Yazı Detayı
12 Mayıs 2018 - Cumartesi 23:38 Bu yazı 1305 kez okundu
 
Nehir türküler!
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
“Nehir roman” kavramı malûm, birbirini takip eden ciltlerden, kitaplardan oluşan romanlar dizisi...

“Nehir türküler” TYB’nin 40. yılı dolayısıyla düzenlenen “Edirne’den Mostar’a Kültür Kervanı” yolculuğunda dikkatimi çekti. Zaten “bizim romanlarımız türkülerimizdir” dememiş miydi Yahya Kemal?

Balkanlar denilince ilk hatırlanan nehir Tuna’dır. Kervanımız Tuna’nın hayli güneyinden geçti ve biz onu hiç görmedik...Fakat onun üzerine yakılan türküler hep kulaklarımızdaydı. Ona “akma” diyen türkü de vardı, “Akma Tuna akma ben bir dertliyim”; onun “akmam” dediğini iddia eden diğer bir türkü de: “Tuna nehri akmam diyor!”

Her iki Türkü de hazin bir geri çekiliş hatırası yaşatıyor.

Estergon kalesi (bre dilber aman) su başı hisar

Baykuşlar çağrışır bülbüller susar

Kâfir bayrağını burcuna asar

Akma Tuna akma ben bir dertliyim

Bu ateşle yanar kara bahtlıyım 

Tuna nehri akıp giden zamandır. Zamanı durdurmak, fetih günlerinin neşvesini yaşatmak ve düşmana her şeye rağmen teslim olmamak...

Bir nehirde iki kere yıkanılmaz, bir zaman iki kere yaşanılmaz...Zamanı, yani Tuna’nın akışını Estergon’da, Budin’de, Belgrad’da maalesef durduramadık... Aradan yaklaşık iki asır geçti...

Tuna nehri akmam diyor
Etrafımı yıkmam diyor
Şanı büyük Osman Paşa
Pilevne'den çıkmam diyor

Geçen zaman içinde Tuna ile dostluğumuzu hayli ilerlettik. Güzel hatıraları olan bir geçmiş vardır aramızda ve muhabbet karşılıksız olmamalıdır. O sebeple Tuna nehri, bizim kötü gidişimizi durdurmak istercesine akmaktan vazgeçmektedir. Tuna’nın akmaması, büyük kahraman Osman Paşa’nın canla başla savunduğu Pilevne’den çıkmaması ile eşdeğerdir.

Tuna akmazsa Osman Paşa Pilevne’den çıkmayacaktır. Tuna bu gayri tabii gidişe dur demelidir. Yahut da düşmanın galebesi, bizim o toprakları bırakmamız, Tuna’nın akmaması gibi gerçeğe aykırı bir şeydir. Düşman durdurulmalı, bu coğrafya ile bütünleşmiş insanlar olağan hayatlarını sürdürmelidir.

Tuna “akma” dediğimizde akmaya devam etti. Akmak istemediği, bizden ayrılmak istemediği zaman da aktı...

Görmedin mi ah civan Alişimi Tuna boyunda...

Kara kaşlı, civan Alişimiz Tuna boyunda görünmez oldu...Bir türkü bin roman!

Balkanların ma’kus talihi Pilevne’de tecessüm eder. Olağanüstü bir direnişle çok güçlü düşman ordusunu aylarca durduran Osman Paşa son bir huruç harekatı yapar... Bu sırada ağır yaralanır ve çaresiz şekilde teslim olmak zorunda kalır... Kahramanın teslim oluş levhası, düşmanın bu yüksek vakarlı adama gösterdiği ihtirama rağmen iliklere kadar işleyen bir hüzün resmidir.

Bend bir kere yıkılmıştır...

Balkanlarda müslümanlar azgın bir selin önünde giden kütükler gibi İstanbul’a doğru sürüklenmeye başlar. Çoğu sele kapılır, menziline varamaz; varanlar da perişandır...Zağra müftüsü Hüseyin Raci’nin hatıralarını okumayan ne demek istediğimi anlayamaz.

Bu uğursuz an Rumeli Türkleri tarafından hiçbir zaman unutulmamıştır. Hem nasıl unutulabilir ki? Onlar, mağlubiyetinden zafer çıkaran Osman Paşa’nın kaderine ağlamaya devam etmişlerdir. Bu onların tersine dönmüş talihidir. İşte o zamandan beri bir buçuk asırlık kıyım, kırım ve tehcirler tarihi en mutlu göründükleri anda bile onların sevincini gama tebdil eder. Doğudan bir ses, Bayburtlu Zihni bu hissiyatı ifadede yektadır:

Sümbülü şebboyu gülü har almış
Süleyman tahtını şimdi mar almış
Zevk-i şevk ehlini ah u zar almış
Gama tebdil olmuş ülfetin çağı

Seyahatimiz sırasında Osman Paşa türküsünün veya marşının sürekli fon müziğimiz olduğunu htik. Her suskunluk anında kulaklarımızda onun nağmeleri uğulduyor...Yol arkadaşımız Bosnalı Rahman Ademî, bu derinden gelen ve zihnimizi istila eden müziğin kaynağını şöyle açıkladı:

“Balkanlarda en şenlikle günlerde, düğünlerde bayramlarda eğlencenin en coşkun anında birden Osman Paşa türküsü çalınır...”

Hüzün büyük-küçük, kadın-erkek istisnasız herkesi teslim alır, göz yaşları adeta nehir olur...

Tuna hiç eksilmeyen hüznümüzün ebedî şahididir...

 
Etiketler: Nehir, türküler!,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
136 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
112 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
224 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
173 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
260 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
218 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
176 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
173 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
158 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
287 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
166 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
120 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
173 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
276 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
233 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
185 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
291 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
354 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
221 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
251 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
270 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
195 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
307 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
338 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
303 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
202 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
474 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
355 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
241 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
298 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
318 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
337 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
263 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
379 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
314 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
458 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
380 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
787 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
395 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
435 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
479 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
463 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
346 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
502 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
441 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
417 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
463 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
748 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
621 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
490 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
608 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
665 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
567 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
652 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
641 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
661 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
665 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
661 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
755 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
607 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
665 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
742 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
622 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
859 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
697 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
694 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
668 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
802 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1705 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
810 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
884 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
783 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1066 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
997 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
892 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1696 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1147 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1186 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1616 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1184 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1032 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
999 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
999 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1324 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1043 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
993 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1014 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
958 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1053 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1291 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1138 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1560 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1130 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1299 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1543 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
1803 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
1866 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1268 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1232 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
986 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1240 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1061 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1188 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1053 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1244 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1201 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1137 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1184 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1030 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1263 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1075 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1302 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1132 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
1904 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1314 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1371 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1271 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1346 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1341 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1288 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1392 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1215 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1353 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1512 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1425 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1330 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1423 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1292 Okunma.
Haber Yazılımı