Yazı Detayı
06 Mayıs 2019 - Pazartesi 18:30 Bu yazı 400 kez okundu
 
Edebiyatın sayısalı!
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
Sayısal “adedî” mi, kemmî” mi, “nümerik” mi? Yoksa “dijital” mi? Hem hepsi hem hiçbiri! Günlük dilde “dijital”i ayrı bir anlamda kullanıyoruz, “sayısal”ı farklı bir mânada.

Çocuklarımız ekseriya “sayısal”dan imtihana giriyor, hayatlarında dijitallik büyük yer tutuyor. Biz selülözün, kâğıdın dünyasında kalmışız, onlar dijital âlemde cirit atıyorlar! (Dijitalin karşılığı acaba “sanal” mı?) 

Edebiyat “sayısal”a girmez! O “sözel”de kalmış! Ama “sanal” olabilir.  

Neden sayı-sal da söz-sel değil? “Keyfim böyle istedi!” Keyfin böyle istedi de tam olarak ne demek istedi?  

Söz-el neyin nesi? Bu kelime hangi İngilizce kelimenin uydurma karşılığı? 

“Oral” mı, “non graphic” mi, “parol” mu, “verbal” mi, “linguistic” mi? 

Ülkemizde gerçek bir Dil Kurumu olsa da sorsak! 

Hafta sonu Türkiye Yazarlar Birliği’nin 3. Genç Yazarlar Kurultayı vardı. Yalova’da eli kalem tutan, dergilerde, gazetelerde eserleri yayınlanan, bazılarının birkaç kitabı olan veya dergi yayınlayan genç yazarlar bir araya geldi. “Dijitalleşme, gençlik ve edebiyat” başlıklı kurultayda edebiyatımızın geçmişinden çok geleceği konuşuldu.  

Edebiyata meraklı, edebiyata hayatında yer açmış gençlerle bir araya gelmek heyecan verici. 17 ila 30 yaş arası genç yazarlarla onların babası/anası ve hatta dedesi/nenesi yaşında yazarların, edebiyatçıların bir arada bulunması, aynı mevzuları farklı tarzlarla konuşması, tartışması daha da cezbedici.  

Yazma ihtirasımız, ya da sorumluluğumuz, insanca varlığımızı yüzyılları, bin yılları aşırarak günümüze taşıyor. Her yazma hamlesi, sonsuzluğa doğru bir atılış, yok olmaya karşı meydan okuyuş...Edebiyat insanın yoğunlaşmış bir hakikat arayışı. Bu arayış gerçekliği kelimelerle yeniden kurmak şeklinde ortaya çıkar. Edebiyat gerçeği dil üzerinden temsil eder. Edebiyat bir üst dil kurar, fakat günlük dilin malzemesini kullanır. Dilimiz fakirleşiyor, edebiyatın malzemesi olan kelime ve söz kalıpları yok oluyor, muğlaklaşıyor. İngilizcenin on kelimesi yerine bir kelime, Osmanlıcanın on kelimesinin yerine bir kelime…Günlük dilde mesele yok, el kol hareketleri ile bile idare edilebilir.  

Buradan bakılırsa dijital dijitaldir sayısal sayısal! Yazarken öyle midir? Öyle olabilir mi? Günümüzün genç edebiyatçılarının dil dikkatleri yüksek seviyede olmalı. Hatta dil şuuruna ulaşmak yönünde ciddi gayret sarf edilmeli. “Sözlük okunmalı” desem yeri var. Edebiyatımızın usta yazarları, bir kısmı edebiyat teorisi ile de uğraşan ünlüleri, genç yazarlara ufuk açıcı konuşmalar yaptılar. İbrahim Demirci, Mustafa Özçelik, Musa Kâzım Arıcan, Yılmaz Daşçıoğlu, Cihan Aktaş, Mustafa Kara, Ali Ayçil ve Necip Tosun’u gençler can kulağı ile dinlediler. Gençler de kendilerine ifadeden geri kalmadılar. Çarpıcı sorular sordular, alışılmadık cevaplar verdiler.  

Büyük yıkımlar, şiddetli sarsıntılara rağmen edebi hayatımız canlılığını koruyor. Çok sayıda şiir, hikâye, roman, deneme, araştırma, inceleme ve fikir kitabı yayınlanıyor. Elbette içinde çok iyi eserler, çok güzel kitaplar da var. Yeni nesiller edebiyatla bağlarını koparmıyor. Bu süreklilik birçok etkenle açıklanabilir. Kültür ve sanat alanındaki savrulma karşısında edebiyatın sığınılabilecek emin limanları var. Türkiye Yazarlar Birliği bu emin limanların başında geliyor. Türkiye Yazarlar Birliği Genç Yazarlar Kurultayı’nı üçüncü defa düzenliyor. Gördüğümüz şu: Gençler zengin edebi mirasımızın farkında olarak geleceğe yürüyor. Elbette devam var ve elbette değişme var. Devam ederken değişiyoruz.  

Özel öğretim gerektiren çocuklara hocalık yapan bir genç yazarımız, edebiyatın şifa verici özelliğinden söz etti. Bu yazar açısından olduğu kadar okur açısından da söz konusu. Öğrencileri zapt edilmez hâle geldiğinde büyük edebi metinlerden parçalar okuyormuş. Bunun sükuneti sağlamakta yararlı olduğunu tecrübe ile görmüş.  

Böyle bunaltılı zamanlarda, dünyanın üstünüze üstünüze geldiği günlerde güzel şiirler okuyun, hikâyeler okuyun. İyi gelir! 

06.05.2019-Karar

 
Etiketler: Edebiyatın, sayısalı!,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
140 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
179 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
191 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
183 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
260 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
324 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
227 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
218 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
194 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
352 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
506 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
370 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
479 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
710 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
384 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
360 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
347 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
742 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
374 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
311 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
396 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
307 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
434 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
382 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
474 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
436 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
377 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
425 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
361 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
546 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
401 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
277 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
386 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
553 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
465 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
390 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
551 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
610 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
430 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
489 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
517 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
382 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
499 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
632 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
511 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
421 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
700 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
574 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
427 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
528 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
564 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
552 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
594 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
473 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
689 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
584 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1012 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
621 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
650 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
703 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
702 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
530 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
760 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
660 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
662 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
689 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
970 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
839 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
704 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
824 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
886 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
850 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
927 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
941 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
894 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
870 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
872 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
967 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
861 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
938 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
941 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
813 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1047 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
916 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
900 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
868 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1043 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1957 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1022 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1086 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1001 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1304 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1181 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1065 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1838 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1355 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1329 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1802 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1430 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1232 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
1243 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1199 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1523 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1284 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
1206 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1221 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1224 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1272 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1587 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1360 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1474 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1808 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1387 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1639 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1749 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2054 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2102 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1484 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1496 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1209 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1497 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1289 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1438 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1322 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1422 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1433 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1361 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1352 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1251 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1493 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1317 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1566 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1380 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2166 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1538 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1628 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1502 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1607 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1553 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1541 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1629 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1467 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1530 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1717 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1627 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1538 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1623 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1617 Okunma.
Haber Yazılımı