Yazı Detayı
06 Ekim 2019 - Pazar 20:12 Bu yazı 73 kez okundu
 
TEPE MEZARLIĞI
Abdurrahman ZEYNAL
a.zeynal@hotmail.com
 
 

Erzurumun eski mahallelerinden biri Veyisefendi Mahallesidir. Doğusunda tarihî Karskapı, güneyinde bugün olmayan toprak tabyaların bir bölümü, batısında Darağacı, Kadana Mahallesi, Kuzeyinde Yeğenağa ve Emin Kurbu mahalleri bulunmaktadır. Pek çok sokağa sahip mahalleden günümüze Dilek, Sergender, Sönmez, Sancak, Şehit Mehmet Gündüz Hev, Kumlu, Emin sokak ile Kümbet Caddesi hala varlığını korumaktadır.
Her pazar olduğu gibi sabahın ilk ışıklarıyla yine cadde, sokak ve meydanlardayım. Yürüyorum. Hedefim Veyisefendi Mahallesine gidip Tepe Mezarlığına çıkmak ve Erzurum'u seyretmek.
Ekim ayının ilk pazarı. Hava enfes. Berrak. Nem yok. Ciğerler bayram ediyor. Henüz egzoz gazı çevreye yayılmamış.
Kadana, Hacı Cuma, Darağacı mahallerinin yerinde yeller esiyor. Dünün evlerinin yerinde mevsimlik otlar büyümüş. Taş toprak iç içe. Sadece Kadana, Hacı Cuma, Taşmescit ve Yukarı Habip Efendi camileri kalmış. Onlarda olmayan cemaatlerini beklemekte.
Cadde ve sokaklarda ibretle gezerken nihayet arzu ettiğim "Tepe Mezarlığına" çıkıyorum. Genç bir arkadaş kuş uçuruyor. Hasbıhal ediyoruz.
İlk sorum burada mezarlar varmış, neredeler? Genç...! Aman dikkat edin ayaklarınızın altında mezarlar var..! Birden dikkat kesildim..! Yok olmaya yüz tutmuş, mezar taşları toprağa gömülmüş, üzerleri yol yapılmış olduğunu görünce irkildim.!?? Eyvah.....!
Eyvah nerede bu tarihi "Tepe Mezarlığı" dememle genç arkadaş aha buralar demez mi? Evet onlarca, yüzlerce mezarlık toprağa gömülmüş, kurtarılmayı beklerken definecilerinde pek çok mezarı altın bulma amacıyla tahrip etmiş...!
Bu yetmezmiş gibi yüzlerce mezar yok edilerek yerlerine gecekondular yapılmış, insanlara ev olmuş. Anlayacağınız mezarlıklar gece kondu bölgesine çevrilmiş.
Sonra şimdilerde şehrin su deposu olarak kullanılan şehre hakim bir tepeye çıktım. Etraf yıkılmayı bekleyen gecekondu evlerle dolu. Burada mezarlar tahrip edilmiş, bir tek mezar kalmış. Başına bir tabela konulmuş. "Aydın Baba" .
Pazar olduğu için ağır ağır çevreye bakarak şehrin muhteşem siluetini görüyorum. Tam doğuda Aziziye , Mecidiye tabyaları, Aşağıda Firdevsoğlu kışlası biraz ilerisinde tepede bugün yok edilmiş "Süt Nişan Tabyası ve Süt Nişan Şehitliği". Şehitliğin yok olmasının yanında Tepe Mezarlığının akıbetini yaşamış ve şehit mezarları üzerine gece kondular yapılmış...!
Tepenin tam kuzeyinde Büyükşehir Belediyesince yeniden yapılmış, düzenlenmiş, gerçekten güzel ve modern bir semt garajının ve semt pazarının varlığı insanın biraz sevinmesine sebep oluyor.
Pazar günleri kurulan alış veriş pazarı binlerce insanın akımına uğramış, herşeyin satıldığı bir panayıra dönüşmüş. Her tür insanı görebileceğiniz bu pazarda yok yok.
