Yazı Detayı
29 Mart 2019 - Cuma 20:41 Bu yazı 693 kez okundu
 
Baharın kıyısında Erzurum
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
Ankara’da bahar alâmetleri belirmeye başlamışken bize Erzurum yolu göründü. Erzurum’da namazlar Ankara’dan yarım saat önce kılınır, fakat bahar bir ay sonra görülür. Nitekim havalimanına indiğimizde bizi hafif kar karşıladı.

Dün hafifi değil, hayli ağırı varmış. Rüzgâr epeyce dağıtmış, ama Erzurum tabiî manzarasını koruyor: Karlı… 

Erzurum’a son defa, Erzurum belediye başkanı Mehmet Sekmen’in cemilesi “D. Mehmet Doğan Şehir Kütüphanesi”nin açılışı vesilesi ile gelmiştik.

Erzurum’a gelmek için iki vesilemiz var bu defa: Birincisi Eğitim-Bir’in Yazar Öğrenci buluşması…İner inmez Üniversite’nin yolunu tutuyoruz. Gençlerle orada büyük bir salonda buluşacağız. İkinci vesilemiz, TYB Erzurum Şubesi’nin Gençler Şairleri ile Buluşuyor programı. Bu programın üçüncüsü Oltu ilçesinde icra edilecek.

Salon tıklım tıklım ve kulakları açan bir gençlik cıvıltısı. Neredeyse bütün liselerden öğrenci var. Gençler babalarının yaşındaki Batılılaşma İhaneti’ni okumuşlar, bizi zorlu bir sınav bekliyor! Arada bir buçuk nesil geçmiş, gençler 1975’te yayınlanan bir kitabın ikliminin hayli uzağında olmalı diye düşünüyoruz.

Türkiye’nin batılılaşma macerası hakkında yüksek perdeden konuşan 44 yıllık bir kitap değişmeyen gündemimizin bir işaret taşı olarak ilgi odağı olmaya devam ediyor. Daha bir ay önce yeni bir baskısı yapıldı, şu sıralar dibe vurmuş olan kitap baskı sayıları ile kıyaslanamayacak miktarda hem de…

Kısaca batılılaşmadan, modernleşme ile farkından, tarihi maceramızdan ve kitabın yazılış hikâyesinden söz ediyoruz. Gençler çok ilgili, “can kulağı ile dinlemek” budur. Sonra sorulara geçiyoruz. Salonun neredeyse üçte biri soru sormak istiyor. İşte bu güzel! Bu kitabın hâlâ sarsıcı tesir uyandırdığının işareti…

Okuyanı sarsan, arayışa sevk eden, bulunduğu yeri sorgulama hissi meydana getiren bir kitap Batılılaşma İhaneti. Yıllardır Anadolu’nun neresine gitsek, orta kuşaktan okuryazarlar “ilk Batılılaşma İhaneti’ni okumuştum” diyor. “Batılılaşma İhaneti zihnimi allak bullak etti”, diyen çoğunlukta.

Gençlere “düşünce kitabı kafa karıştırmalı” diyorum. “Bildiklerimizi tekrarlayan kitaptan fayda gelmez” diyorum. Sorular gençlerin kitabı iyi okuduğunu ortaya koyuyor. İyi okumuşlar, güzel ve hatırda kalır sorular soruyorlar…

Tabii şeklen batılılaşma konusunda son noktaya vardığımızın onlar da farkında. Bir genç “şimdi biz de bu yüzden ihanet içinde miyiz?” diye soruyor. Biz de esas olan şekil değil özdür diyoruz. İşin doğrusunun kendimiz kalarak, kimliğimizi koruyarak modernleşmek olduğunu söylüyoruz.

*

Erzurum’daki mekânımız Öğretmenevi. Bu sefer kapının önünde bir tabela gözüme çarptı. Eski harfli “Muallimhane-i Erzurum”. Öğretmenevi “muallimhane” olabilir elbette. Bu işe yüz yıl önce başlansa idi, isim böyle olurdu. Bu tabelanın İran’dan gelenler için yazıldığı anlaşılıyor. Öğretmenevi’nin müdürü Abdullah Nehir, Nureddin Topçu’nun bütün eserlerini satır satır okumuş. Her buluşmamızda Nureddin Topçu, Hüseyin Avni bahsi açılıyor. Topçu’nun kitaplarının bazı baskılarda atlanmış veya çıkarılmış bölümler tesbit etmiş. Birkaç cümle veya bir iki paragraf. Bu dikkat önemli.  

koskokk.jpg

*

Erzurum kışı devam ederken, ertesi gün Oltu’ya doğru yola çıkıyoruz. Ne zaman Oltu kelimesi telaffuz edilse, etrafa bir çilek kokusu yayıldığını hissediyorum. On beş-yirmi yıl önce, Sultansekisi toplantıları için Erzurum’a gelmişiz, oradan da yolumuzu Ardahan’a kadar uzatacağız. Temmuz sonu olmalı. Ankara’dan birkaç araba ile yola çıkmışız. Sivas’tan itibaren baharın bütün renkleri ve kokuları ile kuşatıldığımızı hissediyoruz.  

