Yazı Detayı
02 Aralık 2019 - Pazartesi 22:50 Bu yazı 108 kez okundu
 
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
Türkçe, dilimiz… ihtilaf konusu olabilir mi? İhtilaf konusu olursa, mevzuyla ilgili tartışmalardan olumlu sonuç alınabilir mi?

Unvanı yüksek bir dil akademisyeni, ısrarla Türkçenin en güçlü çağını yaşadığını söylüyor. Ne kadar inanmak isterdik!

Hani “yalan da olsa söyle, hoşuma gidiyor” denir ya, o mevkideyiz!

Akademisyenimizin öne sürdüğü delillerle ilgili ciddi bir mesaisinin olmadığı metninden anlaşılıyor. Sonunda da “ama”… diyor “çok ciddi bir metin oluşturma sorunu var. Akademisyeni (Türk dili/Türkçe uzmanları dahil), aydını, metin oluşturma konusunda ciddi bir zaaf içinde.”

“Metin oluşturma”, yani yazma! Biz daha ötesini söyleyelim konuşmada da zaaf içindeyiz.

Neden zaaf içindeyiz? Bu konuları en çok dile getirenlerdenim. “Et-tekraru ahsen velev kâne yüz seksen” demektense, bir başka üniversite hocasının, bu sefer bir sosyoloğun görüşlerini aktaralım:

“Türkçe’nin bilim veya felsefe dili olup olamayacağı tarzında ‘çıtası çok yükseğe konulmuş’ tartışmalar yerine, ‘ortalama medenî toplumlar’ın gündelik dilleriyle rekabet edebilirliğini” tartışmalıyız. “Bu haliyle Türkçe, gündelik dilde kullanılan kelime çeşitliliği bakımından bile geçer not alması oldukça zor bir “fukara kullanım”ın zulmü altındadır.”

80’li yıllarda muhafazakâr cenahın “yaşayan Türkçe” tezi de büyük ölçüde geçersiz bir iddia hâline gelmiştir. “Türkçe’nin lingo-klast aracılığıyla uğratıldığı yıkımdan sağ kurtulan nüfus oranının bir hayli fazla olduğu o yılların ardından günümüzde o nüfusun ‘kendi Türkçe zenginliğini aktaramadan’ hayat sahnesinden çekilmesi sonucunda, bugün ‘yaşayan Türkçe’ sözünü ettiğimiz ‘yaygın ve fakir Türkçe’ haline gelmiştir. Bu Türkçe ile değil bilimsel ve felsefî yayınları, eski amele hanlarında saz eşliğinde çığırılan Türküleri bile anlamanız mümkün değildir.”

“19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyılın başlarında yüksek öğretimli Türkler arasında cârî dil varlığı, örneğin Ömer Seyfettin, Fuat Köprülü, Ziya Gökalp, Yahya Kemal ya da Zeki Velîdî Togan’ın hiçbir komplekse kapılmadan kullandıkları haliyle Türkçe, bütün lingua-frankalarla boy ölçüşebilecek” güçte idi. “Haydi o ‘gayet mektepli Türkçe’yi bir yana bırakalım. Halk edebiyatımızın ister türküler, destanlar, isterse nefesler ve deyişler şeklindeki örneklerine dahi baksak, bugün ‘dolaşımdaki Türkçe’ de diyebileceğimiz Türkçe kullanımı, halk edebiyatımız karşısında da gayet fakir bir Türkçe’dir. Bütün bu ‘Türkçeler’i tanımak bahtiyarlığına nail olmuş ve hasbelkader yabancı dil de öğrenmiş bir Türk olarak gençlerine lisansüstü eğitim sonunda dahi Türkçe’nin bu zenginliğini kazandıramamış bir ülkede yaşıyor olmaktan fena halde muztaribim.”

“Türkçe, bilim veya felsefe dili olabilecek zengin bir dil varlığı potansiyeline sahiptir; lâkin, bunu en fazla dert edinir görünenlerin önce kendilerini hesaba çekerek bu dilin ne kadar fakiri olduklarını tartmaları gerekir. Nüfusunun neredeyse 80’i kendi dilinin cahili bir toplumun yöneticileri, yoksulluğun bu kültürel türünden kurtuluş için bir adım atacaksa sanırım önce kendi fukaralıklarının farkına varmak zorundadırlar.”

Metni bayağı kısalttığım fark edilmiştir sanırım. Esasen, bütün metni alıp altına imzamı atmakta beis görmezdim!

Dil konusu, önce dilcilerin kabul ettiği bir mesele olmak zorunda. Hayâl içinde yüzmekle bir yere varılmaz, mesele büyük; her geçen gün daha da büyüyor.

Bir başka, üniversite hocası, rektörlük de yapmış, bakın neler söylüyor: “Okuduğunu anlayamamak çok daha temel bir sorun. Türkçe metni okuyan öğrencilerimizin önemli bir bölümü içeriğini anlayamıyor. Bu öğrenciler fen ve matematik sorularını nasıl çözebilsinler? Kişi başı milli geliri sadece 2500 dolar olan Vietnam fen sınavında 8’inci olurken bizim 52’inci olmamızı açıklamak hiç kolay değil.”

Biz halimizden memnunken, bu PİSA da nereden çıktı?

Biz pizzacı olduk, PİSA başımıza belâ oldu!

02.12.2019-Karar

 
Etiketler: Türkçenin, durumu, üzerine, aykırı, sözler!,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
103 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
106 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
66 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
177 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
155 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
119 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
193 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
283 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
174 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
204 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
205 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
119 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
231 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
279 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
239 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
154 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
376 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
299 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
195 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
232 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
262 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
278 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
217 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
317 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
267 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
383 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
322 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
729 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
341 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
374 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
421 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
405 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
293 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
430 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
393 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
365 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
414 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
695 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
564 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
442 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
539 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
606 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
498 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
578 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
566 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
589 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
593 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
600 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
672 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
548 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
618 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
700 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
565 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
805 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
631 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
627 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
626 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
733 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1628 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
760 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
825 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
713 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1002 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
939 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
832 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1638 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1083 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1127 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1546 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1129 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
972 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
932 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
940 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1263 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
973 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
936 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
960 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
890 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
992 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1204 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1088 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1158 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1484 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1070 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1217 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1486 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
1754 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
1814 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1189 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1184 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
932 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1183 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1009 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1119 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
980 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1197 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1132 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1067 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1123 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
985 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1200 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1010 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1238 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1057 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
1837 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1247 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1301 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1186 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1290 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1267 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1230 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1304 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1161 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1288 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1433 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1353 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1259 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1349 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1213 Okunma.
Haber Yazılımı