Yazı Detayı
22 Mayıs 2019 - Çarşamba 17:55 Bu yazı 683 kez okundu
 
Anadolu’dan önce Kudüs…
D.Mehmet DOĞAN
dmdogan@gmail.com
 
 
Son yıllarda Türkiye’de hamaset muhtevalı bir Kudüs edebiyatı köpürtüldü. Kudüs bizim için yeni bir keşif olamaz.

Tarihimizin Kudüsü’nü bilmeden, İslâm tarihinde Türklerin rolünü dikkate almadan işi hamasete boğmanın, edebiyata bulamanın anlamı yok. Hayalî değil, gerçek Kudüs üzerinden konuşmamız gerekiyor. Bu tarih yok sayılarak, görmezden gelinerek yapılamaz.

Eğer Roman Diyojen yolunu kesmese idi, belki de Alp Arslan’ın asıl hedefi Kudüs’tü…

Malazgirt zaferinden bir yıl önce Uvak oğlu Atsız Kudüs’ü Fatımilerden aldı... Yani Selçuklular Anadolu’dan önce Kudüs’ü aldılar. İslâm dünyasının o zamana göre âcil bir meselesi yüzünden. Mısır Şii Fatimileri sünnî Abbasi hilafeti için tehlike teşkil ediyordu. Selçuklular da bunu bertaraf etmek istiyordu.

10 yıl önce Tuğrul Bey Abbasi hilafetini yok etmek üzere olan Büveyhileri mağlub ederek Bağdat’a girmişti. Halife Kaim Biemrillah Tuğrul beyi “dünya sultanı” olarak ilân etti. Bu İslâm tarihinde bir dönüm noktası...

İslâm dünyası 20. yüzyıla kadar Türk hanedanlı devletlerle gerçek anlamda bir barış dönemi yaşadı. Hindistan, Türkistan, İran, Türkiye, Mısır, Mağrib...İslâmın bereketli hilâli…Bu ülkelerdeki Türk hanedanlı devletler yönettikleri ülkelerin halklarını barış içinde bir arada yaşattılar.

Malazgirt zaferinden sonra Selçuklu süvarileri beş yıl içinde İstanbul’un burnunun dibine kadar gelmişti: Anadolu Selçuklu Devleti’nin başkenti İznik oldu. Bu gelişme Avrupa’nın haçlı seferlerine bahane teşkil etti. Hedef Kudüs gibi görünmekle beraber, esas yapılmak istenen bir hıristiyan yurdu olarak kabul edilen ve o zamana kadar müslümanlar tarafından fethedilemeyen Anadolu’yu kurtarmaktı.

Haçlılar Anadolu’yu kurtaramadılar, Selçuklu ordusundan kurtulan kılıç artıkları Kudüs’e ulaştı. Kudüs’te 90 yıllık bir haçlı işgali var. Bu işgali ortadan kaldırmak yerleşik halkın, hadi diyelim Arapların meselesi olmadı. Mahmud Zengi, bölgedeki Selçuklu atabeyi, bunu büyük bir ülkü olarak benimsedi. Bunun hem maddî hem de manevî altyapısını oluşturmaya azmetti. Onun fetih halinde Mescid-i Aksa’ya konulacak minberi hazırlattırması yüzyıllar süren bir sembolizm oluşturdu.

Kudüs’ü Haçlılardan kurtaran Selahaddin’i o yetiştirdi. 

Selahaddin Kudüs’ü kurtardı, fakat halefleri olan Eyyübî hükümdarlarından bu mukaddes beldeyi Haçlılara kiralayanlar çıktı! Eyyübileri yıkarak Mısır’a hâkim olan Türk memlûkler Kudüs ayağa kaldırdı.

Kudüs’ün güvenliğini tehdit eden bölgedeki haçlı kontluklarını haritadan silen de büyük Memluk sultanı Baybars’tır. Selahaddin’le birlikte Baybars’ın adı mutlaka anılmalıdır. Mescid-i Aksa’da Memlûk eli hâlâ en görünür olandır. Hem büyük yapıları ayakta tuttular hem de Harîmi yeni eserlerle bezediler.

