Yazı Detayı
11 Ocak 2018 - Perşembe 21:34
 
Topdağı Caddesi'nden Mecidiye Tabyası'na
Abdurrahman ZEYNAL
a.zeynal@hotmail.com
 
 

10 Ocak 2018. Hava güneşli ve berrak.Tam dost ziyaretine gidilecek gün.

Bu mevsimde Erzurum'da yerler buzla kaplı, hava soğuk mu? soğuk olurdu. Ancak bu kış oldukça güzel geçiyor.

Havayı güzel görünce çocukluk arkadaşımı ziyaret etmek, hal hatır sormak için Kongre Caddesi'nden yürümeye başladım.

İlk karşıma çıkan tarihi yapı Komesli Hanı. Kapısında kilit görülmeye değer. Aslında uzun zamandır burası Türkiye'nin ünlü simalarını ağırlamış, şehir kültürünün güzelliklerini misafirlerine sunmuş, "Baltahane" olarak ün salmış bir mekândır.

Yolun sağında lülelerinden şırıl şırıl su akıtan Alipaşa Çeşmesi ve asırlara meydan okuyan Alipaşa Camisi. Ancak Medresesi zaman içinde yok olmuş, bize ancak tarihin derinliklerinden talebelerinin sesi gelmekte.

Yol güzergâhımız bir zamanların zenginlerin, tüccarların hanların yer aldığı Nazik Çarşı'ya çıkıyor. Kadıoğlu, Cenentzade, Kamburoğlu hanları burada. Tarihi Köse Ömer Camisi müminleri beklemekte.

Hemen çarşının doğusunda Büyük Garaj ve ortasında 1932 yılından beri dimdik ayakta duran Tuğla ve Kiremit fabrikasının bacası mahzun mu? Mahzun, ihtişamlı günlerini aramakta.

Yanında tarihi Gümrük Camisi, Gümrük Hamamı, Gümrük Hanı ancak eksik olan Gümrük medresesiyle tam bir külliye görünümünde idi.

Az ileride Osmanlının son döneminde yapılmış kubbesiz cami örneklerinden biri olan Kavakkapı Camisi sizleri karşılıyor. Caminin biraz kuzey-batı tarafında tarihi Kayserilioğlu Mezarlığının  yerinde yeller esiyor. Borsa binası ve eski Hayvan hastanesi gözlerimize ilişiyor.

Topdağı Caddesine girdiğimizde 1877-78 Osmanlı-Rus  savaşına yalın kılıç koşan; kadın, kız, kızan, dede, nine ve gelinlerin Allah Allah seslerinin siluetleri gözlerimin önünden geçiyor.

Caddenin girişinde sağda bir zamanlar "Lepra ve Firengi Hastanesi" olan iki katlı taş konak beni karşılıyor. Az ileride Erzurum'un ilk betonarme özelliği taşıyan ağır bakım işçilerinin yaptırdığı  iki katlı kooperatif evleri beni karşılıyor.

İşte bunların tam karşısında bir dedesi Çanakkale'de bir dedesi Allahuekber'de şehit olmuş, eski sobacılardan, şimdilerde tüpçülük yapan 45 yıllık arkadaşım Bahri Hanılcı'nın dükkânına ulaşıyorum.

Kömür sobası içine atılan pelit odunları yanarken çıkardıkları sesleri dinleyip, koyu bir sohbete dalıyoruz. Öyle bir sohbetki Zeynal Camisi, Kavaflar Çarşısı, onlarca ortak arkadaşımızın geçmişi ve birde Erzurum'da kaybolan mahalle ve mahalle  kültürünü doya doya konuşuyoruz.

Söz dönüp dolaşıp kentsel dönüşüme geliyor, Halit Paşa ve Dağ Mahallesi'nin sakinleri evleri istimlak edilince  aldıkları parayla çok büyük oranda batı illerine göçtüklerini içi sızlayarak anlatıyor. Derken kahveden gelen çayları yudumlarken kahveciyle bir iki kelam ediyoruz. O da dertlimi? Dertli....