Paslanmış penseler, hurdaya çıkmış makineler, kazmalar, kürekler, çiviler, elbiseler, ayakkabılar daha neler neler. Tarif edilmez ancak bir kaç saat ayırmak suretiyle gezilip görülebilir.
Bütün bu yıkıntılar arasında tarihî Üveysefendi Cami sizi karşılamakta. Üveysefendi 18 asırda yaşamış alim bir insandı. Kendi adıyla anılan bu camiyi yaptırmış, ahfadı çoğaldıkça bu bölgeye yerleşmiş, oluşan mahalleye de isim olarak Veyisefendi Mahallesi denilmişti.
Durak Bey(Sakarya) 1910'larda "Hadikatü'l Ahrar" gazetesini çıkarmış, 1911 yılında Emniyet müdürlüğü yapmış, Birinci Dünya Savaşında Bitlis Cephesinde Ruslarla savaşmış, Birinci B. M. Meclisinde Erzurum mebusluğu yapmış, Yunanlıların Ankara'ya yaklaşması üzerine Meclisin Kayseri'ye nakledilmesine karşı çıkmış, beline tabancasını takarak Sakarya Savaşına katılmış, soyadı kanunu çıkınca da Sakarya soyadını almış olan bu dadaşın evi de Veyisefendi Mahallesindeydi. Ne yazık ki o ev de yıkılanlar arasında....! Hâlbukî Durak Bey Mecliste "Ben gurup mebusu değil vatan mebusuyum" diyenlerdendi ama onun evini de koruyamadık.
Yürüyüşümü bitirmekte iken Mahallebaşı'nda bir sürprizle karşılaştım. Kadim mesleklerden olan saraçlıktı. İşte karşımda bir dükkân adı da "Güven Saraç Evi". Mehmet Döşer. 1977 yılından beri mesleği icra edenlerdendi. İşin ilginç tarafı Gazi Ahmet Muhtar Paşa Ortaokulunda öğretmenliğini yapmış olmamdı. Öyle olunca da derin bir sohbete başladık. Dedesi Tayfur Usta DDY'nın yollarında çalışmış, ray döşemiş, babası Sebahattin Döşer ise 1950-85 arasında Saraçlık yapmış, mesleği oğluna öğretmişti.
Neyse. Bu günlükte bu kadar.

 
Etiketler: TEPE, MEZARLIĞI,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
20 Ekim 2019
Sultan Melik Mahallesi ve diğerleri...
62 Okunma.
16 Ekim 2019
DARAĞACI MAHALLESİ
132 Okunma.
05 Ekim 2019
İFTİRA
161 Okunma.
09 Eylül 2019
HACI CUMA MAHALLESİNDEN ERZURUMU SEYRETMEK
415 Okunma.
05 Eylül 2019
ERZURUM İLE SİVAS'IN SİYASETTEKİ AĞIRLIĞI
150 Okunma.
29 Ağustos 2019
ILICA: NEREDEN NEREYE
299 Okunma.
28 Ağustos 2019
ASKERİ MEKTEPLERİN KISA GEÇMİŞİ
172 Okunma.
18 Ağustos 2019
BENİMLE YÜRMEK İSTER MİSİNİZ?