Yavuz Sultan Selim, doğuda yeni bir güç olarak beliren Şah İsmail’i Çaldıran’da mağlub ettikten sonra güneye yöneldi ve Mercidabık zaferini kazandı. Zamanının en muktediri olan Memlûk devletinin sonu böylece göründü. Müslümanları bir bayrak altında toplamak isteyen Yavuz Haleb’i, Şam’ı aldı. Mısır’a doğru yürürken, 29 Aralık 1516’da az sayıda maiyeti ile, ki içlerinde Bitlisli İdris de vardı, Kudüs’e uğradı. Mescid-i Aksa’da namaz kıldı ve geçilmesi imkânsız görünen çölde yoluna devam etti.

Oğlu Kanun’î Süleyman, Kudüs’ü âdeta ihya etti. Ve Kudüs Osmanlılar için her zaman önemli bir belde olarak kaldı. Bu dönemde yapılan vakıflar hâlâ hizmet vermeye devam ediyor.

Bir asır önce, Osmanlılar Kudüs’ü İngilizlere karşı savunmak için neden yeterince direnç göstermediler? Kudüs’ün savunması orada yerleşik halkın desteği olmadan mümkün olamazdı. Yahudi devleti ortaya çıktıktan sonra yeniden canlandırılan ve büyük şöhret kazanan El-Fetih teşkilatı Osmanlıları Filistin’den çıkarmak için kurulmuştu. 

Halkın zihni Hüseyin’in kara propagandası ile karıştırılmıştır. Kötü örnek örnek değildir, fakat bilinmesinde fayda vardır: Türk ordusunda görevli üç yaralı Arap subayı Kızılhaç hastanesine getirilir, bunlardan biri “şimdi yaşasın İngiltere diye bağırabilir miyim” der. Hastanede çok sayıda yaralı Türk’ün olduğu bu yüzden dikkatli olması gerektiği hatırlatılınca, bunu önemsemediğini belirterek “Yaşasın İngiltere!” diye bağırır.

Kudüs’te Yahudi yerleşimi Osmanlıya isyan eden Hüseyin’in tasvibi ile mümkün oldu. Yahudî devletinin oluşumunda da Hüseyin’in oğlu Abdullah’ın (Ürdün emiri) tasvibi dikkatten uzak tutulmamalı.

Osmanlı ordusu “Medine Müdafaası”nı kime karşı yaptı?

Kudüs’ü savunsaydık, son tahlilde kime karşı savunacaktık?