Sadece on yıl önce bu cadde cıvıl cıvıldı. Esnafın işi gücü yerindeydi. Konu komşu birbirini tanır dertleriyle dertleşirdi. Derken şimdilerde gidenlerin yerine Ağrı ve Van'dan gelenlerin oturduğunu ancak onlarında kısa süre içinde gidebileceklerini söylemeye başlıyordu.

Topdağı Caddesi'nden  Topdağı'na baktığımızda yağan karlar etrafa beyazlık telkin ediyor, Gazi Ahmet Muhtar Paşa'ya selam yolluyor gibi kulağıma sessizce fısıldıyordu.

Neticede bir zamanlar Belediye Başkanının İbrahim Topdağı'nın evi ve şehrin zenginlerinin evleri bu mahallede toplanmışken  şimdilerde gecekonduluk özelliği bile olmayan, baykuşların tüneyeceği bir mekân olmuş,koskoca mahalle tüm içinde sakladığı sırlarla tarihe gömülmeyi bekliyordu.

Uzun bir sohbetten sonra geldiğimiz yoldan geçerken  sanki Han Duvarları adlı şiirde ki yalnızlığı, handa hastalanan Maraşlı Şeyhoğlu dizelerinin sahibinin yalnızlığını içimde hissederek ayrılıyordum.

 
Etiketler: Topdağı, Caddesi'nden, Mecidiye, Tabyası'na,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
07 Haziran 2018
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU
03 Mayıs 2018
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM'A
28 Nisan 2018
Özlemim...
13 Nisan 2018
Milli Eğitim Bakanlığı Tartışılırken
05 Nisan 2018
Acı, Dram ve Çaresizlik
02 Nisan 2018
Gün Batımında Erzurum Ovası
29 Mart 2018
Milli Eğitim Bakalığı'na Açık Mektup
26 Mart 2018
Erzurum sokaklarında kısa bir tur
21 Mart 2018
BİBİLİK oyununu oynadınız mı?
13 Mart 2018
12 Mart Erzurum'un Kurtuluşu ve Yapılan Yanlışlar
05 Mart 2018
Mehmetçik Vakfı ve Afrinde Mehmetçik
14 Şubat 2018
İnsan ve Şeytan Arkadaş Olursa
02 Şubat 2018
O, Bizim Namusumuzu Korudu
26 Ocak 2018
İbrahim Erkal Kültür Merkezi
23 Ocak 2018
Kan Sınırları Haritasından Afrin'e
06 Ocak 2018
Sarıkamış Anma Törenleri ERVAK'ın Eseridir
02 Ocak 2018
2017 yılı Erzurum Değerlendirmesi
27 Aralık 2017
Şehit oldular...
16 Aralık 2017
Erzurum'da kapanan fabrikalar
07 Aralık 2017
Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın Kısa Tarihçesi
25 Kasım 2017
Kanmayın, kandırılmayın, kandırmayın...
23 Kasım 2017
Öğretmen Olmak
16 Kasım 2017
Taziye Çadırı Kaldırılsın!
11 Kasım 2017
140 yıl sonra Aziziye Tabyalarına yürümek
08 Kasım 2017
Eğitimde Kısır Döngü…
06 Kasım 2017
İftira olmuştan beterdir
27 Ekim 2017
Cumhurıyete giden yol
26 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-3
21 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-2
14 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-1
09 Ekim 2017
Şarapnelin kopardığı kol ve toprağa damlayan kan
04 Ekim 2017
Kağızmana Ismarladım Nar Gele...
02 Ekim 2017
Yöneticilerde İtikafa Girse
27 Eylül 2017
Eğitimde her değişim iflasın göstergesidir
23 Eylül 2017
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..!
19 Eylül 2017
ERZURUM'DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE
Haber Yazılımı