Yazı Detayı
29 Mart 2019 - Cuma 20:41 Bu yazı 778 kez okundu
 
Baharın kıyısında Erzurum
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
Ankara’da bahar alâmetleri belirmeye başlamışken bize Erzurum yolu göründü. Erzurum’da namazlar Ankara’dan yarım saat önce kılınır, fakat bahar bir ay sonra görülür. Nitekim havalimanına indiğimizde bizi hafif kar karşıladı.

Dün hafifi değil, hayli ağırı varmış. Rüzgâr epeyce dağıtmış, ama Erzurum tabiî manzarasını koruyor: Karlı… 

Erzurum’a son defa, Erzurum belediye başkanı Mehmet Sekmen’in cemilesi “D. Mehmet Doğan Şehir Kütüphanesi”nin açılışı vesilesi ile gelmiştik.

Erzurum’a gelmek için iki vesilemiz var bu defa: Birincisi Eğitim-Bir’in Yazar Öğrenci buluşması…İner inmez Üniversite’nin yolunu tutuyoruz. Gençlerle orada büyük bir salonda buluşacağız. İkinci vesilemiz, TYB Erzurum Şubesi’nin Gençler Şairleri ile Buluşuyor programı. Bu programın üçüncüsü Oltu ilçesinde icra edilecek.

Salon tıklım tıklım ve kulakları açan bir gençlik cıvıltısı. Neredeyse bütün liselerden öğrenci var. Gençler babalarının yaşındaki Batılılaşma İhaneti’ni okumuşlar, bizi zorlu bir sınav bekliyor! Arada bir buçuk nesil geçmiş, gençler 1975’te yayınlanan bir kitabın ikliminin hayli uzağında olmalı diye düşünüyoruz.

Türkiye’nin batılılaşma macerası hakkında yüksek perdeden konuşan 44 yıllık bir kitap değişmeyen gündemimizin bir işaret taşı olarak ilgi odağı olmaya devam ediyor. Daha bir ay önce yeni bir baskısı yapıldı, şu sıralar dibe vurmuş olan kitap baskı sayıları ile kıyaslanamayacak miktarda hem de…

Kısaca batılılaşmadan, modernleşme ile farkından, tarihi maceramızdan ve kitabın yazılış hikâyesinden söz ediyoruz. Gençler çok ilgili, “can kulağı ile dinlemek” budur. Sonra sorulara geçiyoruz. Salonun neredeyse üçte biri soru sormak istiyor. İşte bu güzel! Bu kitabın hâlâ sarsıcı tesir uyandırdığının işareti…

Okuyanı sarsan, arayışa sevk eden, bulunduğu yeri sorgulama hissi meydana getiren bir kitap Batılılaşma İhaneti. Yıllardır Anadolu’nun neresine gitsek, orta kuşaktan okuryazarlar “ilk Batılılaşma İhaneti’ni okumuştum” diyor. “Batılılaşma İhaneti zihnimi allak bullak etti”, diyen çoğunlukta.

Gençlere “düşünce kitabı kafa karıştırmalı” diyorum. “Bildiklerimizi tekrarlayan kitaptan fayda gelmez” diyorum. Sorular gençlerin kitabı iyi okuduğunu ortaya koyuyor. İyi okumuşlar, güzel ve hatırda kalır sorular soruyorlar…

Tabii şeklen batılılaşma konusunda son noktaya vardığımızın onlar da farkında. Bir genç “şimdi biz de bu yüzden ihanet içinde miyiz?” diye soruyor. Biz de esas olan şekil değil özdür diyoruz. İşin doğrusunun kendimiz kalarak, kimliğimizi koruyarak modernleşmek olduğunu söylüyoruz.

*

Erzurum’daki mekânımız Öğretmenevi. Bu sefer kapının önünde bir tabela gözüme çarptı. Eski harfli “Muallimhane-i Erzurum”. Öğretmenevi “muallimhane” olabilir elbette. Bu işe yüz yıl önce başlansa idi, isim böyle olurdu. Bu tabelanın İran’dan gelenler için yazıldığı anlaşılıyor. Öğretmenevi’nin müdürü Abdullah Nehir, Nureddin Topçu’nun bütün eserlerini satır satır okumuş. Her buluşmamızda Nureddin Topçu, Hüseyin Avni bahsi açılıyor. Topçu’nun kitaplarının bazı baskılarda atlanmış veya çıkarılmış bölümler tesbit etmiş. Birkaç cümle veya bir iki paragraf. Bu dikkat önemli.  

koskokk.jpg

*

Erzurum kışı devam ederken, ertesi gün Oltu’ya doğru yola çıkıyoruz. Ne zaman Oltu kelimesi telaffuz edilse, etrafa bir çilek kokusu yayıldığını hissediyorum. On beş-yirmi yıl önce, Sultansekisi toplantıları için Erzurum’a gelmişiz, oradan da yolumuzu Ardahan’a kadar uzatacağız. Temmuz sonu olmalı. Ankara’dan birkaç araba ile yola çıkmışız. Sivas’tan itibaren baharın bütün renkleri ve kokuları ile kuşatıldığımızı hissediyoruz.  

