Yazı Detayı
20 Haziran 2020 - Cumartesi 01:01 Bu yazı 227 kez okundu
 
KAHRAMAN DOKTORLAR VE KOVİT -19 ÜZERİNE
Abdurrahman ZEYNAL
a.zeynal@hotmail.com
 
 

Hekimlik dünyanın en eski mesleklerinden biridir. Bizim coğrafyamızda Lokman Hekim ismi hekimlerin babası, İbn-i Sinalar bunu devamı, Anadolu Selçukluları döneminde açılan şifahaneler bunun maddeye bürünmüş şeklidir.

Şifahaneler Selçukluda yayılmasına karşılık Osmanlıda aynı gelişmeyi göstermemiştir. Örneğin Edirne şifahanesi gibi eserlerin varlığı Anadolu'nun diğer şehirlerinde görülmez. Sarayın hekim başı genellikle geleneksel tıp bilgisiyle yetişmiş olması bunun bir göstergesidir.

Osmanlıda İlk tıp öğretimine Rumların 1802 yılında açtıkları ve 1812 yılında kapatılan mektep akla gelir.

Yine Osmanlıda modern anlamda ilk tıp eğitimi veren kurum 1827 yılında "Tıphane-i Âmire ve Cerrahhane-i Mâmüre" olmuştur. 1838 yılında Tıphane ve Cerrahhane birleştirilerek "Dar'ül Ulum-u Hikemiye-i Osmanniye ve Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane" adını almıştır.

Tıphane'nin eğitim dili Fransızca, Cerrahhane'nin dili Türkçedir. Burada yetişen hekimler büyük oranda askeri birliklerde, orduda ve savaşlarda görev yapmaktadırlar.

Osmanlıda ilk sivil tıbbiye  "Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye" adında 1864 yılında açılmış, ancak 1867 yılında Askeri Tıbbiye içinde sivil doktorların yetiştirilmesine başlanmış, yetişen doktorlar 1874 yılında diplomalarını almışlardır.

1870 yılında "Gülhane Askeri Tabet Tatbikatı Mekteb-i ve Seririyatı" Dr. R. Rieder, Dr. Dr. Doyle yönetiminde hizmete başlamıştır.

1877-1878 Osmanlı Rus savaşı pek çok doktorun cephelerde bulaşıcı hastalıklardan ölmesine sebep olmuş, Osmanlı Avrupa basınına ilan vererek ücretle doktor getirmiş Balkan Cephesinde, Kafkas Cephesinde özellikle Plevne ve Erzurum'da görevlendirmiş, gelen doktorların bir bölümü tifo, tifüs, kolera hastalıklarına yakalanarak ölmüşlerdir: Dr. Caharles Rayn anılarında bunları ayrıntılı olarak anlatır.

Bu arada misyonerler özellikle azınlıklara yönelik yürüttükleri misyonerlik faaliyetleri çerçevesinde Antep, Harput, İzmir, Beyrut, Erzurum Trabzon, Merzifon İstanbul gibi pek çok şehirde tıp eğitimiyle birlikte hastaneler kurarak hastaları tedavi etmişlerdir.

Osmanlı ikinci tıp fakültesini 1903 yılında Şam'da kurmuş, Birinci Dünya Savaşı'na kadar  hizmetini sürdürmüştür. Bu arada 1890 sonrasında Eczacılık Mektebi, Baytar Mektebi açarak eczacı ve veteriner yetiştirmeye, çiçek aşısı mektebi kurarak aşı çalışmalarını da başlatmıştır.

Birinci Dünya Savaşı'na kadar çok sayıda doktor, eczacı, veteriner yetiştiren Osmanlı ne yazık ki bu savaşta bu insanların büyük bölümünü kaybetmiştir. 1923 yılında ülke genelinde 138 veteriner, 554 doktor, 69 eczacı, 136 ebe, 4 hemşire 800'e yakın memur görev yaparken 1937 yılında 1391 doktor, 1497 eczacı, 436 ebe, 356 hemşireye ulaşılmıştı.

