaktan başka çaremiz yoktu.  Genel Kurmay Başkanlığı’nın İstiklal Harbi kitabında, “müzakerelere başlandığı sıralarda Osmanlı orduları sanıldığı gibi büsbütün güçsüz değillerdi denilmektedir” (C.1, sf. 49). Vahidetdin daha sonra Mütareke’nin zarurî hâle gelmesini “M. Kemal Paşa’nın kumandası altında olan kuvvetlerle ‘Toros dağlarına zelilane sığınması”na bağlar.

Mütareke’den sonra İstanbul başta olmak üzere Türkiye’nin bazı bölgeleri işgal edilir. Tabiî buna karşı tepkiler de ortaya çıkar. 18 Ocak 1919’da Paris Konferansı’na İngiliz Hariciye Nazırı Lord Kurzon, şu çözümü teklif eder: Müstakil bir Arabistan ve Ermenistan’dan başka müstakil bir Türk Devleti kurulmalı. Bu devlet geçmişte olduğu gibi, Anadolu yarımadasının sınırları icinde kalmalı ve başkenti ya Bursa veya Ankara olmalı. Daha o zaman İstanbul’un başkent olmadığı bir çözüm teklifi ilgi çekici değil mi?

***

1919’da hem işgal acıları yaşanır hem ülkenin kurtuluşu için birtakım faaliyetler başlar, bunlar yer yer direnişe dönüşür. Bu yıl ideolojik resmi tarih fanatiklerinin bildik sloganlarla kamuoyunu yanıltma çabalarına şahid olacağız. Bu ideolojik kesimde olmamakla beraber bilgisiz geniş bir kesim bu efsaneleri baş tacı edecekler. Gerçekte bu seneyi yakın tarihimizi doğru kavrama yılı ilan etmeliyiz!

İzmir’in Yunanlılar tarafından işgalinin de yüzüncü yılındayız. 15 Mayıs’da Yunan kuvvetleri İzmir’e çıkmaya başlamıştır. İzmir’de Yunan işgali, İngilizlerin, Fransızların ve İtalyanlar’ın işgallerinden daha büyük bir tepkiye yol açmıştır.

Bu işgali İngilizler açısından taktik bir hamle olarak görebiliriz. Yoksa bu işgalin bir sonuç vermeyeceğini onlar da bilir. İşgalden bir ay önce İngiliz Hariciye Nazırı Lord Curzon İzmir’in Yunanistan’a verilmesi kararı hakkında muhtıra hazırlar: “Selânik kapılarının 5 mil dışında asayişi sağlayamayan Yunanistan’ın Aydın vilayetinde barış ve güvenlik sağlamakla nasıl görevlendirilebileceğini anlayamıyorum.”

Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’ya görevlendirilmesi meselesi yine hurafe halinde önümüze konulacaktır. Bu hurafeyi Paşa’nın Nutku’nun beslediğini hatırdan çıkarmayalım.

Padişahı kandırmak bir yana İngilizleri atlatarak Karadeniz’e açılma, Bandırma vapurunun takibi ve her nasılsa yakalanamama gibi efsaneler hala ders kitaplarında durmaktadır. Oysa Samsun mart ayında bir İngiliz birliği tarafından işgal edilmiştir! İngilizler Paşa’yı isteselerdi Samsun’da engelleyebilirlerdi. M. Kemal Paşa, Büyük Millet Meclisi’nin açılışından bir gün sonra, bu hadiseyi çok farklı şekilde ele almakta ve “Samsun’a çıkmak” yerine “Samsun’da işe başlamak”tabirini kullanmaktadır.

Erzurum Kongresi’nin Kemal Paşa tarafından toplanmadığını bu fanatiklere nasıl kabul ettireceğiz? Paşa’nın kongreye üye olması Erzurum’lu bir üye istifa ettirilerek sağlanmıştır. Daha önemlisi, Erzurum Kongresi Milli Mücadele’nin ilk kongresi değildir. 28 Haziran 1919’da Birinci Balıkesir Kongresi’nin toplanmıştır.

