Yazı Detayı
09 Haziran 2019 - Pazar 16:25 Bu yazı 120 kez okundu
 
TÜRK COĞRAFYASINDA ETNİK TAHRİK YAPILMAMALIDIR
Abdurrahman ZEYNAL
a.zeynal@hotmail.com
 
 

Osmanlıdan günümüze Türk Milletini en çok uğraştıran, büyük acıların çekilmesine neden olan, etnik, dini, bölgesel ve mezhepsel problemler olmuştur. Bu yazımızda Türk-Rus ilişkilerine bu açıdan bakarak günümüze ışık tutmaya çalışacağım.

Petro zamanından itibaren karşılaşılan olayların başında Erdel, Boğdan ve Karadağ’daki Ortodokslar kullanılarak ayrılık çalışmalarının başlatılmaması oldu. Erdel ve Boğdan’ın ve Karadağın seçilmesinin üç ana sebebi vardı. 1-Rusya ile yapılacak savaşın merkezi konumda olması. 2-Halkın Hıristiyan olması. 3- Karadağ’ın seçilmesinde ise arazisinin dağlık olması dikkate alınarak isyanda savunmanın kolay olacağı fikrinden kaynaklanıyordu. Rus ajanları "Petro’nun Hıristiyanları özgürleştireceğini, Çar'ın kendi milletinden başka Rumlarında imparatoru olduğunu yayıyordu. Dininiz, yurdunuz, şeref ve haysiyetiniz için dövüşünüz... Sizin ve torunlarınızın İstiklali için kavgaya koşunuz... Dinsiz Muhammed’in torunlarını Arabistan çöllerine ve steplere sürünüz" diye telkinlerde bulunuyordu.

Eflak, Boğdan(Romanya)'a gönderdiği ajanlar yoluyla yörede yaşayan Ortodokslar tahrik edilirken, Dimitri Kantemir Rusların yanında yer almış, ancak savaş sonrasında Rusya'ya kaçmıştı.

Petro'dan sonra II. Kartarina beşinci kol faaliyetlerinin artarak devam ettirmiş, işin başına Mareşal Munıch'ı getirilmişti. Mareşal önce 1736--39 yılları arasında Teselya'nın dağlık yerlerinde faaliyete başlamış, Rumların isyanına zemin hazırlamıştı. Çariçe Elizabet öncekilerin izini devam ettirerek Mora’ya gelmiş ve yeni bir isyan dalgasını başlatmıştı. Yıl 1762. Bütün bunları yaparken Hacı Murat isimli ajan önemli görev üstlenmişti. Ruslar Şubat 1770 tarihinde Mora sahillerine gelip kıyıya 500 asker çıkarınca önceden planlanmış, duruma göre 70.000 Rum isyan bayrağını açmış, ancak Muhsinzâde Mehmet Paşa üzerlerine yürüyünce çil yavrusu gibi dağılmışlardı.

II. Katerina Balkanlarla yetinmemiş, Lübnan’daki Dürzi  Emiri Yusuf Şihabı, Mısır'da Memlük Ali Beyi desteklemiş, Mart 1773 yılında  Beyrut bombalanmış, ancak Türk kuvvetleri yetişince kaçmışlardı. Ancak 1774 yılında imzalanan anlaşmalardan sonra Ruslar Ortodoksların hamiliğini üzerine almış, böylece bölgede büyük bir avantaj elde etmişti.

Bu tarihlerde Sırplar sadık tebaa idiler. Ancak 1798 yılında Rusların teşvikiyle Osmanlıya isyan ettiler. Asıl isyan ise Kara Yorgi başkanlığında 1804 yılında başlamıştı. 1812 yılında imzalanan Bükreş antlaşmasıyla Sırplara Muhtariyet veriliyordu.