Cumhuriyetle birlikte Tıbbiye İstanbul'da doktor yetiştirmeye devam ederken 1928 yılında kurulan Dr. Refik Saydam Enstitüsü özellikle aşılar ve halk sağlığı alanında büyük atılımlara girmiş, 1933 yılındaki "Üniversite Reformuyla" birlikte İstanbul Üniversitesi bünyesinde Tıp, Eczacılık, Veterinerlik fakülteleri toplanarak ülkenin ihtiyacı olan sağlıkçılarını yetiştirmek için gayret gösterirken ebe ve hemşire okulları açarak bu konudaki eksiği gidermeye çalışmıştır.

Bu yıllarda Verem ülke için en önemli sağlık meselelerinden biri olmuş, bunun için "Verem Savaş Dernekleri" kurularak ciddi mücadeleler verilmiştir. Bu arada bugün Coronavirüsüyle başarılı mücadele eden Cerrahpaşa, İstanbul, Çapa, Hacettepe, Ege, Atatürk, Karadeniz Tıp fakülteleri açılarak ülkenin ihtiyacı olan doktorları yetiştirmiş, bu sahada dünyaca ünlü hekimlerin yetişmesine temel hazırlamıştır.

Geçen yıllar içerisinde hastaneler, sağlık ocakları, verem savaş dernekleri inşa edilerek yurt sathında sağlık hizmetleri giderek büyümüş ve günümüze gelinmiştir. Devlette devamlılık bu alanda net olarak görülmektedir.

Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Numune Hastanelerinde çalışan, Tıp Fakültelerinde çalışan, Yurt dışında görev yapan doktorlarımız eczacılarımız, ebe ve hemşirelerimiz olmuştur.

Pek çok ülkede Coronavirüse karşı sıkıntı yaşanmasına karşılık Türkiye'de bu hastalıkla, bu virüsle eğer başarılı mücadele verilip sonuç alınıyorsa bu Osmanlıdan gelen Cumhuriyetle dünya çapındaki başarıya imza atan  doktorların ve Cumhuriyetin kazanımları sayesinde olmuştur.

Bu başarı bir guruba, bir partiye nispet edilemez. Bu başarı 193 yıllık acı tatlı, varlık, yokluk içinde mücadele veren Türk Doktorlarının ve onlara bu imkânı sağlayan Türk Milletinin ve 1920 yılında kurulan "Sıhhat Vekâleti" yanı Sağlık Bakanlığının, yürümeyi bile unutup evinde kalmış olan 65 yaş üstü yani "kıdemli vatandaşlarımızın" erdemli davranışı sonucu olmuştur.

Sonuç olarak Korona-19'a karşı yürütülen mücadele; "iki yüz yıllık tecrübenin oluşturduğu, Sağlık Bakanının, bilim kurulunun, kahraman Doktor, Eczacı, Hemşire ve sağlık personelinin ölümüne gösterdikleri gayret, çaba vefa bu başarıyı sağlamıştır".

Not: Yukarıdaki ifadeler 29 Mayıs öncesi için geçerlidir.

