Yazı Detayı
06 Haziran 2019 - Perşembe 00:34 Bu yazı 2216 kez okundu
 
Bayram sohbeti
Akif BEDİR
 
 

Dostluğu, sevgiyi ve geleceği... Aşımızı, ekmeğimizi, soframızı... Hüznümüzü, acımızı, yalnızlığımızı paylaştığımız, birlik ve beraberliğimizi, kardeşlik ve dostluğumuzu en sıcak şekilde hissedeceğimiz mübarek Ramazan bayramınızı tebrik ederim.

Bu mübarek günde ülkede cereyan eden, gündem oluşturan olaylardan bahsedip de gününüzü karartmak istemiyorum.

Tarihten bir örnekle ceddimizin nasıl çağ açıp çağ kapattığını, dört yüzyıl nasıl dünyaya hükmettiğini resmedip, niye bu haldeyiz diye düşündürecek bir menkıbeyi sizlerle paylaşmak istiyorum.    

Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’un fethinden sonra şehrin imarıyla da ilgilendi. Zamanına göre büyük sayılabilecek birçok projeyi de Rum asıllı Mimar Atik Sinan’a anlatıp yapılması için emir veriyordu. (ki bazı kaynaklarda bu mimarın ismi Khristodoulos olarak da geçmektedir)

Fatih Sultan Mehmet, Fetihten on yıl sonra da Mimar Atik Sinan’a, kubbesi Ayasofya’dan daha büyük bir cami yapması için emretti.

Atik Sinan her ne kadar bu işe “emrin başım üstüne” diyerek başlasa da malzemeler arasında bulunan yüksek mermer sütunları kendi hesabına göre ölçüp biçip “üç arşın” kestirdikten sonra yaptığı cami Fatih’in istediği ölçüde heybetli olmadı.

Fatih Sultan Mehmet, yeni yapılan camiyi görünce “Kubbesi Ayasofya’dan daha büyük olsun” emrine neden uyulmadığını sordu. Mimar, büyük bir depremde caminin yıkılacağından korktuğu için kubbesini Ayasofya’dan daha küçük yapmak zorunda kaldığını ve bu yüzden sütunları kestirdiğini söyledi.

Fatih, mimarın hem Ayasofya’yı özellikle kayırdığını düşündüğü için hem de kendinden izin alınmadan böyle bir işe kalkıştığı için “Mermer sütunları kesen ellerin kesilmesi” emrini verdi.

Mimar Atik Sinan bunu özellikle yapmadığını “Hesaplarına göre Ayasofya’nın kubbesinden daha büyük bir kubbenin, ilk depremde yıkılacağını” düşündüğünü söylüyordu ama emir büyük yerdendi ve geri dönüşü yoktu.

Fakat çevresindekilerin de cesaretlendirmesiyle, mimar haklılığına olan güvenini daha da bir pekiştirdi ve “İstanbul’u fetheden, fatihler fatihi, Padişah Fatih Sultan Mehmet”i mahkemeye verip hakkını aramak için şikâyet etti.

Fakat ne Galata ne de Eyüp kadılığı padişahı yargılamayı göze alamaz. Şikâyeti Üsküdar Kadısı Hızır Bey kabul eder ve davayı açar.

Bizzat Fatih Sultan Mehmet tarafından atanmış, Osmanlı adaletini simgeleyen Kadı Hızır Bey, mimarı dinleyip dava açılması için haklı sebep olduğuna kanaat getirmiş ve Fatih Sultan Mehmet’in mahkeme edilmesine karar vermişti.

Fatih mahkemeye geldi ve duruşma başladı. Mahkemede celp edilen büyük padişah, başköşeye geçmek istediyse de davacıyla birlikte mahkeme huzurunda ayakta bekletildi.

Fatih Sultan Mehmet çok büyük bir insan olabilirdi ama emrindeki birini mahkeme etmeden cezalandırmıştı. Karşı taraf savunmasını yaptı, mimar gerekçelerini açıkladı ve kadı kararını verdi. Fatih Sultan Mehmet suçlu bulundu ve ceza olarak mimara yapılan haksızlığın aynısının tatbik edilmesine, yani padişahın elinin kesilmesine karar verildi.

Bunu duyan Mimar Atik Sinan kulaklarına inanamadı ve kadıya yalvararak şikâyetini geri çekti. Kadı, bunu göz önünde bulundurarak cezayı maddi tazminata çevirdi ve mimara yüklü bir miktarda para verilmesine karar verdi.