168 Okunma.
13 Ağustos 2019
ALLAH'U EKBER DAĞINDA DONARAK ŞEHİT OLANLARI ANMA VE UYKU TULUMU
176 Okunma.
02 Ağustos 2019
SÜLEYMAN NECATİ VE ERZURUM
200 Okunma.
20 Temmuz 2019
100. YILINDA MİLLİ MÜCADELE VE ERZURUM -1
175 Okunma.
17 Temmuz 2019
SON ARZUSU OLAN TATAR BÖREĞİNİ YAPAMAMIŞTI
131 Okunma.
11 Temmuz 2019
SAYIN VALİM VE KÜLTÜR MÜDÜRÜNE TEŞEKKÜRLER
204 Okunma.
06 Temmuz 2019
BAYRAKTAR'DAN KARAYAZI'YA
231 Okunma.
19 Haziran 2019
Bir Şehadet Üzerine İnanları Düşünmeye Çağırmak
236 Okunma.
09 Haziran 2019
TÜRK COĞRAFYASINDA ETNİK TAHRİK YAPILMAMALIDIR
221 Okunma.
03 Haziran 2019
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI'NA AÇIK MEKTUP
265 Okunma.
19 Mayıs 2019
100 YIL ÖNCE 19 MAYIS
328 Okunma.
10 Mayıs 2019
KAYBETTİK...! MAĞLUP OLDUK...!
264 Okunma.
07 Mayıs 2019
Dil...
226 Okunma.
25 Nisan 2019
ERZURUM KİTAP FUARI
484 Okunma.
21 Nisan 2019
Kuyumcu Hafız Nusret Gedik
684 Okunma.
14 Nisan 2019
YEŞİL MERCİMEK ÜRETİMİ VE ÇÖZÜM
454 Okunma.
26 Mart 2019
ÖNLÜK, FORMA ve AİDİYET DUYGUSU
475 Okunma.
17 Mart 2019
ŞEHİT BURAK TATAR'IN SON VASİYETİ
449 Okunma.
12 Şubat 2019
PALANDÖKEN BELEDİYESİ ve BEYAZ ŞEHİR PALANDÖKEN DERGİSİ
953 Okunma.
10 Şubat 2019
KARA TREN VE ERZURUM İSTASYONU
504 Okunma.
05 Şubat 2019
HEYBELİADA PAPAZ MEKTEBİ VE RUM OKULLARI
1024 Okunma.
16 Ocak 2019
KENEVİR EKİMİNDEN BEZİRHANELERE
822 Okunma.
06 Ocak 2019
RADİKAL İSLAMCILARIN DEĞİŞİMİ
614 Okunma.
25 Aralık 2018
SARIKAMIŞ ANMA TÖRENLERİ Er-Vak'ın ESERİDİR
684 Okunma.
03 Aralık 2018
TARIMSAL ÜRETİM NASIL ARTIRILIR
1008 Okunma.
17 Kasım 2018
TUZAK VE PROVAKATÖR
1060 Okunma.
14 Kasım 2018
OSMANLI PAY EDİLİRKEN
649 Okunma.
04 Kasım 2018
AZİZİYE TABYALARI, NENE HATUN VE 9 KASIM RUHU
921 Okunma.
31 Ekim 2018
Av. Tuncer Aktaş Güzel İnsandı
756 Okunma.
21 Ekim 2018
TARİHÎ TÜRK-ERMENİ MESELESİNE KISA BİR BAKIŞ…
793 Okunma.
14 Ekim 2018
Güzel Bir Bürokrat
995 Okunma.
02 Ekim 2018
BÜYÜK SELÇUKLU VEZİRİ NİZAM'ÜL-MÜLK
1143 Okunma.
26 Eylül 2018
NE OLDU BİZE?
1065 Okunma.
17 Eylül 2018
Erzurum'un Yeni Milli Eğitim Müdürünü Neler Bekliyor?
877 Okunma.
09 Eylül 2018
Duymak istemiyorum!
