Yazı Detayı
02 Ağustos 2019 - Cuma 01:24 Bu yazı 235 kez okundu
 
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 

Mevsim yaz, fakat mevsime yaraşır; yani hafif, havadan sudan bahseden yazılar yazılmıyor. Gündem ağır.

Herkes sayfiyede değil elbette, yine de şiddetli yaz sıcakları bunaltıyor ve insanlar sahillere, serin yerlere yöneliyor.

Başlıktaki sorunun cevabını merak eden okuyuculara kendim için söyleyeceğim şu: Çimerlikten yolum geçti! Sabahın erken saatlerinde şöyle bir suya daldım. Bu arada kıyada mevzilenmiş bir saz grubu, keman, klarnet ve darbuka ile oyun havaları çalmaya başlamasın mı? Takım kalabalık, çalanlar olduğu gibi, oynayanlar da var! Bize seyretmek düştü.

“Plajda oyun havası” Tuhaf karşılanır elbette! Yabancı müzik olsa, dans müziği çalsa, kulak patlatanı bile olağan bulunur. Bu arada dans edenler de çıkabilir, yine tuhaf görülmez. “Ama burada da oyun havası olur mu ya!”

Denize girme alışkanlığımız biraz modernleşme tarihimizle iç içe sanki. Deniz hamamlarından bahseden Refik Halit yazılarını her seferinde keyifle okurum. O hem deniz hamamlarını görmüştür, hem “plajları”.

Neden “kumsal” denilmemiştir de “plaj” denilmiştir? Deniz hamamından plaja geçiş bir kültürel değişim hamlesidir. Deniz hamamında üç taraf çevrilmiştir, kadınlar ayrı, erkekler ayrı suya girecek şekilde düzenlenmiştir. Plaj artık deniz hamamı değildir; birlikte denize girilir. Biz hamamlarda ayrılığı sürdürürken, turistler bizim tarihi hamamlara karışık girmeyi tercih ediyor!

Evet, hem de dil devriminin hızlı zamanında kumsal demek yerine plaj tercih edildi. Modernlik bunu gerektirdi. Anlı şanlı Süreyya Paşa, kendi adına plaj tesisi kurdurdu, Maltepe yakınlarına…Bizim Maltepe günlerimizde, Süreyya Plajı istasyonu da vardı, şimdi bilmem var mı?

Gerçi artık “plaj”ın da modası geçti! Artık beach (biiç) devrindeyiz!

“Biiç”le “plaj”ın farkı ne?

Biiç ekseriya paralı denize girilen yerlerdir. Sahiller herkesindir, ama birileri buraları kapatır, birtakım malzemeler korsa iş değişir. Onun çadırını, hasırını, şezlongunu kullanmak zorunda kalırsınız ve de hayli yüklü bir “hamam parası” ödersiniz…

Okuyucuyu merakta bırakmak niyetinde değiliz, ama görünüşte bir türlü çimerliğe gelemedik. Halbuki İlk satırdan itibaren ondan bahsediyoruz!

Azerbaycan’da plaja “çimerlik” deniyormuş!

“Çimmek” bizde mahallî bir kelime olarak yaşıyor. Halis Türkçe, hatta Moğolca ile müşterek. Çommak şeklinde de söylenebilir. Böyle söyleyince çömçe ve çömlekle de bağlantı kurulabilir.

Çimmek, “yıkanmak, suya girmek” demek. Peki bu işin yapıldığı yere çimerlik mi diyoruz? Biz “çimek” veya “çimecek” diyoruz. Plaj için bunlardan birini kullanabilirdik.

Azerbaycan’da plaja çimerlik deniliyor diye Azerileri çok öztürkçeci sanabiliriz. Yok aslında farkımız! Bazen bizden daha öteye geçebiliyorlar. Mesela onların cumhurbaşkanları değil, prezidentleri var! Anayasa yerine konstitüsya diyorlar. Ya “sivilizasya”ya ne demeli, medeniyet varken! Daha birçok Latince, fakat Rusça üzerinden girmiş kelimeleri kullanıyorlar.

Tabiî biraz önce geçen kelimeler resmî dilin kelimeleri. Halk dilinde Türkçe kelimeler daha yaygın. Resmî olarak hatalı bir söz sarf ettim. Azerbaycan’da resmi dil “Azerbaycan dili”! Ülkeye ait bir dil adlandırması! Belli ki Türkçe dememek için böyle yapmışlar. Nitekim merhum Elçibey zamanında “Azerbaycan Türkçesi” idi. Benzeri var mı diye baktım, mesela Avusturya’nın resmî dili Almanca, Avusturalya’nın İngilizce!

Bu Azerbaycan bizim sıkı Türkçecileri bazen soğuk çimdiriyor!

01.08.2019 Karar

 
Etiketler: Yolunuz, çimerlikten, geçti, mi?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
15 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
120 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
228 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
124 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
163 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
148 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
71 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
168 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
184 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
112 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
315 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
241 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
154 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
194 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
205 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
219 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
167 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
255 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
212 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
318 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
267 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
679 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
286 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
320 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
350 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
351 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
241 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
380 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
334 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
303 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
346 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
646 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
511 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
392 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
487 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
552 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
450 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
518 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
518 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
545 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
546 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
553 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
605 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
502 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
563 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
652 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
520 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
747 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
584 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
570 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
573 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
691 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1579 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
713 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
767 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
670 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
952 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
886 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
778 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1588 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1029 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1066 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1487 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1074 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
915 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
873 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
899 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1211 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
929 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
856 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
916 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
836 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
951 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1147 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1038 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1103 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1427 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1023 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1155 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1432 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
1703 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
1763 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1107 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1131 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
878 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1136 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
952 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1065 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
930 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1140 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1077 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1013 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1069 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
934 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1133 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
965 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1177 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1010 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
1791 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1190 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1252 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1128 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1234 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1209 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1188 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1230 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1120 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1232 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1372 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1299 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1199 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1297 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1167 Okunma.
Haber Yazılımı