Mimar, padişah aleyhine dava açar. Mimar, kısası istemediği için Fatih, günde 10 altın tazminata mahkûm olur ve tazminatı kendiliğinden 20 altına çıkarır. Böylece padişahın eli kesilmekten kurtulur.

Evliya Çelebi’nin aktardığına göre, karardan sonra Fatih, çıkardığı demir sopayı kadıya göstererek: “Eğer sen Allah’ın hükmünü uygulamayıp, elimi kesmeye beni mahkûm etmeseydin bununla başını paramparça ederdim” der.

Kadı Hızır Bey de sakladığı kamayı çıkararak cevap verir: “Sen de benim hükmümü kabul etmeseydin, ben de bununla seni delik deşik ederdim.” Görülüyor ki her iki tarafın da hukuksuzluğa tahammülü yoktur.

Bu mahkeme ve sonucu, hukukun önünde herkesin eşit olduğunu, çağ açıp çağ kapayan padişah da olsa kimseye ayrıcalık tanınamayacağını göstermesi açısından önemli bir belge niteliğindedir. Sivile ayrı hukuk, askere ayrı hukuk komedisinin, siyaha ayrı karar, beyaza ayrı karar garabetinin tekrar düşünülmesi ve benzer yanlışlardan dönülmesi için uyarı niteliğinde tarihi bir bilgi hazinesidir bu mahkeme.

Darısı güzel ülkemin güzel insanlarının başına.

(Mimarın yaptığı bu cami gerçekten de 1766 depreminde yıkılmış, yerine Fatih Külliyesi yapılmıştır. Bu hikâye birçok yerde farklı şekilde anlatılsa mimarın ismi bir iki yerde farklı geçse de Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde yukarıdaki şekilde işlenmiştir.)