987 Okunma.
02 Eylül 2018
Erzurum'da Eğitim Çıkmazı ve Yeni Müdürden Beklentilerimiz
935 Okunma.
29 Ağustos 2018
TÜRK ORDUSU VE ZAFER BAYRAMI
787 Okunma.
13 Ağustos 2018
Türkiye-ABD'nin 71 yıllık müttefikliği üzerine
1383 Okunma.
05 Ağustos 2018
ERZURUMUN ALTIN YILLARI(1948-1985)
1063 Okunma.
03 Ağustos 2018
ERZURUM RADYOSU KAPATILMASIN
728 Okunma.
30 Temmuz 2018
OSMANLI TOPLUMU VE BÜROKRASİ
908 Okunma.
23 Temmuz 2018
23 TEMMUZ ERZURUM KONGRESİ
1077 Okunma.
17 Temmuz 2018
Mehmet Sekmen Başkanıma Açık Mektup
847 Okunma.
06 Temmuz 2018
ERZURUM'DAN NARMAN'A
1125 Okunma.
04 Temmuz 2018
Adalet Yine Adalet
844 Okunma.
27 Haziran 2018
Taş Kalpli!
1078 Okunma.
07 Haziran 2018
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU
1820 Okunma.
03 Mayıs 2018
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM'A
1713 Okunma.
28 Nisan 2018
Özlemim...
983 Okunma.
13 Nisan 2018
Milli Eğitim Bakanlığı Tartışılırken
1184 Okunma.
05 Nisan 2018
Acı, Dram ve Çaresizlik
896 Okunma.
02 Nisan 2018
Gün Batımında Erzurum Ovası
1060 Okunma.
29 Mart 2018
Milli Eğitim Bakalığı'na Açık Mektup
1221 Okunma.
26 Mart 2018
Erzurum sokaklarında kısa bir tur
1065 Okunma.
21 Mart 2018
BİBİLİK oyununu oynadınız mı?
1383 Okunma.
13 Mart 2018
12 Mart Erzurum'un Kurtuluşu ve Yapılan Yanlışlar
1821 Okunma.
05 Mart 2018
Mehmetçik Vakfı ve Afrinde Mehmetçik
1353 Okunma.
14 Şubat 2018
İnsan ve Şeytan Arkadaş Olursa
1416 Okunma.
02 Şubat 2018
O, Bizim Namusumuzu Korudu
1006 Okunma.
26 Ocak 2018
İbrahim Erkal Kültür Merkezi
1201 Okunma.
23 Ocak 2018
Kan Sınırları Haritasından Afrin'e
1143 Okunma.
11 Ocak 2018
Topdağı Caddesi'nden Mecidiye Tabyası'na
1283 Okunma.
06 Ocak 2018
Sarıkamış Anma Törenleri ERVAK'ın Eseridir
1107 Okunma.
02 Ocak 2018
2017 yılı Erzurum Değerlendirmesi
1086 Okunma.
27 Aralık 2017
Şehit oldular...
1118 Okunma.
16 Aralık 2017
Erzurum'da kapanan fabrikalar
1547 Okunma.
07 Aralık 2017
Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın Kısa Tarihçesi
1398 Okunma.
25 Kasım 2017
Kanmayın, kandırılmayın, kandırmayın...
1304 Okunma.
23 Kasım 2017
Öğretmen Olmak
1248 Okunma.
16 Kasım 2017
Taziye Çadırı Kaldırılsın!
1712 Okunma.
11 Kasım 2017
140 yıl sonra Aziziye Tabyalarına yürümek
1238 Okunma.
08 Kasım 2017
Eğitimde Kısır Döngü…
1179 Okunma.
06 Kasım 2017
İftira olmuştan beterdir
1226 Okunma.
27 Ekim 2017
Cumhurıyete giden yol
1269 Okunma.
26 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-3
1286 Okunma.
21 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-2
1328 Okunma.
14 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-1
1408 Okunma.
09 Ekim 2017
Şarapnelin kopardığı kol ve toprağa damlayan kan
1300 Okunma.
04 Ekim 2017
Kağızmana Ismarladım Nar Gele...
1342 Okunma.
02 Ekim 2017
Yöneticilerde İtikafa Girse
1207 Okunma.
27 Eylül 2017
Eğitimde her değişim iflasın göstergesidir
1359 Okunma.
23 Eylül 2017
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..!
1420 Okunma.
19 Eylül 2017
ERZURUM'DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE
1394 Okunma.
Haber Yazılımı