 
Etiketler: , , , KAHRAMAN, DOKTORLAR, VE, KOVİT, -19, ÜZERİNE,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
14 Temmuz 2020
TARİHÎ TÜRK YURTLARINDA EMPERYAL OYUNLAR SONA ERMELİDİR.
93 Okunma.
31 Mayıs 2020
AÇIK HAVADA CUMA NAMAZI
242 Okunma.
26 Mayıs 2020
KORONA BİZİ AKILLANDIRAMADI...!
162 Okunma.
04 Mayıs 2020
KORONA ERZURUM VE ÖLÜM
580 Okunma.
28 Nisan 2020
REFORMİST VE MUHAFAZAKAR AYDINLARIN ÇELİŞKİSİ
221 Okunma.
09 Nisan 2020
CAMİDE DEĞİL TOPLUM HAYATINDA DA SAFLARI SIKLAŞTIRIN
384 Okunma.
29 Mart 2020
GÜCÜM ARTIK SADECE DUAYA YETİYOR
408 Okunma.
24 Mart 2020
GÜN TEDBİR ALAMA,BARIŞ VE KARDEŞLEŞME GÜNÜDÜR
273 Okunma.
22 Mart 2020
Hiç bir insan kendi yanlışını İslâm'a mal etmesin
211 Okunma.
16 Mart 2020
KORONA'DAN ÖNCE, KORONA'DAN SONRA
388 Okunma.
02 Mart 2020
GÖÇ,HİCRET,SÜRGÜN
350 Okunma.
09 Şubat 2020
FİLİSTİNDE SON TANGO ve TRUMP
450 Okunma.
02 Şubat 2020
DEPREM VE KADER
238 Okunma.
21 Ocak 2020
2020 YILINDA ÖZELEŞTİRİ YAPMAK
320 Okunma.
14 Ocak 2020
KALKINMA AMA NASIL?
312 Okunma.
06 Ocak 2020
MEHDİ İLE YEHOVA'NIN SAVAŞINA HAZIR OLUN
511 Okunma.
01 Ocak 2020
NOEL YÂ DA YILBAŞI
313 Okunma.
15 Aralık 2019
SİZ HİÇ HODAK OLDUNUZ MU?
562 Okunma.
03 Aralık 2019
ERZURUMUN SORUNLARI VE SİYASİLERE ÇAĞRI
491 Okunma.
23 Kasım 2019
ÖĞRETMEN HATIRALARI OKUNUR
430 Okunma.
11 Kasım 2019
NE OLDU BİZE, BU GİDİŞ NEREYE?
667 Okunma.
31 Ekim 2019
ERZURUMUN GERİ KALMASININ ZİHİN KODLARI
490 Okunma.
26 Ekim 2019
BARIŞ PINARI HAREKATI KAHRAMAN ORDUMUZ VE SONUÇLARI
417 Okunma.
23 Ekim 2019
ERZURUM'U TANITABİLİYOR MUYUZ?
427 Okunma.
20 Ekim 2019
Sultan Melik Mahallesi ve diğerleri...
447 Okunma.
16 Ekim 2019
DARAĞACI MAHALLESİ
418 Okunma.
06 Ekim 2019
TEPE MEZARLIĞI
353 Okunma.
05 Ekim 2019
İFTİRA
376 Okunma.
09 Eylül 2019
HACI CUMA MAHALLESİNDEN ERZURUMU SEYRETMEK
822 Okunma.
05 Eylül 2019
ERZURUM İLE SİVAS'IN SİYASETTEKİ AĞIRLIĞI
447 Okunma.
29 Ağustos 2019
ILICA: NEREDEN NEREYE
624 Okunma.
28 Ağustos 2019
ASKERİ MEKTEPLERİN KISA GEÇMİŞİ
666 Okunma.
18 Ağustos 2019
BENİMLE YÜRMEK İSTER MİSİNİZ?
505 Okunma.
13 Ağustos 2019
ALLAH'U EKBER DAĞINDA DONARAK ŞEHİT OLANLARI ANMA VE UYKU TULUMU
440 Okunma.
02 Ağustos 2019
SÜLEYMAN NECATİ VE ERZURUM
560 Okunma.
20 Temmuz 2019
100. YILINDA MİLLİ MÜCADELE VE ERZURUM -1
497 Okunma.
17 Temmuz 2019
SON ARZUSU OLAN TATAR BÖREĞİNİ YAPAMAMIŞTI
472 Okunma.
11 Temmuz 2019
SAYIN VALİM VE KÜLTÜR MÜDÜRÜNE TEŞEKKÜRLER