 
Etiketler: Bayram, sohbeti,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
06 Mayıs 2020
Biz bize yettik
2641 Okunma.
29 Nisan 2020
Acı gerçekler
2612 Okunma.
22 Nisan 2020
Yarınlar neyi gösteriyor
2356 Okunma.
15 Nisan 2020
İçimizdeki virüsler
2332 Okunma.
08 Nisan 2020
Musibeti hayra çevirebilmek
2598 Okunma.
02 Nisan 2020
Koronadan daha tehlikelisi
2644 Okunma.
25 Mart 2020
Kıssadan hisse...
2661 Okunma.
11 Mart 2020
Oyun içinde oyun
2613 Okunma.
05 Mart 2020
Çılgın Türkler
2308 Okunma.
26 Şubat 2020
Gidişat nereye?
2405 Okunma.
19 Şubat 2020
Sevgisiz ve sevimsiz gündeme isyan
2510 Okunma.
12 Şubat 2020
Ayinesi iştir kişinin lâfa bakılmaz...
3264 Okunma.
07 Şubat 2020
Uşaklık ve yavşaklık aynı bedende buluştu
2340 Okunma.
29 Ocak 2020
Tabiat lisanıyla uyarı
3270 Okunma.
22 Ocak 2020
Gölgesiyle savaşan DON KİŞOT
2546 Okunma.
15 Ocak 2020
Orta oyunu
3893 Okunma.
08 Ocak 2020
Bütün hesapların üstünde bir hesap vardır
2665 Okunma.
01 Ocak 2020
Neyi, niçin kutluyoruz?
2753 Okunma.
25 Aralık 2019
Maaşlı köle mi, maaşsız kraliçe mi?
2688 Okunma.
18 Aralık 2019
Herkes işine bakacak
2535 Okunma.
11 Aralık 2019
Gök bayrak yere düşmez, düşmeyecektir
2516 Okunma.
04 Aralık 2019
Artık çok mu oluyoruz?
2688 Okunma.
27 Kasım 2019
Kara mizah
2672 Okunma.
21 Kasım 2019
Bu şarkı burada bitmez…
2388 Okunma.
14 Kasım 2019
Kızımın seçtikleri
2635 Okunma.
06 Kasım 2019
Örtülü bir Haçlı savaşı
2796 Okunma.
31 Ekim 2019
Çünkü biz Türk’üz
4414 Okunma.
23 Ekim 2019
Türkiye’nin höstü
2919 Okunma.
16 Ekim 2019
Mıntıka temizliği
2651 Okunma.
03 Ekim 2019
Dünya beşten büyük mü?
3045 Okunma.
25 Eylül 2019
Trump’ın “favori diktatörü” zor durumda
2853 Okunma.
18 Eylül 2019
Benim sadık yarım kara topraktır
2735 Okunma.
11 Eylül 2019
Yanık yürekler, kanı ve kanlı siyaseti yenecektir
2691 Okunma.
28 Ağustos 2019
Sömürüye hayır…
2930 Okunma.
22 Ağustos 2019
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovamayacaksınız
2463 Okunma.
14 Ağustos 2019
Ders olsun
4531 Okunma.
07 Ağustos 2019
Değişmezseniz değiştirilirsiniz
2530 Okunma.
02 Ağustos 2019
Erbakan’ın ilk icraatı
3560 Okunma.
27 Temmuz 2019
Gönül, dava, millet adamı
2243 Okunma.
17 Temmuz 2019
Enerji ve kan sarmalı
3060 Okunma.
12 Temmuz 2019
15 Temmuz’u anarken
2526 Okunma.
03 Temmuz 2019
Önce kendi kapını temizleyeceksin
2313 Okunma.
27 Haziran 2019
Biz nerede yanlış yaptık
2751 Okunma.
19 Haziran 2019
Ayakta ölmek diz üstü yaşamaktan iyidir
2684 Okunma.
12 Haziran 2019
Haydi, vatanseverler göreve
2163 Okunma.
30 Mayıs 2019
Ortadoğu kazanı kaynatılıyor
2303 Okunma.
22 Mayıs 2019
Hayır bildiğiniz şeyler şer, şer bildiğiniz şeyler hayır olabilir
2567 Okunma.
15 Mayıs 2019
Neyi, niçin bekliyoruz?
2166 Okunma.
08 Mayıs 2019
Gazze’de insanlık ölüyor
3234 Okunma.
01 Mayıs 2019
Bindik bir alâmete, gidiyoruz kıyamete
2629 Okunma.
24 Nisan 2019
Şimdi birlik beraberlik, kardeşlik, kucaklaşma zamanı
2699 Okunma.
17 Nisan 2019
Gönül adamı, devlet adamı, milletin adamı olabilmek
2858 Okunma.
10 Nisan 2019
Ah gençlik ah
3164 Okunma.
04 Nisan 2019
Son söz milletin
2322 Okunma.
02 Nisan 2019
Şimdi tam zamanı
807 Okunma.
20 Mart 2019
Sabredin…
2906 Okunma.
15 Mart 2019
Bu kadar da olmaz
2228 Okunma.
06 Mart 2019
Yanlış hesap milletten döner
2875 Okunma.
28 Şubat 2019
Bir varmış bir yokmuş
3224 Okunma.
20 Şubat 2019
Oyun içinde oyun
3066 Okunma.
14 Şubat 2019
Gayret bizden yardım Allah’tan
2366 Okunma.
30 Ocak 2019
Şeytanın yeni oyunu
2987 Okunma.
23 Ocak 2019
Çamura gönül tohumu atmak
2959 Okunma.
16 Ocak 2019
Bak şu konuşana
3115 Okunma.
09 Ocak 2019
Ülke muhalefetini arıyor
2864 Okunma.
02 Ocak 2019
Yılbaşında neyi kutladık
2490 Okunma.
