Yazı Detayı
06 Mayıs 2018 - Pazar 01:38 Bu yazı 6676 kez okundu
 
Edebiyatın Kudreti
Abdulnasır KIMIŞOĞLU
abdlnsr.kmsgl@gmail.com
 
 

Edebiyat, “edep” kavramından türediği için gücünü de bu muhteviyatlı kavramdan alır diyebiliriz.  Çünkü edep de nezaket, zarafet, rikkat, nefaset ve halavet vardır. Böyle bir donanıma sahip olan edep kavramının dili ve çağrıştırdığı mana elbette ki kuvvetli ve kudretli olur.

Doğrudan veya dolaylı yollardan edep ile mücehhez ve müzeyyen kılınan edebiyat; ahenk, unsur, üslup ve ölçü bakımından tamamen disiplin içerisindedir. Buna binaen de biliyoruz ki disiplinin hâkim olduğu alan başarıyı da berberinde getirir. Böyle bir bağlantı da başlığımızda dile getirdiğimiz iddiamızı en güzel şekilde açıklar niteliktedir.

Dile ve edebe hâkim bir edebiyatın hitabı, kulağa veya göze etkisinden çok davranışlara ve gönüllere sirayet eder. Kalpten kalbe köprüler inşa eder. Roman, hikâye, şiir, deneme, makale… Hangi türde olursa olsun bu iki özelliğe dikkat eden edebiyat, daima ihya ve inşa eder. Gönüllere inşirah, zihinlere fikir ve hislere ilham olur.

Bu derece yapıcı, onarıcı ve imar edici kudrete sahip olan edebiyatın, emrinde çalışan her bir müntesibine aşıladığı ruh muhakkak ki millidir, manevidir, ahlaki ve vicdanidir. Çünkü insanı olgunlaştıran abidevi yazılar, yazı içerisinde inci gibi den den dizilmiş kelam makamındaki sözcükler, sadırlara şifa olan en beliğ tebliğler ve satır aralarında ruhlarımızı ziyadesiyle meşk ettiren mürekkep kokuları edebe ve dile hâkim edebiyatın kudretinden başkası değildir.

Edebiyatta, mürekkep, kalem, bilek, gönül, fikir, ruh ve mana gibi müntesiplerin amaçladığı asırlar boyu soluğu devam edebilen hakkaniyetli bir iz bırakabilmektir. İşte bu iz, kendisini takip edenleri hakka, adalete ve merhamete ulaştıran membaın sadırlara şifa sunduğu tasavvurun ta kendisidir.

Sözünü ettiğimiz tasavvur beyandır. Beyan, Hakk olanın edebi bir dille izah edilmesi ve dile getirilmesidir. Edebiyatta bunu tafsilatıyla açıklayabilecek ve yorumlayabilecek güç ve kudret mevcuttur. Çünkü düşünce süzgeçlerinden, fikir harmanından ve kelam ehlinin kalemlerinden meydana gelen bu güç etkili bir araçtır.

Kanaatimce bu aracı en güzel şekilde ve en çok kullananlar, kelimelere estetik ruhu kazandıran şairlerdir. Çünkü şairler edebiyatı, her yönüyle harmanlayan sanat üstatlarıdır. Dili, edebi, kelamı, üslup ve usulü en uyumlu şekilde kullanan söz ustalarıdır. Lafügüzaf değil kelam eden dolu insanlardır. İşte bu yüzdendir ki şiirde muhatabı etkileme gücü vardır. Çünkü şiir hikmet dilidir. Tam da bu bağlamda Hazreti Peygamber efendimizin: “Şiirde hikmet vardır” hadisi şerifi hatırdan çıkmamalıdır.

Fesahat ve belagatin mutfağı olan edebiyat, eğer ki mutfağından tamamlanmadan servis edilirse, mürekkep izlerinde bir buhran ve sisli bir hava meydana gelir. Bu durum da nihayetinde elinden tuttuğunu menziline ulaştıramaz. Böyle bir duruma sebebiyet vermemek için eli kalem tutan her bir edibin dikkat etmesi gereken bir vazife de mutfağında tamamlanmayan fesahat ve belagatin servis edilmesinde acele edilmemesidir.

