Yazı Detayı
12 Mayıs 2018 - Cumartesi 23:38 Bu yazı 1085 kez okundu
 
Nehir türküler!
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
“Nehir roman” kavramı malûm, birbirini takip eden ciltlerden, kitaplardan oluşan romanlar dizisi...

“Nehir türküler” TYB’nin 40. yılı dolayısıyla düzenlenen “Edirne’den Mostar’a Kültür Kervanı” yolculuğunda dikkatimi çekti. Zaten “bizim romanlarımız türkülerimizdir” dememiş miydi Yahya Kemal?

Balkanlar denilince ilk hatırlanan nehir Tuna’dır. Kervanımız Tuna’nın hayli güneyinden geçti ve biz onu hiç görmedik...Fakat onun üzerine yakılan türküler hep kulaklarımızdaydı. Ona “akma” diyen türkü de vardı, “Akma Tuna akma ben bir dertliyim”; onun “akmam” dediğini iddia eden diğer bir türkü de: “Tuna nehri akmam diyor!”

Her iki Türkü de hazin bir geri çekiliş hatırası yaşatıyor.

Estergon kalesi (bre dilber aman) su başı hisar

Baykuşlar çağrışır bülbüller susar

Kâfir bayrağını burcuna asar

Akma Tuna akma ben bir dertliyim

Bu ateşle yanar kara bahtlıyım 

Tuna nehri akıp giden zamandır. Zamanı durdurmak, fetih günlerinin neşvesini yaşatmak ve düşmana her şeye rağmen teslim olmamak...

Bir nehirde iki kere yıkanılmaz, bir zaman iki kere yaşanılmaz...Zamanı, yani Tuna’nın akışını Estergon’da, Budin’de, Belgrad’da maalesef durduramadık... Aradan yaklaşık iki asır geçti...

Tuna nehri akmam diyor
Etrafımı yıkmam diyor
Şanı büyük Osman Paşa
Pilevne'den çıkmam diyor

Geçen zaman içinde Tuna ile dostluğumuzu hayli ilerlettik. Güzel hatıraları olan bir geçmiş vardır aramızda ve muhabbet karşılıksız olmamalıdır. O sebeple Tuna nehri, bizim kötü gidişimizi durdurmak istercesine akmaktan vazgeçmektedir. Tuna’nın akmaması, büyük kahraman Osman Paşa’nın canla başla savunduğu Pilevne’den çıkmaması ile eşdeğerdir.

Tuna akmazsa Osman Paşa Pilevne’den çıkmayacaktır. Tuna bu gayri tabii gidişe dur demelidir. Yahut da düşmanın galebesi, bizim o toprakları bırakmamız, Tuna’nın akmaması gibi gerçeğe aykırı bir şeydir. Düşman durdurulmalı, bu coğrafya ile bütünleşmiş insanlar olağan hayatlarını sürdürmelidir.

Tuna “akma” dediğimizde akmaya devam etti. Akmak istemediği, bizden ayrılmak istemediği zaman da aktı...

Görmedin mi ah civan Alişimi Tuna boyunda...

Kara kaşlı, civan Alişimiz Tuna boyunda görünmez oldu...Bir türkü bin roman!

Balkanların ma’kus talihi Pilevne’de tecessüm eder. Olağanüstü bir direnişle çok güçlü düşman ordusunu aylarca durduran Osman Paşa son bir huruç harekatı yapar... Bu sırada ağır yaralanır ve çaresiz şekilde teslim olmak zorunda kalır... Kahramanın teslim oluş levhası, düşmanın bu yüksek vakarlı adama gösterdiği ihtirama rağmen iliklere kadar işleyen bir hüzün resmidir.

Bend bir kere yıkılmıştır...

Balkanlarda müslümanlar azgın bir selin önünde giden kütükler gibi İstanbul’a doğru sürüklenmeye başlar. Çoğu sele kapılır, menziline varamaz; varanlar da perişandır...Zağra müftüsü Hüseyin Raci’nin hatıralarını okumayan ne demek istediğimi anlayamaz.

Bu uğursuz an Rumeli Türkleri tarafından hiçbir zaman unutulmamıştır. Hem nasıl unutulabilir ki? Onlar, mağlubiyetinden zafer çıkaran Osman Paşa’nın kaderine ağlamaya devam etmişlerdir. Bu onların tersine dönmüş talihidir. İşte o zamandan beri bir buçuk asırlık kıyım, kırım ve tehcirler tarihi en mutlu göründükleri anda bile onların sevincini gama tebdil eder. Doğudan bir ses, Bayburtlu Zihni bu hissiyatı ifadede yektadır:

Sümbülü şebboyu gülü har almış
Süleyman tahtını şimdi mar almış
Zevk-i şevk ehlini ah u zar almış
Gama tebdil olmuş ülfetin çağı

Seyahatimiz sırasında Osman Paşa türküsünün veya marşının sürekli fon müziğimiz olduğunu htik. Her suskunluk anında kulaklarımızda onun nağmeleri uğulduyor...Yol arkadaşımız Bosnalı Rahman Ademî, bu derinden gelen ve zihnimizi istila eden müziğin kaynağını şöyle açıkladı:

“Balkanlarda en şenlikle günlerde, düğünlerde bayramlarda eğlencenin en coşkun anında birden Osman Paşa türküsü çalınır...”

Hüzün büyük-küçük, kadın-erkek istisnasız herkesi teslim alır, göz yaşları adeta nehir olur...

Tuna hiç eksilmeyen hüznümüzün ebedî şahididir...

 
Etiketler: Nehir, türküler!,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
201 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
103 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
144 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
122 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
57 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
139 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
212 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
168 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
94 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
292 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
222 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
148 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
181 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
191 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
203 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
158 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
238 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
201 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
310 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
252 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
651 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
264 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
304 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
315 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
338 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
227 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
356 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
314 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
280 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
333 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
625 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
498 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
384 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
470 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
538 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
438 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
502 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
498 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
532 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
533 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
538 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
581 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
482 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
548 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
638 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
502 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
732 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
563 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
553 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
563 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
674 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1564 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
701 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
754 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
661 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
935 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
870 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
765 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1567 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1015 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1056 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1468 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1055 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
878 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
855 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
879 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1196 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
915 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
837 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
898 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
819 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
934 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1108 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1024 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1414 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1008 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1140 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1423 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
1690 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
1750 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1081 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1107 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
863 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1115 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
933 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1045 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
911 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1131 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1048 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1002 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1060 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
922 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1107 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
953 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1160 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
987 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
1777 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1171 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1225 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1110 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1209 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1194 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1166 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1210 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1096 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1220 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1362 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1284 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1185 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1286 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1149 Okunma.
Haber Yazılımı