Balıkesir Kongresi, Erzurum Kongresi’nden yaklaşık bir ay önce, M. Kemal Paşa’nın düzenlenmesini planladığı Sivas Kongresi’nden ise iki ay önce toplanmış olmasına rağmen Nutuk’da sözü edilmemiş, inkılâp tarihlerinde üzerinde gerektiği şekilde durulmamıştır. Millî Mücadele’nin sivil anlatımı, oluşumun sırf Mustafa Kemal ekseninde ele alınması yüzünden ihmal edilmiştir.

***

Erzurum Kongresi ile ilgili Nutuk’ta yer almayan şu iki paragraf bilhassa önemlidir:

“Anadolu’daki memuriyetime, bilhassa İngilizler tarafından hazm ü tahammül olunmayacağı ve dahilden de birçok ifsadat ve tezviratın karışacağı, daha o zaman kestirilerek; alenen, gerek Sadrazam Paşa’ya ve gerekse ricali marufa-i devlete söylenmiş ve bilhassa, Zât-ı Akdes-i Hazret-i Padişahi’ye de bilmünasebe, maruzatta bulunmuş idim.”

“Bu konudaki sırların ve haberleşmelerin ve mukaddes padişahın şahsı ile geçen maruzat ve görüş alışverişlerininşimdilik yayılması uygun olmayıp, inşallahü teala, mübarek vatan ve milletin, bilfiil kurtuluşa erdiğini idrak edince, kitap halinde yayını ve o zaman bugünkü Kongre muhterem heyetini teşkil buyuran kıymetli kişilere de millî hatıra olarak takdimi düşünülmektedir.” (Fahreddin Kırzıoğlu, Erzurum Kongresi, sf. 21-22)

Birinci paragraf, Samsun’a çıktıktan sonra olup bitenler konusunda temsilcileri tatmin etmek maksadıyla konulmuşa benzemektedir. Yani, böyle şeylerin olabileceği hususunda yetkililer, sadrazam ve kutsal padişah haberdardır. Bu mevzu onlarla görüşülmüştür! Bu olup bitenlerin taraflarca bilinen senaryoya ters düşmediği şeklinde algılanabilir.

İkinci paragraf ise, işin bilhassa gizli–kapalı, esrarengiz kısmı ile ilgilidir. M. Kemal Paşa, Padişah’la arasındaki hususiyeti açıkca htirmekte, fakat bunun faş edilmesini şimdilik uygun bulmamaktadır. Bu ancak kurtuluştan sonra açıklanabilecek bir sırdır…

15.01.2019-Karar

 
Etiketler: Yüzüncü, yılda, ideolojik, ‘gerçek’lere, teslim, olmamak,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
54 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
78 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
82 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
104 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
110 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
85 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
139 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
120 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
196 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
149 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
259 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
176 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
189 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
183 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
198 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
155 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
240 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
220 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
177 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
197 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
521 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
407 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
300 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
360 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
427 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
333 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
378 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
457 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
425 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
436 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
446 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
371 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
449 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
546 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
415 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
600 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
468 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
469 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
492 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
567 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1439 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
599 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
661 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
538 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
855 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
760 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
660 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1475 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
907 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
947 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1347 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
946 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
779 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
750 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
778 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1098 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
818 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
716 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
810 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
707 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
812 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
949 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
931 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
988 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1310 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
900 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1014 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1332 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
1586 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
1647 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
983 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
993 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
771 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
989 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
811 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
942 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
809 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1027 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
936 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
894 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
942 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
827 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
897 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
848 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1078 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
878 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
1675 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1049 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1062 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1008 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1048 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1101 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1058 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1079 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
970 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1113 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1249 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1156 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1092 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1179 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1018 Okunma.
Haber Yazılımı