Rumları tahrik etmek başından beri Rusların istekleri arasında yer almış olmalarıydı. 1814 yılında Odesalı 2 Rum ve Bir Bulgar Etnik-i Eterya Cemiyetini kurarak faaliyetlere başladılar.İlk isyanlarını 6 Mart 1821 tarihinde A. İpsilanti liderliğinde Romanya’da başlattılar. Ancak Romenleri yanlarına almayan Eteryacılar ciddi desteklerle Mora’da isyanın genişlemesine sebep oldular. Neticede 14 Eylül 1829'da Yunanistan’a muhtariyet verildi. 

1854 yılından itibaren Balkanlarda Panislavizim şiddetini artırıyordu. Özellikle 1864 yılından 1876 yılına kadar İstanbul’da elçilik yapan İgnatyef Osmanlıya korkunç tuzaklar kurarken Mahmut Nedim Paşayı kullanıyordu. Nedim Paşa Rus elçisi İgnatyefin dediklerini harfiyen yapması Panislavizmin yayılmasını kolaylaştırdığı gibi zirveye taşımıştı.

 

Etnik Bölücülüğün  Temelini Atan Nikolay İvanoviç İlminskiy:

Panislavist ve Ruslaştırma Faaliyetinin Öncülerinden olan Nikolay İvanoviç İlminskiy (1822-1891) parçala böl, lisanlarını değiştir, yeni alfabeler kullanmalarını sağlamak gibi özellikle Türkistan’da; Tatar, Özbek, Kırgız, Kazak, Türkmen, Çuvaş, Başkurt, Nogay, Balkar isimlerini takarak yöre insanına uygulanan bölge politikaları geliştirilmiş, Genaral Milowski Erzurum’da konsolosluk yaparken Kürtçenin alfabesi için çok çabalamasına karşılık başarılı olamadı. Onun bıraktığı yerden işi Fransızlar alıp yürüttü.

Nikolay İvanoviç İlminskiy; Kazan Ruhani Akademisi’nde öğrenim gördü ve daha sonra orada öğretmenlik yaptı. 1861’de Kazan Üniversitesi Türk-Tatar kürsüsü profesörü oldu. Tatarca ve Arapça iyi bilirdi. Türk lehçeleri ve ilahiyat üzerine çalışmalar yürüttü. Rusya egemenliğinde yaşayan halkları Ruslaştırmak için uğraş verdi...!

İlminskiy, Rusya’nın Rus olmayan halklar üzerinde uyguladığı zorla Hıristiyanlaştırma yerine yeni yöntemler önerdi. Dil, bu yöntemlerde çok önemli bir görev üstleniyordu. İncil’in Kiril alfabesiyle fakat her halkın kendi dilinde basılması gerektiğini savundu. Türk lehçeleri üzerine derin araştırmalarda bulunan İlminskiy, lehçeleri kendine özgü ayrı bir dil haline getirmek düşüncesini ortaya attı. Bu doğrultuda Rus olmayan milletlerin kendi dillerini Rus harfleriyle yazmaları düşüncesindeydi

İlminskiy tarafından ortaya atılan bu fikir 31 Mart 1906’da Rusya Eğitim Bakanlığı tarafından ilan edilen Rus olmayan milletlerin eğitimi ile ilgili layihada yer aldı. Her lehçe için ayrı bir yazı dili ve edebi dil yaratma faaliyetlerinde bulundu. Her boyun kendi şive-lehçe özelliklerine göre Kiril alfabesiyle ayrı ayrı kitaplar hazırlanması için uğraştı. Böylece Türk boyları arasındaki ayrışmanın artacağını ve Ruslaştırma faaliyetlerinin hız kazanacağını düşünüyordu.
İlminskiy’in düşünceleri hem Çarlık Rusya’sında hem de Sovyetler Birliği’nde uygulama alanı bulmuştur. Rus olmayan halklar arasındaki lehçe farklılıkları güçlendirilmiş ve bu halklar iç içe yaşadıkları diğer halklarla anlaşabilmek için Rusça kullanmak zorunda bırakılmıştır.

