Yazı Detayı
21 Ekim 2017 - Cumartesi 14:08 Bu yazı 625 kez okundu
 
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-2
Abdurrahman ZEYNAL
a.zeynal@hotmail.com
 
 

KEĞANİLİ MAHMUT ÇAVUŞ VE ŞEKERLİ SAVUNMASI

Mahmut Ağa Narman'ın Keğani köyünden olup zengin, misafirperver, açık fikirli, çalışkan birisiymiş. Savaş yıllarında Devlet otoritesinin olmadığı, Ermenilerin bölgeyi ele geçirmek ve çevrede katliam yapmak için harekete geçtikleri günlerde Abdurrahman Oğlu Mahmut Ağa (Çavuş) kendi imkanlarıyla satın aldığı silah ve mühimmatı kurduğu 84 kişilik müfrezeye dağıtarak onları silahlandırmış ve Ermenilerin 300 kişilik gücüne karşı kahramanca savaşarak Başta Keğani köyü olmak üzere Şekerli ve yöresini perişan olmaktan kurtarmış, Oltu'lu Süvari kumandanı Bilal Efendi ile teşriki mesai yaparak  civardaki köyleri koruma altına almış, yaptıkları hücumlarla  Ermenin çetelerin geri çekilmesini sağlamıştır. Böylece vatanın bağımsızlığını kazanmasındaki köşe taşlarından biriside Narman ve çevresinde gerçekleşmiş, Milli Mücadeleye giden yolda bir adım daha atılmıştır. Mahmut Çavuşun gösterdiği bu gayrete karşılık; Milletvekili Ahmet Hamdi, Müftü Hasan Lütfü, Müderris Hafız Halil  ve ilgili azaların müşterek imzaladığı berat Mahmut Çavuşa verilmiştir. 1934 yılında vefat etmişti.

MUHAMMET LÜTFÜ EFENDİ VE YAVİ DİRENİŞİ

1918 Şubat aylarında Yavi Köyünde İmamlık yapan Muhammet Lütfü yaklaşan tehlikeyi sezmiş, etrafında topladığı 60-70 kişilik bir çeteyle Rusların silahlarının saklandığı depoya baskın yapmış, depodaki silahları almış,  muhtemel gelişebilecek Ermeni çetelerinin yakma, yıkma ve talan etme hamlelerini boşa çıkarmak için hazırladığı kuvvetlerle mücadeleye başlamıştır. Böylece Ermeni çeteleri yörede ciddi bir etki oluşturamamıştır. Efe ve arkadaşları  9 veya 10 Mart günü Zerdige boğazından gelmekte olan Türk Ordusu'nun Halit Paşa yönetimindeki kuvvetlerine katılmış, hızla Erzurum'a doğru harekete geçen askeri birliklerin yanında Efe ve arkadaşları da özellikle Bingöl yolunun sol tarafındaki köylere yardıma koşmuş, yetiştikleri köylerde şehit sayısı az olmuş, fakat Börekli, Kevgiri, Tepeköy gibi köylerde Ermeni çeteleri katliamlarına devam ederek Erzurum'a çekilmişler, Tepe köyde yüze yakın Müslüman Türk'ü ahırlarda yakarak şehit etmişlerdi. Rus Yarbay Teverdo Hılebov verdiği raporda bu katliamı açıkça ifade etmiş, Ermeni çetelerine söz geçiremediğini beyan etmiştir.

Mondros Mütarekesi 30 Ekim 1918

Rauf Orbay başkanlığındaki heyet Agememnon zırhlısına gittiler. Amiral Caltrope ve heyeti Osmanlı heyetine 25 maddelik ateşkes anlaşması teklifinde bulundular. Bunun 1-7 ve 24'cü maddeleri çok tehlikeli özellikteydi. Birinci maddeye göre

1-Çanakkale ve Karadeniz boğazlarının açılması, Karadeniz'e serbestçe geçişin temini ve Çanakkale ve Karadeniz İstihkamlarının İtilaf Devletleri Tarafından işgali sağlanacaktır.

7-İtilaf devletleri güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkması halinde her hangi sevkülceyş noktasını işgal hakkına haiz olacaktır.

24-Altı vilayet adı verilen yerlerde bir karışıklık olursa, bu vilayetlerin herhangi bir kısmının işgali hakkının İtilaf Devletleri haiz bulunacaklardır.

Dr Fuad Sabri Bey mütareke sonrasında  Süleyman Necati'ye müjdeli haber vermiş ise de Necati Bey mütareke metnini okuyunca  "Eyvah Vilayat-ı Şarkiye Ermenistan oluyor"  demiş daha o günler işin vahametine dikkat çekmiş Albayarak gazetesi yayınlandığı süre içinde  " Vilayat-ı Şarkiye Ermenistan olamaz" başlığıyla çıkmıştı.