 
Etiketler: Anadolu’dan, önce, Kudüs…,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
14 Kasım 2020
Bir kitapla karşılaşmak
331 Okunma.
03 Kasım 2020
Türkçe şiirle kurtulacak!
341 Okunma.
26 Ekim 2020
Büyük putun cilâsı dökülüyor!
246 Okunma.
20 Ekim 2020
Azerbaycan neden yalnız?
291 Okunma.
01 Ekim 2020
“Türkler müslüman değildir” diyen kâfirlerin buyruğuna girmiştir!
218 Okunma.
29 Eylül 2020
Yunanistan, Ermenistan ve İsrail üçgeni
267 Okunma.
31 Ağustos 2020
“Bülbül”ün öztürkçesi ne?
263 Okunma.
11 Ağustos 2020
İstanbul yüzleşmesi!
294 Okunma.
02 Ağustos 2020
Yunanistan’daki papaz, Ayasofya ile papaz olanlara tarih öğretiyor!
378 Okunma.
20 Temmuz 2020
Ayasofya ve Halife Ömer
313 Okunma.
13 Temmuz 2020
Ayasofya ve müslüman vakarı
379 Okunma.
23 Haziran 2020
Dil toprağını kaybediyoruz!
448 Okunma.
20 Haziran 2020
Osmanlı Devleti’ni kim kurdu?
334 Okunma.
13 Haziran 2020
Ayasofya: Bir hükümranlık sınaması!
319 Okunma.
04 Haziran 2020
Yeni tanrımız: Hijyen!
340 Okunma.
16 Mayıs 2020
Türkçeyi gürültüye getirme bayramları!
483 Okunma.
21 Nisan 2020
Köyleri Ayarlama Enstitüsü!
639 Okunma.
06 Nisan 2020
Diyanet’ten tarafsızlık talep edenlere bakın!
475 Okunma.
30 Mart 2020
İzolasyona hayır!
595 Okunma.
26 Mart 2020
Türkçe Yûnus diye göründü!
826 Okunma.
25 Mart 2020
“Önlem”i alalım mı, satalım mı?
531 Okunma.
21 Mart 2020
Generalin Ölümü
449 Okunma.
05 Mart 2020
Bu yeni komşu “yabancımız” değil!
479 Okunma.
04 Mart 2020
Boş tepe...
842 Okunma.
02 Mart 2020
İşimiz gücümüz yok mu?
476 Okunma.
20 Şubat 2020
‘Gezi’yi hatırlamak
417 Okunma.
07 Şubat 2020
Âtıf Hoca’yı unutmamak…
544 Okunma.
21 Ocak 2020
Ecevitlerin sonuncusu…
412 Okunma.
13 Ocak 2020
Kültürde asıl mesele, medeniyet ufkunu kaybetmemek
529 Okunma.
08 Ocak 2020
Erzurum bahsi açılınca…
485 Okunma.
07 Ocak 2020
İlân edilmemiş savaşın ilânına doğru mu?
580 Okunma.
06 Ocak 2020
İran ne yapar?
541 Okunma.
04 Ocak 2020
Aziziye sırf Erzurum hanımlarının bir kalkışması mıydı?
537 Okunma.
28 Aralık 2019
Erzurum’da iki sıcak gün
543 Okunma.
24 Aralık 2019
‘Beşlik simit’ten bugüne
462 Okunma.
11 Aralık 2019
Kendini ödüllendirmenin Nobel’i!
663 Okunma.
09 Aralık 2019
Ey efendi Paris’e git!
532 Okunma.
06 Aralık 2019
Antep’te acıkmak...
412 Okunma.
02 Aralık 2019
Türkçenin durumu üzerine aykırı sözler!
504 Okunma.
27 Kasım 2019
Kapanan tekkeler-Kapanmayan tekkeler
718 Okunma.
07 Kasım 2019
Bakanlık olmasa, milli eğitim yoluna girer mi?
574 Okunma.
19 Ekim 2019
Barış çığırtkanlığı!
498 Okunma.
24 Eylül 2019
ABD ile savaşta yeni safhaya doğru?
702 Okunma.
11 Eylül 2019
Güvenli bölge yahut Türkiye’nin ABD-İsrail sınırı
728 Okunma.
09 Eylül 2019
Kârisine Kitap Sualleri
550 Okunma.
04 Eylül 2019
Atatürkçülük ideoloji mi, kült mü?
590 Okunma.
02 Eylül 2019
Hutbede kimden bahsedelim?
631 Okunma.
27 Ağustos 2019
Kayyımın kayyumu!
482 Okunma.
22 Ağustos 2019
Tuna, Tuna yeşil Tuna! Attın beni tundan tuna!
611 Okunma.
02 Ağustos 2019
Yolunuz çimerlikten geçti mi?
740 Okunma.
23 Temmuz 2019
“Kıbrıs meselesi” mi dediniz?
628 Okunma.
03 Temmuz 2019
Muhasebeyi zamanında yapmak
550 Okunma.
