Yazı Detayı
12 Mart 2019 - Salı 19:19 Bu yazı 222 kez okundu
 
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 

İstiklâl Marşı’nın millî marşımız olarak kabulünün 98. Yılındayız. 1. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde “ekseriyet-i azime” yani büyük oy çokluğu ile kabul edilen İstiklâl Marşı, o zaman da muhteva itibarıyla bazı milletvekillerinin içine sinen bir şiir

Nitekim, bazı meb’uslar, bilhassa Tunalı Hilmi, muhalif tavrını Meclis görüşmelerinde açıkça ortaya koymuştu. Tunalı Hilmi, Mehmed Âkif’in şiirinin kabul edilmesinin önüne geçemeyeceğini anladığı için bir Encümeni Edebî (edebi komisyon) tarafından incelenerek bazı mısralarının değiştirilmesini istemişti. Genel kurul, bunu reddetti.

Tunalı Hilmi Meclis’in aşırı batıcı milletvekillerindendi. Tıbbiye’de son sınıf öğrencisi iken Avrupa’ya kaçmış, Jöntürk hareketine katılmıştı. İttihat ve Terakki’nin önde gelen isimlerindendi.

Onun İstiklâl Marşı’nın hangi mısralarının değiştirilmesini istediğini tam olarak bilmiyoruz; fakat tahmin edebiliyoruz. 1921’in zor şartlarında, zafer ihtimalinin zayıf görüldüğü o günlerde, Mehmed Âkif’in ümid ve iman aşılayan, dinî muhtevası baskın İstiklâl Marşı büyük çoğunlukca heyecanla karşılanmış ve muhtevasına katılmayanlar bile batı emperyalizminin ülkemiz ve milletimize karşı yürüttüğü kirli siyaset karşısında sesini çıkaramamıştı.

Bu fazla uzun sürmedi: 1925 yılında Maarif Vekaleti millî marş yarışması açtı! İşte o zaman İstiklâl Marşı’nın bazılarınca beğenilmeyen yönleri ortaya döküldü. Batı medeniyetinin “canavar” olarak nitelendirilmesi, ilk itiraz noktasıdır. Batlılaşmacı devrimler 1925’te hız kazanmıştı. Bu havada İstiklâl Marşı’nın Türkiye’yi yönetenlere ağır geldiği tahmin edilebilir. Diğer bir itiraz, şiirde “Türk” isminin geçmemesidir. Üçüncü esas nokta da lidere şükran ifadesine yer verilmemesi…

Mehmed Âkif, batıyla iki asırdır savaşarak var olma mücadelesi veren bir milletin marşını yazıyordu. Bunun millî marşta ifade edilmesi şarttı. Batı emperyalizminin müslümanları Avrupa topraklarından atmak, Osmanlı Devleti’ni parçalamak yönündeki vahşi saldırıları olmasa idi, her şey çok farklı olabilirdi. Size düşmanlığı sistemli hale getirene elbette bir sözünüz olmalıdır.

Diğer iki hususa gelince; Âkif’den bir isme şükran ifadesi beklemek abestir. Onun işi isimlerle, şahıslarla değildir. İstiklâl Marşı’nda Türk adı zikredilmeden millet tasavvuru oluşturulmakla kalınmamış, bütün İslâm dünyasını gözeten bir muhteva ortaya konulmuştur. Nasıl bayrağımız Türk bayrağı ve aynı zamanda İslâm bayrağı ise, İstiklâl Marşımız da Türk marşı olduğu kadar bütün Müslümanların marşı olabilecek muhtevadadır. 

1925 Mehmed Âkif için de bir dönüm noktasıdır. Önceki yıllarda kışları Mısır’da yazları İstanbul’da geçiren Âkif 1925 Kasımında Mısıra gitmiş ve vefatına yakın günlere kadar dönmemiştir. Sebebi belki de millî marş yarışmasıdır.

Milli marş yarışması açılmıştır açılmasına da sonuçlandırılamamıştır. Bunun esas sebebi Âkif’in marşı ile yarışabilmek bir yana suyunun suyu olabilecek kıratta bir şiirin ortaya konulamaması olmalıdır. Âkif 1921’de şiirini meydan okurcasına yazmıştır. Yedi yüz küsur şiir içinde onunla aşık atacak bir manzume yoktur, muhalifleri zora sokan da budur. 1925’te de durum farklı olmamıştır. Bu 1937’de bir daha denenecek, sonuç pek fazla değişmeyecektir.

Kitap hattı:

İstiklâl Marşı’nı değiştirme çabaları ve Millî Şairde Dirilmek.

Maarif Vekaleti (Millî Eğitim Bakanlığı)’nin 1925’te açtığı millî marş yarışması uzun süre bilinen fakat sahih malumata ulaşılamayan bir efsane idi. Çünkü Maarif Vekaleti binası yanmış ve arşiv de böylece kül olmuştu. 2009’da bir okuyucunun internet üzerinden aldığı belgeler bu hadiseyi karanlıktan kurtardı. Konya Bölge Yazma Eserler Müdürlüğü belgelere sahip çıktı, onarımını yaptı. Bu marş değiştirme hikâyesini Yazma Eserler Müdürü Bekir Şahin ve Prof. Dr. Caner Arabacı, daha önce TYB’nin Mehmet Âkif Bilgi şölenlerinde bildiri olarak sunmuşlardı. Şimdi kitap olarak yayınlandı. İstiklâl Marşı Günü’nde tavsiye edilecek güzel bir kitap. (Çizgi kitabevi, 02125148293)

12.3.2019 Karar

 
Etiketler: İstiklâl, Marşı’nı, değiştirmek!,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
67 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
80 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
84 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
104 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
110 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
85 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
140 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
123 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
198 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
149 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
260 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
177 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
189 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
183 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
198 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
155 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
241 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
177 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
200 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
521 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
407 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
301 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
362 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
427 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
333 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
401 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
379 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
457 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
427 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
436 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
447 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
373 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
449 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
547 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
416 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
601 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
468 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
469 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
492 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
567 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1442 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
601 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
663 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
538 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
855 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
761 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
660 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1475 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
907 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
948 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1347 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
947 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
780 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
750 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
778 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1098 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
820 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
717 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
810 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
707 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
812 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
950 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
931 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
989 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1311 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
900 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1014 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1333 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
1588 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
1649 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
984 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
993 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
771 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
989 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
811 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
942 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
809 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1027 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
936 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
895 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
943 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
827 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
898 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
848 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1078 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
880 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
1675 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1049 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1067 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1009 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1049 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1101 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1058 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1080 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
971 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1114 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1250 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1157 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1092 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1179 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1019 Okunma.
Haber Yazılımı