  Gönülleri fetheden en etkili ve en ikna edici araç edebiyattır. O edebiyat ki insan fıtratına en uygun hitabı kendisinde meydana getirendir. Sayfaları arasında dolaşmak ve satır aralarında nefeslenmek isteyen her bir ferdi kendisine özel muhatap kabul eden edebiyat, bu özelliğini deruni manaya sahip olmasından almaktadır.

Nabza göre şerbet vermesini de bilen edebiyat, bu zenginliğini de sahip olduğu şubelerine borçludur. Roman, hikâye, deneme, makale, şiir… Gibi şubelerinden duru ve berrak bir ruh ve şuur fısıldadığı için muhatabında fikir ve tefekkür filizlerinin yeşermesini sağlamada bir etkendir. Bu, haliyle fikirlerin beslenmesinde de dualı ve ilhamlı bir gıdadır.

Netice itibariyle tam da günümüz dünyasında muhatabımıza hitap edeceğimiz araç edebiyat olmalıdır. Kirletilen siyaseti, buhran halini alan dimağları, bunalmış olan cemiyetimizi… Sühulete, sükûnete ve huzura erdirecek olan yegâne hitap ediplerin sözcülüğünü yaptığı edebiyat kürsüdür. Bu kürsü ki uğultu halini alan sesleri bir ahenk eşliğinde şiir okur gibi disipline edecek olandır.  Amaçsız ve gayesiz güruhları bir dava etrafında kenetleyecek olan ruhtur. Milli, manevi, ahlaki ve vicdani değerler etrafında feraset ve basiret gücü verecek olan şuurdur.

Güç ve kudretini inkişaf ettirmiş bir edebiyat, fert ve cemiyet hayatımıza yön vermede ve meşale olmada en sadık beyandır. İnsani değerlerle bezenmiş edebiyat şubeleri, savaşları nihayetlendirecek, küskünleri barıştıracak, kavgaları sonlandıracak; hasretleri dile getirecek, sevdaları şiirleştirecek, özlemleri romanlaştıracak… Kuvvete, kudrete, birikime ve tecrübeye şüphesiz ki sahiptirler.

Öyleyse bunalan, sıkılan, daralan, hafakanlara maruz kalan her kim varsa onları edebiyatın serinletici, sevdirici, sevindirici, eğitici, neşelendirici, müjdeleyici, ferahlatıcı ve rahatlatıcı havasında nasiplenmeye davet ediyorum.

Edebiyat, sofrasında cennet nimetlerine benzer her türlü nimetin olduğu bir zenginlik ve cömertlikle muhataplarını ağırlamada daima mütevazı davranmıştır. Yeter ki kapısını çalıp geldim denilsin…