Bu geç baharın heyecanı ile sık sık mola verip resim çekiyoruz. İlk defa Anadolu’nun bu bölgelerinde bu manzaralarla karşılaşıyoruz çünkü. Ve Oltu’dan geçerken bir tarlanın kenarında bizi görüntüsüyle olduğu kadar kokusuyla da cezbeden taze çilek kasaları…İşte hâlâ o koku burnumuzda tütüyor, o tad damaklarımızı şaklatıyor!

Erzurum rakımı itibarıyla dağ başı denilebilecek bir konumda. İki bin rakımlı şehri üç bini aşan, üç bin beş yüzü zorlayan rakıma sahip dağlar çevreliyor. Yahya Kemal Erzurum’a bir defa, tiren hattının açılışı vesilesiyle gelmiş ve Erzurum’u dağ kelimesi etrafında tasvir eden meşhur “Erzurum gazeli”ni yazmış:

Yârin ki her tebessümü dağ üstüne bağ olur
Destinde câm-ı neşve semavî çerağ olur

Erzurum’da ufka bakıp da dağ görmemek imkânsız. Sanmayın ki bu şehir merkezi ile sınırlıdır.

Yolumuz Oltu’ya. Tortum’dan geçeceğiz. Bir gediği aşınca girdiğiniz vadi, dağ silsileleri arasından kıvrılarak yoluna devam ediyor. Erzurum merkezinde dağlar, çıplak. Bu güzergâhda tepelere yaklaştıkça yer yer ormanlık. Karadeniz’in bereketli rüzgârları bu tepeleri ihya etmiş anlaşılan.

Vadi dedik ama çok fazla düzlük yok…

İşte Oltu o az düzlüklerden birinde ve birazcık çoğunda. Eski ulaşım hatlarının kilit noktasında…

 
Etiketler: Baharın, kıyısında, Erzurum,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
14 Kasım 2020
Bir kitapla karşılaşmak
323 Okunma.
03 Kasım 2020
Türkçe şiirle kurtulacak!
329 Okunma.
26 Ekim 2020
Büyük putun cilâsı dökülüyor!
240 Okunma.
20 Ekim 2020
Azerbaycan neden yalnız?
282 Okunma.
01 Ekim 2020
“Türkler müslüman değildir” diyen kâfirlerin buyruğuna girmiştir!
212 Okunma.
29 Eylül 2020
Yunanistan, Ermenistan ve İsrail üçgeni
255 Okunma.
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
257 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
281 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
369 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
304 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
368 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
441 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
326 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
313 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
327 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
473 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
629 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
467 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
585 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
819 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
521 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
442 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
470 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
829 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
469 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
409 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
534 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
405 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
523 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
469 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
574 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
533 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
533 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
535 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
456 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
656 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
525 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
406 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
491 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
695 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
567 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
491 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
695 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
722 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
540 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
581 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
626 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
478 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
603 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
732 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
622 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
543 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
812 Okunma.
22 Mayıs 2019
Anadolu’dan önce Kudüs…
670 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
534 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
631 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
672 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
642 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
503 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
698 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
574 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
815 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
690 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1104 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
730 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
810 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
828 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
618 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
865 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
764 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
762 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
795 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
1062 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
934 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
807 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
911 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
985 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
968 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
1047 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
1031 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
990 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
970 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
1010 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
1068 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
984 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
1052 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
1025 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
925 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1135 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
1015 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
982 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
957 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1152 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
2065 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1109 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1183 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1100 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1399 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1286 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1153 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1938 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1431 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1423 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1918 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1519 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1326 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
1350 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1316 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1611 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1378 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
1317 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1320 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1345 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1366 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1725 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1454 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1580 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1910 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1578 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1779 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1832 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2157 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2194 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1563 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1596 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1317 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1609 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1434 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1564 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1437 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1509 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1549 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1461 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1471 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1346 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1621 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1431 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1664 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1486 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2263 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1641 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1744 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1599 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1706 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1649 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1636 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1747 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1573 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1642 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1835 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1728 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1628 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1738 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1730 Okunma.
Haber Yazılımı