Rusların başlattığı özellikle Balkanlarda ve Türkistan'da uyguladığı etnik ayrımcılığın acısını çok çekmiş olan Türk Milletinin ve Türk devletinin yöneticilerinin hiç biri Nikolay İlminskiy'nin açtığı fesat yolundan gidemez. Gitmemeliler. Bu tuzağa düşmemeliler.  

9/6/2019 ERZURUM

 
Etiketler: TÜRK, COĞRAFYASINDA, ETNİK, TAHRİK, YAPILMAMALIDIR,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
03 Haziran 2019
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI'NA AÇIK MEKTUP
149 Okunma.
19 Mayıs 2019
100 YIL ÖNCE 19 MAYIS
210 Okunma.
10 Mayıs 2019
KAYBETTİK...! MAĞLUP OLDUK...!
124 Okunma.
07 Mayıs 2019
Dil...
118 Okunma.
25 Nisan 2019
ERZURUM KİTAP FUARI
354 Okunma.
21 Nisan 2019
Kuyumcu Hafız Nusret Gedik
498 Okunma.
14 Nisan 2019
YEŞİL MERCİMEK ÜRETİMİ VE ÇÖZÜM
274 Okunma.
26 Mart 2019
ÖNLÜK, FORMA ve AİDİYET DUYGUSU
304 Okunma.
17 Mart 2019
ŞEHİT BURAK TATAR'IN SON VASİYETİ
329 Okunma.
12 Şubat 2019
PALANDÖKEN BELEDİYESİ ve BEYAZ ŞEHİR PALANDÖKEN DERGİSİ
794 Okunma.
10 Şubat 2019
KARA TREN VE ERZURUM İSTASYONU
367 Okunma.
05 Şubat 2019
HEYBELİADA PAPAZ MEKTEBİ VE RUM OKULLARI
449 Okunma.
16 Ocak 2019
KENEVİR EKİMİNDEN BEZİRHANELERE
738 Okunma.
06 Ocak 2019
RADİKAL İSLAMCILARIN DEĞİŞİMİ
519 Okunma.
25 Aralık 2018
SARIKAMIŞ ANMA TÖRENLERİ Er-Vak'ın ESERİDİR
593 Okunma.
03 Aralık 2018
TARIMSAL ÜRETİM NASIL ARTIRILIR
855 Okunma.
17 Kasım 2018
TUZAK VE PROVAKATÖR
944 Okunma.
14 Kasım 2018
OSMANLI PAY EDİLİRKEN
557 Okunma.
04 Kasım 2018
AZİZİYE TABYALARI, NENE HATUN VE 9 KASIM RUHU
790 Okunma.
31 Ekim 2018
Av. Tuncer Aktaş Güzel İnsandı
651 Okunma.
21 Ekim 2018
TARİHÎ TÜRK-ERMENİ MESELESİNE KISA BİR BAKIŞ…
714 Okunma.
14 Ekim 2018
Güzel Bir Bürokrat
806 Okunma.
02 Ekim 2018
BÜYÜK SELÇUKLU VEZİRİ NİZAM'ÜL-MÜLK
999 Okunma.
26 Eylül 2018
NE OLDU BİZE?
945 Okunma.
17 Eylül 2018
Erzurum'un Yeni Milli Eğitim Müdürünü Neler Bekliyor?
798 Okunma.
09 Eylül 2018
Duymak istemiyorum!
873 Okunma.
02 Eylül 2018
Erzurum'da Eğitim Çıkmazı ve Yeni Müdürden Beklentilerimiz
826 Okunma.
29 Ağustos 2018
TÜRK ORDUSU VE ZAFER BAYRAMI
702 Okunma.
13 Ağustos 2018
Türkiye-ABD'nin 71 yıllık müttefikliği üzerine
1279 Okunma.
05 Ağustos 2018
ERZURUMUN ALTIN YILLARI(1948-1985)
943 Okunma.
03 Ağustos 2018
ERZURUM RADYOSU KAPATILMASIN
643 Okunma.
30 Temmuz 2018
OSMANLI TOPLUMU VE BÜROKRASİ
816 Okunma.
23 Temmuz 2018
23 TEMMUZ ERZURUM KONGRESİ
1001 Okunma.
17 Temmuz 2018
Mehmet Sekmen Başkanıma Açık Mektup
742 Okunma.
06 Temmuz 2018
ERZURUM'DAN NARMAN'A