26 Haziran 2019
Ben dememiştim!
816 Okunma.
20 Mayıs 2019
Mescid-i Aksa’yı gördüm…
546 Okunma.
13 Mayıs 2019
Seçimden daha mühim şeyler
640 Okunma.
11 Mayıs 2019
Ramazanın eskisi yenisi
677 Okunma.
07 Mayıs 2019
Zor bir yazı
650 Okunma.
06 Mayıs 2019
Edebiyatın sayısalı!
510 Okunma.
27 Nisan 2019
“Batı medeniyeti” tasavvurumuzun çöküşü
707 Okunma.
22 Nisan 2019
Sonuç ve tepkiler
579 Okunma.
15 Nisan 2019
İstanbul nasıl kurtulur?
822 Okunma.
11 Nisan 2019
İsimler müşterek değil mi yoksa?
703 Okunma.
07 Nisan 2019
Oltu İslâm Şûrası: Aradan geçti yüz sene…
1107 Okunma.
04 Nisan 2019
Ankara’nın 2019 Seçim hatırası!
734 Okunma.
29 Mart 2019
Baharın kıyısında Erzurum
787 Okunma.
29 Mart 2019
Seçmen neyi seçer?
821 Okunma.
27 Mart 2019
Muhsin Yazıcıoğlu’nu siyaseten hatırlamak...
838 Okunma.
25 Mart 2019
“İnkılâp tarihi”nin hüzünlü başlangıcı…
621 Okunma.
20 Mart 2019
Neyin tiryakisi olduk?
870 Okunma.
12 Mart 2019
İstiklâl Marşı’nı değiştirmek!
775 Okunma.
05 Mart 2019
‘Kombin’in ‘konsolidasyon’u!
774 Okunma.
28 Şubat 2019
Başkanları kibir mahvedecek!
802 Okunma.
12 Şubat 2019
Alanya bu mevsimde iyi gelir!
1069 Okunma.
05 Şubat 2019
ŞEHRİ YÖNETMEK!
945 Okunma.
04 Şubat 2019
Türkçe “manifesto”su!
819 Okunma.
29 Ocak 2019
Ankara’nın zor seçimi
915 Okunma.
23 Ocak 2019
Atatürkçülük bitti, fakat ticareti zirvede!
991 Okunma.
22 Ocak 2019
Uygarlar ve Uygurlar!
978 Okunma.
15 Ocak 2019
Yüzüncü yılda ideolojik ‘gerçek’lere teslim olmamak
1052 Okunma.
10 Ocak 2019
Doğu Türkistan güllük gülistanlık!
1040 Okunma.
07 Ocak 2019
RTÜK beni icraya verecek!
999 Okunma.
31 Aralık 2018
Suud’un dünya kültürel mirası!
976 Okunma.
27 Aralık 2018
Kahraman ırkıma yok izmihlâl!
1024 Okunma.
25 Aralık 2018
Âkif, Abdülhamid ve İttihatçılar
1077 Okunma.
21 Aralık 2018
100 Temel’e sevinsek mi, üzülsek mi?
988 Okunma.
16 Aralık 2018
Destur, Dedem Korkud!
1064 Okunma.
06 Aralık 2018
Medeniyet diline şapka çıkarmak!
1031 Okunma.
04 Aralık 2018
Kadının adı çok!
933 Okunma.
27 Kasım 2018
Şehirlerin kimyası ne zaman bozuldu?
1151 Okunma.
26 Kasım 2018
Heykel kırmak yahut öpmek!
1020 Okunma.
23 Kasım 2018
İstersen bin var hacca...
992 Okunma.
19 Kasım 2018
Yâremi bildim yârimden imiş!
967 Okunma.
14 Kasım 2018
Yatay talimatlar, dikey uygulamalar!
1158 Okunma.
04 Ekim 2018
Vatandaş Türkçe bilmek zorunda değil!
2073 Okunma.
02 Ekim 2018
İttihad-ı İslâmdan islâmcılığa
1114 Okunma.
25 Eylül 2018
‘Teknofest’ten sonra ‘linguafest’!
1189 Okunma.
25 Eylül 2018
Yorgunum dostlar!
1106 Okunma.
13 Eylül 2018
Gençken yazmak, yazarak genç kalmak
1404 Okunma.
10 Eylül 2018
Makam aracı mı, araç makamı mı?
1294 Okunma.
05 Eylül 2018
Dön baba dönelim!
1159 Okunma.
15 Ağustos 2018
Savaş ABD ile!
1949 Okunma.
11 Ağustos 2018
ABD ile Savaş kapıda mı?
1442 Okunma.
03 Ağustos 2018
41 bin 281 sıfır!
1433 Okunma.
15 Temmuz 2018
Darbeye karşı “Türk refleksi”!
1930 Okunma.
04 Temmuz 2018
CHP Seçmeni: İttihatçılık ruhunda var!
1522 Okunma.
29 Haziran 2018
Askerliğin bedeli...
1331 Okunma.
25 Haziran 2018
Veyl galiplere!
1358 Okunma.
18 Haziran 2018
Suud ülkesinde ABD buyruğu dinî hükümlerin üstünde mi?
