Yazı Detayı
29 Mart 2019 - Cuma 20:41 Bu yazı 855 kez okundu
 
Baharın kıyısında Erzurum
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
Ankara’da bahar alâmetleri belirmeye başlamışken bize Erzurum yolu göründü. Erzurum’da namazlar Ankara’dan yarım saat önce kılınır, fakat bahar bir ay sonra görülür. Nitekim havalimanına indiğimizde bizi hafif kar karşıladı.

Dün hafifi değil, hayli ağırı varmış. Rüzgâr epeyce dağıtmış, ama Erzurum tabiî manzarasını koruyor: Karlı… 

Erzurum’a son defa, Erzurum belediye başkanı Mehmet Sekmen’in cemilesi “D. Mehmet Doğan Şehir Kütüphanesi”nin açılışı vesilesi ile gelmiştik.

Erzurum’a gelmek için iki vesilemiz var bu defa: Birincisi Eğitim-Bir’in Yazar Öğrenci buluşması…İner inmez Üniversite’nin yolunu tutuyoruz. Gençlerle orada büyük bir salonda buluşacağız. İkinci vesilemiz, TYB Erzurum Şubesi’nin Gençler Şairleri ile Buluşuyor programı. Bu programın üçüncüsü Oltu ilçesinde icra edilecek.

Salon tıklım tıklım ve kulakları açan bir gençlik cıvıltısı. Neredeyse bütün liselerden öğrenci var. Gençler babalarının yaşındaki Batılılaşma İhaneti’ni okumuşlar, bizi zorlu bir sınav bekliyor! Arada bir buçuk nesil geçmiş, gençler 1975’te yayınlanan bir kitabın ikliminin hayli uzağında olmalı diye düşünüyoruz.

Türkiye’nin batılılaşma macerası hakkında yüksek perdeden konuşan 44 yıllık bir kitap değişmeyen gündemimizin bir işaret taşı olarak ilgi odağı olmaya devam ediyor. Daha bir ay önce yeni bir baskısı yapıldı, şu sıralar dibe vurmuş olan kitap baskı sayıları ile kıyaslanamayacak miktarda hem de…

Kısaca batılılaşmadan, modernleşme ile farkından, tarihi maceramızdan ve kitabın yazılış hikâyesinden söz ediyoruz. Gençler çok ilgili, “can kulağı ile dinlemek” budur. Sonra sorulara geçiyoruz. Salonun neredeyse üçte biri soru sormak istiyor. İşte bu güzel! Bu kitabın hâlâ sarsıcı tesir uyandırdığının işareti…

Okuyanı sarsan, arayışa sevk eden, bulunduğu yeri sorgulama hissi meydana getiren bir kitap Batılılaşma İhaneti. Yıllardır Anadolu’nun neresine gitsek, orta kuşaktan okuryazarlar “ilk Batılılaşma İhaneti’ni okumuştum” diyor. “Batılılaşma İhaneti zihnimi allak bullak etti”, diyen çoğunlukta.

Gençlere “düşünce kitabı kafa karıştırmalı” diyorum. “Bildiklerimizi tekrarlayan kitaptan fayda gelmez” diyorum. Sorular gençlerin kitabı iyi okuduğunu ortaya koyuyor. İyi okumuşlar, güzel ve hatırda kalır sorular soruyorlar…

Tabii şeklen batılılaşma konusunda son noktaya vardığımızın onlar da farkında. Bir genç “şimdi biz de bu yüzden ihanet içinde miyiz?” diye soruyor. Biz de esas olan şekil değil özdür diyoruz. İşin doğrusunun kendimiz kalarak, kimliğimizi koruyarak modernleşmek olduğunu söylüyoruz.

*

Erzurum’daki mekânımız Öğretmenevi. Bu sefer kapının önünde bir tabela gözüme çarptı. Eski harfli “Muallimhane-i Erzurum”. Öğretmenevi “muallimhane” olabilir elbette. Bu işe yüz yıl önce başlansa idi, isim böyle olurdu. Bu tabelanın İran’dan gelenler için yazıldığı anlaşılıyor. Öğretmenevi’nin müdürü Abdullah Nehir, Nureddin Topçu’nun bütün eserlerini satır satır okumuş. Her buluşmamızda Nureddin Topçu, Hüseyin Avni bahsi açılıyor. Topçu’nun kitaplarının bazı baskılarda atlanmış veya çıkarılmış bölümler tesbit etmiş. Birkaç cümle veya bir iki paragraf. Bu dikkat önemli.  

koskokk.jpg

*

Erzurum kışı devam ederken, ertesi gün Oltu’ya doğru yola çıkıyoruz. Ne zaman Oltu kelimesi telaffuz edilse, etrafa bir çilek kokusu yayıldığını hissediyorum. On beş-yirmi yıl önce, Sultansekisi toplantıları için Erzurum’a gelmişiz, oradan da yolumuzu Ardahan’a kadar uzatacağız. Temmuz sonu olmalı. Ankara’dan birkaç araba ile yola çıkmışız. Sivas’tan itibaren baharın bütün renkleri ve kokuları ile kuşatıldığımızı hissediyoruz.  