Bu geç baharın heyecanı ile sık sık mola verip resim çekiyoruz. İlk defa Anadolu’nun bu bölgelerinde bu manzaralarla karşılaşıyoruz çünkü. Ve Oltu’dan geçerken bir tarlanın kenarında bizi görüntüsüyle olduğu kadar kokusuyla da cezbeden taze çilek kasaları…İşte hâlâ o koku burnumuzda tütüyor, o tad damaklarımızı şaklatıyor!

Erzurum rakımı itibarıyla dağ başı denilebilecek bir konumda. İki bin rakımlı şehri üç bini aşan, üç bin beş yüzü zorlayan rakıma sahip dağlar çevreliyor. Yahya Kemal Erzurum’a bir defa, tiren hattının açılışı vesilesiyle gelmiş ve Erzurum’u dağ kelimesi etrafında tasvir eden meşhur “Erzurum gazeli”ni yazmış:

Yârin ki her tebessümü dağ üstüne bağ olur
Destinde câm-ı neşve semavî çerağ olur

Erzurum’da ufka bakıp da dağ görmemek imkânsız. Sanmayın ki bu şehir merkezi ile sınırlıdır.

Yolumuz Oltu’ya. Tortum’dan geçeceğiz. Bir gediği aşınca girdiğiniz vadi, dağ silsileleri arasından kıvrılarak yoluna devam ediyor. Erzurum merkezinde dağlar, çıplak. Bu güzergâhda tepelere yaklaştıkça yer yer ormanlık. Karadeniz’in bereketli rüzgârları bu tepeleri ihya etmiş anlaşılan.

Vadi dedik ama çok fazla düzlük yok…

İşte Oltu o az düzlüklerden birinde ve birazcık çoğunda. Eski ulaşım hatlarının kilit noktasında…

 
Etiketler: Baharın, kıyısında, Erzurum,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
26 Ekim 2020
Büyük putun cilâsı dökülüyor!
122 Okunma.
20 Ekim 2020
Azerbaycan neden yalnız?
131 Okunma.
01 Ekim 2020
“Türkler müslüman değildir” diyen kâfirlerin buyruğuna girmiştir!
155 Okunma.
29 Eylül 2020
Yunanistan, Ermenistan ve İsrail üçgeni
141 Okunma.
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
180 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
214 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
226 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
225 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
294 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
364 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
258 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
248 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
239 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
396 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
541 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
405 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
518 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
752 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
438 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
387 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
398 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
771 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
411 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
350 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
460 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
346 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
466 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
411 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
516 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
471 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
424 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
470 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
396 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
589 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
459 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
322 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
433 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
590 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
506 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
428 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
603 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
644 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
472 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
523 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
568 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
415 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
540 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
670 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
555 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
465 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
741 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
613 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
461 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
570 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
602 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
588 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
434 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
640 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
508 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
742 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
624 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1038 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
663 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
742 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
747 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
555 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
799 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
697 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
694 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
727 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
1005 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
871 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
748 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
849 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
923 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
893 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
966 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
975 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
931 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
908 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
909 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
999 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
901 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
974 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
967 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
848 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1079 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
960 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
929 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
903 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1078 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
1992 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1050 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1117 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1037 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1337 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1225 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1095 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1876 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1381 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1359 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1840 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1462 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1265 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
1274 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1241 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1554 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1320 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
1248 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1251 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1266 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1310 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1627 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1391 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1511 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1839 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1434 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1676 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1779 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2091 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2134 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1517 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1533 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1245 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1529 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1337 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1487 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1364 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1456 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1473 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1398 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1388 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1289 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1524 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1351 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1599 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1415 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2197 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1576 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1661 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1531 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1646 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1581 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1575 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1668 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1507 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1566 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1758 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1658 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1568 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1685 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1667 Okunma.
Haber Yazılımı