1319 Okunma.
12 Haziran 2018
“Erzurum’un, Erzurumlunun kadirşinaslığına, vefasına minnetarım”
1618 Okunma.
07 Haziran 2018
Âdil bir seçim olmayacak...
1384 Okunma.
05 Haziran 2018
Kudüs’ü konuşmak...
1331 Okunma.
31 Mayıs 2018
Seçimlerle ilgili otoritemiz var, dille ilgili yok!
1323 Okunma.
29 Mayıs 2018
Fethin yıldönümü dolayısıyla: Fetih cephesi, işgal cephesi!
1355 Okunma.
26 Mayıs 2018
Bizim aklımız ermez ekonomiye, faize!
1376 Okunma.
24 Mayıs 2018
“Millet Bahçesi” mümkün mü?
1733 Okunma.
15 Mayıs 2018
Kudüs konusunda gerçek düşman kim?
1463 Okunma.
12 Mayıs 2018
Nehir türküler!
1588 Okunma.
21 Nisan 2018
Amerika Türkiye sınırını nasıl koruyacak?
1918 Okunma.
02 Nisan 2018
Dinlediğimiz her türkü mankurtlaşmaya isyanımızdır!
1590 Okunma.
27 Mart 2018
Cengiz Aytmatov'un dünya literatürüne armağan ettiği kavram: Mankurtlaşma
1787 Okunma.
20 Mart 2018
Güzel adamdı Hasan Celâl Güzel!
1839 Okunma.
16 Mart 2018
İstiklâl Marşı’nı bestesinden kurtarmak
2161 Okunma.
05 Mart 2018
Afrin’de verilen “tam bağımsızlık” savaşı!
2199 Okunma.
26 Şubat 2018
GayriMüslim Türkiye’ye getirilmeli mi?
1571 Okunma.
19 Şubat 2018
Kemal Tahir, Nureddin Topçu ve Osman Turan’ı okudu mu?
1598 Okunma.
17 Şubat 2018
ABD boksuna karşı Osmanlı tokadı!
1322 Okunma.
12 Şubat 2018
Bunlar “hamakat benim karakterimdir” demek istiyorlar!
1616 Okunma.
09 Şubat 2018
Mütecaviz Amerika!
1442 Okunma.
05 Şubat 2018
Anıtkabir’e neden gitmem?
1572 Okunma.
03 Şubat 2018
Suriye’de Kuva-yı Milliye!
1441 Okunma.
27 Ocak 2018
Kadınlık ihtirasları anneliğe ve aileye mi, kariyere mi yönelecek?
1517 Okunma.
26 Ocak 2018
Gazilik meselesi
1555 Okunma.
23 Ocak 2018
Kadınları “adam” yerine koymamak!
1466 Okunma.
17 Ocak 2018
MHP Atsızcı mı?
1478 Okunma.
11 Ocak 2018
Milliyetin mayası ne?
1352 Okunma.
01 Ocak 2018
“Türkçenin şölenleri”nin çeyrek asrı...
1626 Okunma.
28 Aralık 2017
Terör baronundan yazar icad etmek!
1446 Okunma.
14 Aralık 2017
Doğu Kudüs/Batı Mekke!
1669 Okunma.
12 Aralık 2017
Köroğlu’nun Bolu’su!
1491 Okunma.
08 Aralık 2017
Gafil müslümanlara son çağrı: Umre gezilerinizi iptal edin!
2273 Okunma.
30 Kasım 2017
"Görüntü bombardımanı altında yaşamaya ve düşünmeye çalışıyoruz."
1644 Okunma.
22 Kasım 2017
NATO: Özür dileriz, ama gerçek düşmanımız sizsiniz!
1755 Okunma.
20 Kasım 2017
Araplar kendi haline bırakılsa, ortadoğuda bu dandik devletlerin hiç biri kalmaz!
1605 Okunma.
16 Kasım 2017
Neo-atatürkçülük veya işte meydan-ı cehalet!
1715 Okunma.
13 Kasım 2017
Sözlükle, kelimelerle hür ufuklara yürüyüş
1656 Okunma.
10 Kasım 2017
Atatürkçülük diriltilebilir mi?
1640 Okunma.
07 Kasım 2017
“Kur’an mucizeleri müzesi”
1752 Okunma.
03 Kasım 2017
Dil Kurumu’nu işe yaratmak!
1580 Okunma.
31 Ekim 2017
“Ankara köydü” masalını Melih Gökçek’ten dinlemek!
1649 Okunma.
30 Ekim 2017
Gecikmiş Bir İstifa
1848 Okunma.
10 Ekim 2017
Sivasla tanışıklığımızın 40. yılında
1740 Okunma.
05 Ekim 2017
Hacıyatmaz ve kaselisler
1637 Okunma.
29 Eylül 2017
Avara kasnak bir kurum: TDK!
1749 Okunma.
21 Eylül 2017
D. Mehmet Doğan: “Kâbe imamı”nın arkasında namaz kılmak caiz mi?
1737 Okunma.
Haber Yazılımı