999 Okunma.
04 Temmuz 2018
Adalet Yine Adalet
734 Okunma.
27 Haziran 2018
Taş Kalpli!
949 Okunma.
07 Haziran 2018
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU
1584 Okunma.
03 Mayıs 2018
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM'A
1619 Okunma.
28 Nisan 2018
Özlemim...
881 Okunma.
13 Nisan 2018
Milli Eğitim Bakanlığı Tartışılırken
1071 Okunma.
05 Nisan 2018
Acı, Dram ve Çaresizlik
791 Okunma.
02 Nisan 2018
Gün Batımında Erzurum Ovası
976 Okunma.
29 Mart 2018
Milli Eğitim Bakalığı'na Açık Mektup
1108 Okunma.
26 Mart 2018
Erzurum sokaklarında kısa bir tur
909 Okunma.
21 Mart 2018
BİBİLİK oyununu oynadınız mı?
1289 Okunma.
13 Mart 2018
12 Mart Erzurum'un Kurtuluşu ve Yapılan Yanlışlar
1729 Okunma.
05 Mart 2018
Mehmetçik Vakfı ve Afrinde Mehmetçik
1249 Okunma.
14 Şubat 2018
İnsan ve Şeytan Arkadaş Olursa
1323 Okunma.
02 Şubat 2018
O, Bizim Namusumuzu Korudu
912 Okunma.
26 Ocak 2018
İbrahim Erkal Kültür Merkezi
1094 Okunma.
23 Ocak 2018
Kan Sınırları Haritasından Afrin'e
1027 Okunma.
11 Ocak 2018
Topdağı Caddesi'nden Mecidiye Tabyası'na
1166 Okunma.
06 Ocak 2018
Sarıkamış Anma Törenleri ERVAK'ın Eseridir
1005 Okunma.
02 Ocak 2018
2017 yılı Erzurum Değerlendirmesi
996 Okunma.
27 Aralık 2017
Şehit oldular...
1009 Okunma.
16 Aralık 2017
Erzurum'da kapanan fabrikalar
1376 Okunma.
07 Aralık 2017
Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın Kısa Tarihçesi
1219 Okunma.
25 Kasım 2017
Kanmayın, kandırılmayın, kandırmayın...
1174 Okunma.
23 Kasım 2017
Öğretmen Olmak
1124 Okunma.
16 Kasım 2017
Taziye Çadırı Kaldırılsın!
1600 Okunma.
11 Kasım 2017
140 yıl sonra Aziziye Tabyalarına yürümek
1144 Okunma.
08 Kasım 2017
Eğitimde Kısır Döngü…
1060 Okunma.
06 Kasım 2017
İftira olmuştan beterdir
1122 Okunma.
27 Ekim 2017
Cumhurıyete giden yol
1153 Okunma.
26 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-3
1195 Okunma.
21 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-2
1239 Okunma.
14 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-1
1293 Okunma.
09 Ekim 2017
Şarapnelin kopardığı kol ve toprağa damlayan kan
1182 Okunma.
04 Ekim 2017
Kağızmana Ismarladım Nar Gele...
1211 Okunma.
02 Ekim 2017
Yöneticilerde İtikafa Girse
1128 Okunma.
27 Eylül 2017
Eğitimde her değişim iflasın göstergesidir
1260 Okunma.
23 Eylül 2017
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..!
1332 Okunma.
19 Eylül 2017
ERZURUM'DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE
1263 Okunma.
Haber Yazılımı