26 Aralık 2018
Bak şu konuşana…
2725 Okunma.
19 Aralık 2018
Yeni bir parti ihtiyaç mı?
3120 Okunma.
12 Aralık 2018
Etme bulma dünyası
2897 Okunma.
05 Aralık 2018
Sokaktaki insan ne istiyor?
2972 Okunma.
28 Kasım 2018
Alperen manifestosu
3103 Okunma.
21 Kasım 2018
Veyl olsun…
2580 Okunma.
17 Kasım 2018
Ya Rab, bu uğursuz gecenin yok mu sabahı?
2267 Okunma.
08 Kasım 2018
Neler oluyor bize?
2789 Okunma.
02 Kasım 2018
Millet soruyor, sorguluyor artık
2062 Okunma.
24 Ekim 2018
Acı gerçekler
3030 Okunma.
21 Ekim 2018
Tarihten ders almak
1413 Okunma.
11 Ekim 2018
Peki, ama kim bunlar?
3121 Okunma.
03 Ekim 2018
İstiklal ve istikbal için birliktelik
3148 Okunma.
26 Eylül 2018
Adam arıyorum... Adam!
3305 Okunma.
19 Eylül 2018
Milletin sabrını zorlamayın
2776 Okunma.
12 Eylül 2018
Yerelde kritik eşik güneydoğu
4756 Okunma.
05 Eylül 2018
Seçim hakikatleri
2757 Okunma.
29 Ağustos 2018
Seçim gerçekleri
2630 Okunma.
22 Ağustos 2018
Kıssadan hisse
2713 Okunma.
15 Ağustos 2018
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak
2424 Okunma.
10 Ağustos 2018
İçimizdeki şeytanı kovalım
4145 Okunma.
01 Ağustos 2018
Geç bunları…
2139 Okunma.
27 Temmuz 2018
Pireye kızıp yorgan yakmak
2512 Okunma.
20 Temmuz 2018
Ölüm, idam, sürgün
2210 Okunma.
12 Temmuz 2018
Hey gidi günler hey
2416 Okunma.
04 Temmuz 2018
Nokta…
2469 Okunma.
27 Haziran 2018
Son sözü millet söyler
2173 Okunma.
22 Haziran 2018
Elbette ki devam
2097 Okunma.
13 Haziran 2018
Erbakan kime oy verirdi?
2530 Okunma.
07 Haziran 2018
Ruhunu kaybetmiş, içi boşalmış, siyaseti cesetler
2631 Okunma.
31 Mayıs 2018
Haksızlıklar karşısında susan dilsiz şeytandır
2300 Okunma.
24 Mayıs 2018
Durun kalabalıklar, bu cadde çıkmaz sokak
3027 Okunma.
17 Mayıs 2018
İçine şeytan kaçmış ilişkiler
2279 Okunma.
10 Mayıs 2018
Biz böyle bildik
2688 Okunma.
25 Nisan 2018
Tufeyli zilleti
2872 Okunma.
12 Nisan 2018
Neden?
2187 Okunma.
04 Nisan 2018
Kirli yapının kirli yüzlerinin kökü kazınmalıdır
2700 Okunma.
29 Mart 2018
Mihrabın önünde cennet arayanlar
2252 Okunma.
21 Mart 2018
Dün ümmet hilafet için savaştı, bugün hilafet ümmet için savaşıyor
2438 Okunma.
16 Mart 2018
Gelenekselleşen Müslüman, gelenekselleştirilen İslam
2183 Okunma.
07 Mart 2018
İçine şeytan kaçmış kişiler
2851 Okunma.
01 Mart 2018
Kod adı sorun, gerçek adı sorumsuzluk
2012 Okunma.
25 Şubat 2018
Hayatın içinden nağmeler
1727 Okunma.
14 Şubat 2018
Şimdi birlik zamanı
2700 Okunma.
07 Şubat 2018
Bediüzzaman’a göre Kürt meselesi
2490 Okunma.
31 Ocak 2018
Bu millet yenilmez…
2550 Okunma.
25 Ocak 2018
Vur Mehmedim
2735 Okunma.
17 Ocak 2018
Narkoz
2675 Okunma.
10 Ocak 2018
Elimizdeki değerleri kaybedince anlıyoruz
2583 Okunma.
04 Ocak 2018
2019 seçimlerinde kilit rol
2582 Okunma.
28 Aralık 2017
Halkın isyanı dirilişin yankısıdır
2380 Okunma.
25 Aralık 2017
Alma mazlumu ahını…
1795 Okunma.
13 Aralık 2017
Suçlu kim, bu günah kimin?
2583 Okunma.
06 Aralık 2017
Emperyalist düzenin çadır tiyatrosu
2443 Okunma.
01 Aralık 2017
Ufak ufak kültür erozyonu
1864 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO çatılı Haçlı ittifakı
2428 Okunma.
15 Kasım 2017
Abdülhamid’i anlamak her şeyi anlamaktır
2483 Okunma.
08 Kasım 2017
Yarın elbet bizim elbet bizimdir…
2600 Okunma.
02 Kasım 2017
Önce adalet sonra kalkınma
2547 Okunma.
25 Ekim 2017
Kara gün dostumuz Melih Gökçek
2746 Okunma.
18 Ekim 2017
Gizil düşman mı, stratejik ortak mı
2575 Okunma.
12 Ekim 2017
Hain içeriden olunca kapı kilit tutmaz Oğul
2639 Okunma.
04 Ekim 2017
Türkiye’nin Osmanlı Misyonu
2494 Okunma.
27 Eylül 2017
Gün doğmadan neler doğacak
2321 Okunma.
21 Eylül 2017
Vefasızlık bir hastalık mıdır?
2504 Okunma.
Haber Yazılımı