Bu geç baharın heyecanı ile sık sık mola verip resim çekiyoruz. İlk defa Anadolu’nun bu bölgelerinde bu manzaralarla karşılaşıyoruz çünkü. Ve Oltu’dan geçerken bir tarlanın kenarında bizi görüntüsüyle olduğu kadar kokusuyla da cezbeden taze çilek kasaları…İşte hâlâ o koku burnumuzda tütüyor, o tad damaklarımızı şaklatıyor!

Erzurum rakımı itibarıyla dağ başı denilebilecek bir konumda. İki bin rakımlı şehri üç bini aşan, üç bin beş yüzü zorlayan rakıma sahip dağlar çevreliyor. Yahya Kemal Erzurum’a bir defa, tiren hattının açılışı vesilesiyle gelmiş ve Erzurum’u dağ kelimesi etrafında tasvir eden meşhur “Erzurum gazeli”ni yazmış:

Yârin ki her tebessümü dağ üstüne bağ olur
Destinde câm-ı neşve semavî çerağ olur

Erzurum’da ufka bakıp da dağ görmemek imkânsız. Sanmayın ki bu şehir merkezi ile sınırlıdır.

Yolumuz Oltu’ya. Tortum’dan geçeceğiz. Bir gediği aşınca girdiğiniz vadi, dağ silsileleri arasından kıvrılarak yoluna devam ediyor. Erzurum merkezinde dağlar, çıplak. Bu güzergâhda tepelere yaklaştıkça yer yer ormanlık. Karadeniz’in bereketli rüzgârları bu tepeleri ihya etmiş anlaşılan.

Vadi dedik ama çok fazla düzlük yok…

İşte Oltu o az düzlüklerden birinde ve birazcık çoğunda. Eski ulaşım hatlarının kilit noktasında…

 
Etiketler: Baharın, kıyısında, Erzurum,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
14 Kasım 2020
Bir kitapla karşılaşmak
735 Okunma.
03 Kasım 2020
Türkçe şiirle kurtulacak!
413 Okunma.
26 Ekim 2020
Büyük putun cilâsı dökülüyor!
319 Okunma.
20 Ekim 2020
Azerbaycan neden yalnız?
394 Okunma.
01 Ekim 2020
“Türkler müslüman değildir” diyen kâfirlerin buyruğuna girmiştir!
279 Okunma.
29 Eylül 2020
Yunanistan, Ermenistan ve İsrail üçgeni
330 Okunma.
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
347 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
372 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
482 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
403 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
446 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
522 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
404 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
386 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
452 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
545 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
712 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
536 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
663 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
888 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
607 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
507 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
546 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
916 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
534 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
510 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
619 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
488 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
593 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
564 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
644 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
612 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
610 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
609 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
531 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
732 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
600 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
495 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
567 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
837 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
629 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
586 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
832 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
794 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
646 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
649 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
693 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
558 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
692 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
813 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
688 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
613 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
922 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
745 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
616 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
703 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
763 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
717 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
581 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
778 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
646 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
884 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
767 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1166 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
798 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
884 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
927 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
691 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
938 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
880 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
837 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
866 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
1138 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
1049 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
895 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
978 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
1066 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
1057 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
1124 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
1095 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
1074 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
1044 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
1101 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
1148 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
1056 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
1141 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
1093 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
1070 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1212 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
1083 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
1059 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
1040 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1254 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
2134 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1178 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1248 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1175 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1478 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1353 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1226 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
2029 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1499 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1504 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1999 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1596 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1446 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
1472 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1374 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1686 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1447 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
1435 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1394 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1427 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1439 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
2063 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1554 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1685 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
2008 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1741 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1882 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1896 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2230 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2281 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1638 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1660 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1387 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1689 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1576 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1640 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1506 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1594 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1631 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1532 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1552 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1422 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1708 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1511 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1746 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1573 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2326 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1730 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1829 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1669 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1773 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1722 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1703 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1865 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1651 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1739 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1999 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1822 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1744 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1813 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1820 Okunma.
Haber Yazılımı