506 Okunma.
06 Temmuz 2019
BAYRAKTAR'DAN KARAYAZI'YA
565 Okunma.
19 Haziran 2019
Bir Şehadet Üzerine İnanları Düşünmeye Çağırmak
584 Okunma.
09 Haziran 2019
TÜRK COĞRAFYASINDA ETNİK TAHRİK YAPILMAMALIDIR
606 Okunma.
03 Haziran 2019
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI'NA AÇIK MEKTUP
652 Okunma.
19 Mayıs 2019
100 YIL ÖNCE 19 MAYIS
626 Okunma.
10 Mayıs 2019
KAYBETTİK...! MAĞLUP OLDUK...!
599 Okunma.
07 Mayıs 2019
Dil...
483 Okunma.
25 Nisan 2019
ERZURUM KİTAP FUARI
750 Okunma.
21 Nisan 2019
Kuyumcu Hafız Nusret Gedik
1041 Okunma.
14 Nisan 2019
YEŞİL MERCİMEK ÜRETİMİ VE ÇÖZÜM
856 Okunma.
26 Mart 2019
ÖNLÜK, FORMA ve AİDİYET DUYGUSU
786 Okunma.
17 Mart 2019
ŞEHİT BURAK TATAR'IN SON VASİYETİ
799 Okunma.
12 Şubat 2019
PALANDÖKEN BELEDİYESİ ve BEYAZ ŞEHİR PALANDÖKEN DERGİSİ
1408 Okunma.
10 Şubat 2019
KARA TREN VE ERZURUM İSTASYONU
816 Okunma.
05 Şubat 2019
HEYBELİADA PAPAZ MEKTEBİ VE RUM OKULLARI
1381 Okunma.
16 Ocak 2019
KENEVİR EKİMİNDEN BEZİRHANELERE
1130 Okunma.
06 Ocak 2019
RADİKAL İSLAMCILARIN DEĞİŞİMİ
897 Okunma.
25 Aralık 2018
SARIKAMIŞ ANMA TÖRENLERİ Er-Vak'ın ESERİDİR
1007 Okunma.
03 Aralık 2018
TARIMSAL ÜRETİM NASIL ARTIRILIR
1323 Okunma.
17 Kasım 2018
TUZAK VE PROVAKATÖR
1323 Okunma.
14 Kasım 2018
OSMANLI PAY EDİLİRKEN
937 Okunma.
04 Kasım 2018
AZİZİYE TABYALARI, NENE HATUN VE 9 KASIM RUHU
1238 Okunma.
31 Ekim 2018
Av. Tuncer Aktaş Güzel İnsandı
1052 Okunma.
21 Ekim 2018
TARİHÎ TÜRK-ERMENİ MESELESİNE KISA BİR BAKIŞ…
1099 Okunma.
14 Ekim 2018
Güzel Bir Bürokrat
1457 Okunma.
02 Ekim 2018
BÜYÜK SELÇUKLU VEZİRİ NİZAM'ÜL-MÜLK
1452 Okunma.
26 Eylül 2018
NE OLDU BİZE?
1389 Okunma.
17 Eylül 2018
Erzurum'un Yeni Milli Eğitim Müdürünü Neler Bekliyor?
1118 Okunma.
09 Eylül 2018
Duymak istemiyorum!
1269 Okunma.
02 Eylül 2018
Erzurum'da Eğitim Çıkmazı ve Yeni Müdürden Beklentilerimiz
1247 Okunma.
29 Ağustos 2018
TÜRK ORDUSU VE ZAFER BAYRAMI
1044 Okunma.
13 Ağustos 2018
Türkiye-ABD'nin 71 yıllık müttefikliği üzerine
1815 Okunma.
05 Ağustos 2018
ERZURUMUN ALTIN YILLARI(1948-1985)
1357 Okunma.
03 Ağustos 2018
ERZURUM RADYOSU KAPATILMASIN
1024 Okunma.
30 Temmuz 2018
OSMANLI TOPLUMU VE BÜROKRASİ
1235 Okunma.
23 Temmuz 2018
23 TEMMUZ ERZURUM KONGRESİ
1341 Okunma.
17 Temmuz 2018
Mehmet Sekmen Başkanıma Açık Mektup
1145 Okunma.
06 Temmuz 2018
ERZURUM'DAN NARMAN'A
1450 Okunma.
04 Temmuz 2018
Adalet Yine Adalet
1153 Okunma.
27 Haziran 2018