İsmail Nalbatoğlu, Alay Müftüsü Nusret Efendi, Binbaşı İdris, Süleyman Necati ve arkadaşlarının yanında Ebulhindili Cafer Bey Erzurum'a geldiler. İstihlas-ı vatan cemiyeti kurulması için çalışmalar başlatılmış, yaklaşan tehlikeyi atlatmak için hazırlıklara başlamışlardı. Zamanla moralleri yükseltmek, toplumu ortak değerler etrafında bir arada tutmak için gereken marş yazılmış, adına "Erzurum Marşı" denilmişti.                                           Erzurum Marşı:

                      Tarihler ağlar vatan yanarken

                      Eller öz vatanda nara atarken

                      Ufukta ümidin nuru batarken, 

                                                 İlk sesi haykıran yüce Erzurum

                                                 Vatanı Kurtaran yüce Erzurum

                    Ufak bir tepreyiş bir atlayışla

                     Ümitler aşlayan bir atlayışla

                     Altı bin senelik bir yaşayışla

                                              Canavar ağzını yırtan Erzurum.

                                              Ümitsizlikleri kıran Erzurum

                     Vatana ümitsin,   bayrağa rehber

                     Tarihin bağrında sesin inilder

                      Milli vicdan doğar,   senden alır fer

                                                İlk sesi haykıran yüce Erzurum

                                                Vatanı kurtaran yüce Erzurum

 

                 İstiklal Marşımızın olmadığı dönemlerde M. Sıtkı Dursunoğlu’nun yazdığı bu şiiri,   marş olarak bestelenmiş ve 23 Temmuz 1919 Erzurum Kongresinin ardından,   İstiklal Marşı’nın Türkiye Büyük Millet Meclis’inde Milli Marş olarak kabulüne kadar,   Erzurum ve çevresindeki okullarda Milli Marş olarak okutulmuştur.

 
Etiketler: Milli, Mücadele, Erzurum'dan, Başlıyor-2,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
03 Mayıs 2018
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM'A
694 Okunma.
28 Nisan 2018
Özlemim...
234 Okunma.
13 Nisan 2018
Milli Eğitim Bakanlığı Tartışılırken
448 Okunma.
05 Nisan 2018
Acı, Dram ve Çaresizlik
266 Okunma.
02 Nisan 2018
Gün Batımında Erzurum Ovası
342 Okunma.
29 Mart 2018
Milli Eğitim Bakalığı'na Açık Mektup
420 Okunma.
26 Mart 2018
Erzurum sokaklarında kısa bir tur
285 Okunma.
21 Mart 2018
BİBİLİK oyununu oynadınız mı?
640 Okunma.
13 Mart 2018
12 Mart Erzurum'un Kurtuluşu ve Yapılan Yanlışlar
1058 Okunma.
05 Mart 2018
Mehmetçik Vakfı ve Afrinde Mehmetçik
692 Okunma.
14 Şubat 2018
İnsan ve Şeytan Arkadaş Olursa
657 Okunma.
02 Şubat 2018
O, Bizim Namusumuzu Korudu
353 Okunma.
26 Ocak 2018
İbrahim Erkal Kültür Merkezi
463 Okunma.
23 Ocak 2018
Kan Sınırları Haritasından Afrin'e
402 Okunma.
11 Ocak 2018
Topdağı Caddesi'nden Mecidiye Tabyası'na
415 Okunma.
06 Ocak 2018
Sarıkamış Anma Törenleri ERVAK'ın Eseridir
410 Okunma.
02 Ocak 2018
2017 yılı Erzurum Değerlendirmesi
374 Okunma.
27 Aralık 2017
Şehit oldular...
389 Okunma.
16 Aralık 2017
Erzurum'da kapanan fabrikalar
627 Okunma.
07 Aralık 2017
Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın Kısa Tarihçesi
533 Okunma.
25 Kasım 2017
Kanmayın, kandırılmayın, kandırmayın...
537 Okunma.
23 Kasım 2017
Öğretmen Olmak
467 Okunma.
16 Kasım 2017
Taziye Çadırı Kaldırılsın!
919 Okunma.
11 Kasım 2017
140 yıl sonra Aziziye Tabyalarına yürümek
503 Okunma.
08 Kasım 2017
Eğitimde Kısır Döngü…
415 Okunma.
06 Kasım 2017
İftira olmuştan beterdir
510 Okunma.
27 Ekim 2017
Cumhurıyete giden yol
542 Okunma.
26 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-3
550 Okunma.
14 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-1
608 Okunma.
09 Ekim 2017
Şarapnelin kopardığı kol ve toprağa damlayan kan
559 Okunma.
04 Ekim 2017
Kağızmana Ismarladım Nar Gele...
603 Okunma.
02 Ekim 2017
Yöneticilerde İtikafa Girse
516 Okunma.
27 Eylül 2017
Eğitimde her değişim iflasın göstergesidir
615 Okunma.
23 Eylül 2017
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..!
666 Okunma.
19 Eylül 2017
ERZURUM'DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE
562 Okunma.
Haber Yazılımı