Derim ki geç kalmayalım…

 
Etiketler: Edebiyatın, Kudreti,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
21 Ekim 2021
Bir kitap bir yazar – 18 HATIRALARDAKİ ERZURUM
708 Okunma.
26 Nisan 2021
Ermeni Andranik Amca İle Bir Hatıram
1185 Okunma.
20 Mart 2021
Bir Kitap Bir Yazar – 17 / AFRİKA’NIN YAPAYALNIZ LALESİ
683 Okunma.
14 Mart 2021
Bir Kitap Bir Yazar – 16 / ERZURUM’UN KARA GÜNLERİ
639 Okunma.
06 Mart 2021
Bir Kitap Bir Yazar – 15 / MİLLİ MÜCADELE’DE ERZURUM
617 Okunma.
23 Şubat 2021
Bir Kitap Bir Yazar - 14 / ÖLÜLER SENFONİSİ
608 Okunma.
15 Şubat 2021
Bir Kitap Bir Yazar - 13 / O’NUN İZLERİ
595 Okunma.
30 Ocak 2021
Kitap Tanıtım Yazı Serisi – 12 / ERZURUM ÇARŞI PAZAR
719 Okunma.
21 Ocak 2021
Kitap Tanıtım Yazı Serisi – 11 / ANILARLA SARIKAMIŞ
636 Okunma.
14 Ocak 2021
Kitap Tanıtım Yazı Serisi – 10 / ERZURUM’DAN GÜZEL HATIRALAR
790 Okunma.
01 Ocak 2021
Kitap Tanıtım Yazı Serisi – 9 / GRİ ZAMAN
810 Okunma.
21 Aralık 2020
Kitap Tanıtım Yazı Serisi – 8 / İRFAN PINARLARI
751 Okunma.
12 Aralık 2020
Kitap Tanıtım Yazı Serisi – 7 / TÜRKÜLERDE YAŞAYAN ŞEHİR ERZURUM
940 Okunma.
05 Aralık 2020
Kitap Tanıtım Yazı Serisi – 6 / ERZURUMLU HÜSEYİN AVNİ ULAŞ
925 Okunma.
27 Kasım 2020
Kitap Tanıtım Yazı Serisi -5 AŞKA ÖVGÜ
1120 Okunma.
20 Kasım 2020
Kitap Tanıtım Yazı Serisi – 4 / ERZURUM ŞEHRENGİZİ
849 Okunma.
09 Kasım 2020
Kitap Tanıtım Yazı Serisi - 3 / İNSAN VAAZLARI
905 Okunma.
29 Ekim 2020
Kitap Tanıtım Yazı Serisi - 2 FAÇETA
1018 Okunma.
10 Ekim 2020
Kitap Tanıtım Yazı Serisi - 1 ARAYIŞ ve ADANIŞ
1426 Okunma.
26 Temmuz 2020
Öz eleştiri olarak “bize” yazdım…
1434 Okunma.
05 Mart 2020
Tarihi Doğru Okuyabilmek
1520 Okunma.
20 Şubat 2020
Cemiyeti İnşa Etmek
1339 Okunma.
09 Şubat 2020
Medeniyeti İhya Etmek
1375 Okunma.
12 Mayıs 2019
Palandöken 2023 Zirvesinde Marka Şehir Erzurum
1886 Okunma.
19 Mart 2019
Mehmetçik Vasfı ve Şehitlik
1638 Okunma.
12 Mart 2019
12 Mart Milli Vicdan Sesidir
1440 Okunma.
12 Şubat 2019
7 Değil 77 Daha Güzel Adam
2284 Okunma.
09 Şubat 2019
Kitabın İkramı
1628 Okunma.
05 Şubat 2019
Yazarın Tavrı
1436 Okunma.
31 Ocak 2019
Yazının Mahremiyet ve Mesuliyeti
1592 Okunma.
23 Ocak 2019
Yazmak Nasıl Bir Ruh Hali Gerektirir?
1512 Okunma.
18 Ocak 2019
Kalemin Kelâmı
1678 Okunma.
01 Ocak 2019
Edebiyatın Lisanı
1694 Okunma.
26 Aralık 2018
Parlak Sözler Söylemek
1559 Okunma.
25 Nisan 2018
Kaleme Ant Olsun!
2327 Okunma.
20 Nisan 2018
Kitap Bir Mürşittir
1738 Okunma.
13 Nisan 2018
Kitaptan Kopuş
1904 Okunma.
06 Nisan 2018
Kitap Medeniyeti
2675 Okunma.
21 Mart 2018
Ömür Sermayemiz: HAYATIMIZ
2601 Okunma.
13 Mart 2018
Kurşunî Yazılar
2648 Okunma.
25 Şubat 2018
Çiçeklerin Diliyle Edebiyat Dünyamız
2294 Okunma.
29 Aralık 2017
En Vefalı Dost: KİTAP
2628 Okunma.
14 Aralık 2017
Okumak "RIZA" için ARAÇTIR
2397 Okunma.
25 Kasım 2017
Kitaplara Kıymayınız Dostlar!
2182 Okunma.
18 Kasım 2017
Mürekkep İzleri
2214 Okunma.
28 Ekim 2017
Zülfikâr Kalemler
2125 Okunma.
Haber Yazılımı