Taş Kalpli!
1326 Okunma.
07 Haziran 2018
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU
2626 Okunma.
03 Mayıs 2018
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM'A
2010 Okunma.
28 Nisan 2018
Özlemim...
1329 Okunma.
13 Nisan 2018
Milli Eğitim Bakanlığı Tartışılırken
1494 Okunma.
05 Nisan 2018
Acı, Dram ve Çaresizlik
1182 Okunma.
02 Nisan 2018
Gün Batımında Erzurum Ovası
1340 Okunma.
29 Mart 2018
Milli Eğitim Bakalığı'na Açık Mektup
1525 Okunma.
26 Mart 2018
Erzurum sokaklarında kısa bir tur
1373 Okunma.
21 Mart 2018
BİBİLİK oyununu oynadınız mı?
1687 Okunma.
13 Mart 2018
12 Mart Erzurum'un Kurtuluşu ve Yapılan Yanlışlar
2216 Okunma.
05 Mart 2018
Mehmetçik Vakfı ve Afrinde Mehmetçik
1625 Okunma.
14 Şubat 2018
İnsan ve Şeytan Arkadaş Olursa
1728 Okunma.
02 Şubat 2018
O, Bizim Namusumuzu Korudu
1574 Okunma.
26 Ocak 2018
İbrahim Erkal Kültür Merkezi
1529 Okunma.
23 Ocak 2018
Kan Sınırları Haritasından Afrin'e
1455 Okunma.
11 Ocak 2018
Topdağı Caddesi'nden Mecidiye Tabyası'na
1580 Okunma.
06 Ocak 2018
Sarıkamış Anma Törenleri ERVAK'ın Eseridir
1394 Okunma.
02 Ocak 2018
2017 yılı Erzurum Değerlendirmesi
1402 Okunma.
27 Aralık 2017
Şehit oldular...
1408 Okunma.
16 Aralık 2017
Erzurum'da kapanan fabrikalar
1994 Okunma.
07 Aralık 2017
Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın Kısa Tarihçesi
1733 Okunma.
25 Kasım 2017
Kanmayın, kandırılmayın, kandırmayın...
1622 Okunma.
23 Kasım 2017
Öğretmen Olmak
1500 Okunma.
16 Kasım 2017
Taziye Çadırı Kaldırılsın!
2027 Okunma.
11 Kasım 2017
140 yıl sonra Aziziye Tabyalarına yürümek
1550 Okunma.
08 Kasım 2017
Eğitimde Kısır Döngü…
1574 Okunma.
06 Kasım 2017
İftira olmuştan beterdir
1622 Okunma.
27 Ekim 2017
Cumhurıyete giden yol
1548 Okunma.
26 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-3
1566 Okunma.
21 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-2
1636 Okunma.
14 Ekim 2017
Milli Mücadele Erzurum'dan Başlıyor-1
1735 Okunma.
09 Ekim 2017
Şarapnelin kopardığı kol ve toprağa damlayan kan
1638 Okunma.
04 Ekim 2017
Kağızmana Ismarladım Nar Gele...
1633 Okunma.
02 Ekim 2017
Yöneticilerde İtikafa Girse
1483 Okunma.
27 Eylül 2017
Eğitimde her değişim iflasın göstergesidir
1660 Okunma.
23 Eylül 2017
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..!
1717 Okunma.
19 Eylül 2017
ERZURUM'DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE
1786 Okunma.
Haber Yazılımı